Vụ việc Hạt Kiểm lâm Côn Đảo tịch thu 42 cây mai vàng của ông Đ.V.T, đồng thời xử phạt hành chính 3 triệu đồng, đang gây nhiều tranh luận trong dư luận.
Theo Hạt Kiểm lâm Côn Đảo, tại thời điểm kiểm tra, ông T không xuất trình được hồ sơ lâm sản khi mua bán, chuyển giao quyền sở hữu theo quy định tại khoản 2 Điều 11 Thông tư số 26/2025/TT-BNNMT ngày 24/6/2025 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Ngoài ra, hành vi của ông còn bị xác định vi phạm quy định tại khoản 6, Điều 9 của Luật Lâm nghiệp năm 2017 (đã được sửa đổi, bổ sung năm 2025). Nội dung vừa nêu cho thấy rằng, Hạt Kiểm Lâm Côn Đảo có hàm ý các Cây mai kiểng bị tịch thu là Lâm sản.
Tuy nhiên, vấn đề gây tranh cãi nằm ở việc xác định 42 cây mai vàng bị tịch thu có phải là “lâm sản” hay không. Nếu các cây mai này được xác định là lâm sản, việc áp dụng các quy định pháp luật nêu trên được xem là phù hợp. Ngược lại, nếu không phải là lâm sản thì việc áp dụng Thông tư này là sai.
Từ đó, câu hỏi đặt ra là: ai có trách nhiệm chứng minh bản chất của số cây mai này, và việc chứng minh cần được thực hiện bằng những căn cứ, phương pháp nào?
Thế cho nên, điều mà dư luận đang yêu cầu, rằng Kiểm lâm Côn Đảo phải chứng minh rằng 42 cây mai mà họ tịch thu và phạt thực sự là mai trong rừng sẽ chỉ là yêu cầu trên mạng mà thôi.
Đứng trước cường quyền, người dân chỉ từ mất đến mất hết !?


VIỆT NAM: MÔ HÌNH TĂNG TRƯỞNG CÒN PHỤ THUỘC VÀO YẾU TỐ “NGOẠI SINH”
Nền kinh tế Việt Nam hiện vẫn vận hành chủ yếu dựa trên mô hình tăng trưởng “ngoại sinh”, với sự phụ thuộc đáng kể vào khu vực đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). Thực trạng này cho thấy Việt Nam chưa làm chủ được các công nghệ lõi (core technologies), trong khi các khâu tạo ra giá trị gia tăng cao trong chuỗi sản xuất vẫn nằm trong tay các doanh nghiệp nước ngoài.
Một số chuyên gia ví von rằng nền kinh tế Việt Nam giống như một “rạp hát” do người Việt xây dựng, nhưng các vai diễn chính lại là người nước ngoài, còn người Việt chỉ đóng vai phụ, lo phần đạo cụ và hỗ trợ hậu trường.
Số liệu thống kê củng cố nhận định này: khu vực FDI đóng góp khoảng 70–76% tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam. Đáng chú ý, riêng tập đoàn Samsung trong năm 2024 đã chiếm khoảng 13–16% tổng giá trị xuất khẩu quốc gia. Điều này đồng nghĩa với việc bất kỳ biến động nào từ các tập đoàn lớn, đều có thể tác động mạnh đến hoạt động sản xuất tại các địa phương như Bắc Giang và Bắc Ninh.
Tương tự, Việt Nam hiện sản xuất khoảng 50% sản lượng giày của Nike trên toàn cầu. Con số rất “ấn tượng”. Tuy nhiên, giá trị gia tăng mà người lao động VN nhận được vẫn rất hạn chế. Với một đôi giày có giá bán lẻ khoảng 2,7 triệu đồng, phần thu nhập của công nhân Việt Nam chỉ vào khoảng 36.000–54.000 đồng, tương đương khoảng 2% giá trị sản phẩm. Phần lớn lợi nhuận nằm ở các khâu thiết kế, marketing, công nghệ và thương hiệu – vốn thuộc về các quốc gia phát triển.
Trong bối cảnh các tập đoàn quốc tế đang đẩy mạnh tự động hóa, trí tuệ nhân tạo và sản xuất thông minh, lợi thế “nhân công giá rẻ” của Việt Nam sẽ dần dần mất đi trong tương lai.

NHÀ NƯỚC KHÔNG MUỐN DÂN TỰ LẮP ĐIỆN MẶT TRỜI
Một loạt quy định xử phạt hành chính trong lĩnh vực điện lực, tập trung vào các hành vi vi phạm trong phát triển điện năng lượng tái tạo và điện năng lượng mới, với mức xử phạt lên tới hàng chục, thậm chí 100 triệu đồng được đưa ra, không khác gì một thông điệp rõ ràng: làm thì phải xin, sai là phạt. Với người dân bình thường, chỉ riêng rủi ro pháp lý cũng đủ khiến họ từ bỏ ý định đầu tư.
Trong khi các quốc gia khác hết sức khuyến khích người dân sử dụng điện mặt trời, điện gió nhằm giảm tải cho hệ thống điện quốc gia, cũng như bảo vệ môi trường; thì tại Việt Nam, từ lúc loại năng lượng này được phát triển đã gắn liền với chữ phạt và những thủ tục rườm rà, khiến dân cảm thấy rất..."khó nhằn".
Không hề thấy việc khuyến khích, tạo điều kiện, đơn giản hoá thủ tục hay đảm bảo quyền lợi cho người dân. Chỉ thấy rào cản và xử phạt luôn tiên phong khiến cho loại năng lượng này...không có đất diễn.
Một mặt, tập đoàn điện lực nhà nước EVN độc quyền về điện; mặt khác lại gây khó dễ cho các loại điện năng lượng khác; cho thấy được sự cạnh tranh không lành mạnh, nếu không muốn nói là hèn hạ trong lĩnh vực điện lực. Ai cũng hiểu rằng: khi người dân tự sản xuất điện, họ sẽ ít phụ thuộc hơn vào hệ thống điện tập trung. Và điều đó thì không có lợi cho một thị trường chưa thực sự cạnh tranh.
Khi chính sách khiến người muốn làm đúng cũng phải chùn bước, thì đó không còn là quản lý, mà là bóp nghẹt và đang đưa đất nước chậm lại chỉ vì lợi ích của một nhóm nào đó.


BỐC THĂM ĐỂ XÁC MINH TÀI SẢN: MINH BẠCH THỰC TÂM?
Sáng ngày 8/4/2026, Thanh tra tỉnh Hà Tĩnh đã tổ chức Hội nghị bốc thăm ngẫu nhiên xác minh tài sản, thu nhập đối với cán bộ, công chức thuộc 6 đơn vị trên địa bàn theo kế hoạch năm 2026.
Vậy ra, tham nhũng cũng đang vận hành theo kiểu ngẫu nhiên hay sao mà phải dùng trò "may rủi" này? Vừa thiếu tính chuyên nghiệp, vừa khiến cho người dân cảm thấy "diễn" nhiều hơn là đang làm một cách đồng bộ và nghiêm túc.
Vì nếu chỉ kiểm tra một phần rất nhỏ, không có khả năng bao phủ, thì câu hỏi đặt ra là: những trường hợp không được chọn thì sao?
Kiểm soát tài sản của cán bộ là công cụ chống tham nhũng, thì phải làm theo hướng đồng bộ, có hệ thống, có dữ liệu rõ ràng, chứ không phải chọn kiểu may rủi như trò chơi. Trong khi đó, bản chất của minh bạch tài sản là phải kiểm tra được, đối chiếu được và làm đều tay, chứ không phải phụ thuộc vào xác suất.
Làm từ lớn đến bé, chức vụ càng to thì càng phải kiểm tra kỹ lưỡng. Điều đó giúp cho việc kiểm tra không bỏ lọt tội phạm, vừa công tâm vừa khiến người dân ủng hộ tin tưởng nhiều hơn.
Bởi trước đến nay, chưa thấy trường hợp bốc thăm nào mà trúng phải những lãnh đạo to hay quan chức có quyền thế cả. Chỉ thấy những cán bộ "tôm tép" được kiểm tra lần lượt rồi hô vang hai chữ "trong sạch".
Nếu việc xác minh tài sản mà khó đến nỗi phải bốc thăm, thì thử nhờ người dân "đồng lòng" giúp sức kiểm tra xem sao, biết đâu lúc đó lại có nhiều...kẽ hở.

ANH NGỌC “ ĐUỔI CHỢ” MUỐN BỔ NHIỆM QUAN CHỨC NHƯ TIẾN CỬ THỜI PHONG KIẾN
Ngày 13/4, quy định về việc thí điểm chỉ định Bí thư, Phó Bí thư được đưa ra. Vấn đề không nằm ở hai chữ “thí điểm”. Vấn đề nằm ở logic quen thuộc: cái gì đã “thí điểm” thì sớm muộn cũng trở thành mặc định. Và một khi đã thành mặc định, cánh cửa quay lại những cơ chế có sự tham gia rộng hơn gần như đóng lại.
Gọi đó là chuyện nội bộ là một cách né tránh. Bởi những vị trí này không tồn tại trong khoảng không. Họ nắm quyền điều hành, họ quyết định chính sách, và họ sử dụng ngân sách từ thuế của người dân. Quyền lực tác động trực tiếp đến xã hội, nhưng cách lựa chọn lại ngày càng thu hẹp phạm vi giám sát.
Vốn dĩ, quy trình nhân sự đã thiếu minh bạch. Nay chuyển sang cơ chế chỉ định, tức là rút ngắn thêm một bước kiểm soát. Khi việc lựa chọn không còn dựa trên cạnh tranh hay đánh giá rộng rãi, mà phụ thuộc vào quyết định từ trên xuống, thì tiêu chuẩn năng lực trở thành một câu hỏi không có lời giải công khai.
Lập luận “tinh gọn”, “linh hoạt” thường được đưa ra để biện minh. Nhưng tinh gọn không đồng nghĩa với việc giảm trách nhiệm giải trình. Ngược lại, càng tập trung quyền lực thì càng cần cơ chế kiểm soát chặt hơn. Nếu không, “linh hoạt” rất dễ biến thành tùy tiện.
Một hệ thống mà việc bổ nhiệm không cần sự kiểm chứng thực chất sẽ đối mặt với rủi ro rõ ràng: chọn sai người nhưng không có cách sửa sai kịp thời. Khi đó, hậu quả không dừng ở nội bộ, mà lan ra toàn xã hội.
Điều đáng lo nhất không phải là một quy định cụ thể, mà là hướng đi mà nó thể hiện. Khi quyền lực được trao đi theo con đường ngày càng khép kín, thì khoảng cách giữa người ra quyết định và người chịu tác động sẽ ngày càng lớn. Và khi khoảng cách đó đủ xa, thì sai lầm không còn là khả năng, mà là điều sớm muộn sẽ xảy ra.


MIỄN KIỂM ĐỊNH 5 NĂM: GIẢI PHÁP HAY MỞ ĐƯỜNG CHO MỘT GÁNH NẶNG MỚI?
Tháng 4/2026, đề xuất miễn kiểm định khí thải cho xe máy dưới 5 năm tuổi được đưa ra như một bước “nới lỏng”. Nhưng điều khiến dư luận không yên tâm lại nằm ở phần phía sau: sau 5 năm, hàng triệu xe sẽ phải bước vào vòng kiểm định bắt buộc, kéo theo chi phí, thủ tục và rủi ro mà người dân gần như không có lựa chọn né tránh.
Thực tế rất đơn giản. Xe máy là phương tiện sống còn của phần lớn người lao động. Không ai “giàu” đến mức cứ 5 năm lại thay xe mới nếu không đạt chuẩn. Với nhiều gia đình, chiếc xe không chỉ là tài sản, mà là công cụ kiếm sống. Đặt họ vào tình thế phải kiểm định định kỳ, thậm chí buộc thay xe nếu không đạt, khác nào đẩy thêm một gánh nặng trực tiếp lên sinh kế.
Lập luận quản lý môi trường nghe có vẻ hợp lý, nhưng cách triển khai lại xa rời thực tế. Khi hạ tầng kiểm định chưa sẵn sàng, việc hàng triệu xe cùng phải xếp hàng kiểm tra sẽ tạo ra một “nút thắt” mới. Người dân phải chờ đợi, gián đoạn công việc, mất thu nhập. Nếu xe không đạt chuẩn, câu hỏi rất thực tế đặt ra là: họ sẽ đi làm bằng gì?
Quan trọng hơn, hiệu quả môi trường của đề xuất này vẫn là dấu hỏi lớn. Khi nguồn gây ô nhiễm chính chưa được xử lý triệt để, việc dồn áp lực lên phương tiện phổ biến nhất của người dân dễ bị hiểu là một cách quản lý đơn giản nhưng thiếu công bằng. Không giải quyết gốc rễ, nhưng lại đánh trực tiếp vào túi tiền người sử dụng.
Một chính sách nếu không xuất phát từ thực tế đời sống sẽ nhanh chóng trở thành gánh nặng. Miễn kiểm định 5 năm nghe có vẻ “nhẹ”, nhưng phần chi phí và rủi ro dồn về sau mới là điều đáng nói. Và khi người dân buộc phải tuân theo một quy định thiếu khả thi, thì câu chuyện không còn là quản lý, mà là áp đặt.

VỪA LÊN CHỨC, LÊ MINH HƯNG ĐÃ MỊ DÂN
Sáng ngày 12/04/2026 tại lễ kỷ niệm 80 năm “Ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội”. Lê Minh Hưng hùng hồn tuyên bố: sẽ họp với các bộ, ngành trong tuần tới để bàn về việc cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, với mục tiêu giảm chi phí và tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp.
Điều đáng nói, văn này quá quen và đã được áp dụng mỗi khi lên chức của các quan chức CSVN gần như lặp lại mỗi khi có thay đổi nhân sự, và dần trở thành một công thức.
Nhưng thủ tục không tự nhiên biến mất chỉ vì một cuộc họp. Giấy tờ cũng không tự giảm chỉ vì một chỉ đạo. Nếu cách làm không thay đổi, thì mọi “cắt giảm” rất dễ chỉ dừng lại ở việc điều chỉnh trên văn bản, trong khi thực tế vẫn giữ nguyên.
Nể cái cách Lê Minh Hưng nói bớt giấy tờ mà không nói bớt khúc nào. Chả mấy chốc kỉ nguyên giấy tờ không những không giảm có khi lại lên một tầm cao mới.



SỬA ĐỔI THEO HƯỚNG NÀO?
Việc Bộ Chính trị ĐCSVN, đứng đầu là TBT-CTN Tô Lâm, đưa ra định hướng “nghiên cứu tổng kết, sửa đổi tổng thể Hiến pháp 2013” đặt ra một vấn đề đáng suy ngẫm trong bối cảnh hội nhập hiện nay.
Bản thân ông Tô Lâm nhiều lần nhấn mạnh rằng con đường phát triển của Việt Nam không thể tách rời xu thế chung của thế giới và nền văn minh nhân loại, trong khi xu thế ấy ngày càng đề cao nhân quyền, dân chủ và tự do.
Vì vậy, câu hỏi lớn được đặt ra là: việc sửa đổi Hiến pháp lần này sẽ đi theo định hướng xã hội chủ nghĩa như lâu nay, hay sẽ tiệm cận hơn với các giá trị dân chủ – tự do phổ quát?
Nếu vẫn giữ nguyên định hướng XHCN như hiện tại, thì nhiều ý kiến cho rằng điều đó không còn nhiều ý nghĩa mới mẻ, bởi một phần định hướng ấy đã được ông Tô Lâm thực hiện qua các chính sách gần đây như chiến dịch tinh gọn bộ máy...

Quốc hội chưa bầu nhưng đã có kết quả. Lê Minh Hưng, Tân thủ tướng, là ai thì sẽ sớm có thông tin. Nhưng có thể nói rằng quy trình của quốc hội chỉ mang tính hình thức. Còn kẻ có quyền cơ cấu nhân sự lại chính là trung ương đảng cộng sản.



Có một nghề mới đang nở rộ, đó là nghề tố giác. Không cần vốn, không cần kỹ năng chuyên môn, chỉ cần một chiếc điện thoại và một chút tinh ý, là có thể kiếm tiền.
Hết Bộ Công an khuyến khích chụp ảnh người vi phạm giao thông để nhận thưởng, giờ đây Bộ Tài chính cũng treo thưởng lên đến 10 triệu đồng cho việc tố người bán hàng không xuất hóa đơn. Một xã hội mà việc canh nhau sai sót trở thành cơ hội kiếm tiền.
Với mục tiêu khuyến khích người dân tham gia giám sát, chống thất thu thuế. Nhưng hệ lụy thì rất lớn, nó đang biến quan hệ giữa người với người thành quan hệ nghi kỵ, canh me lẫn nhau.
Người mua không còn đơn thuần là khách hàng, mà có thể trở thành người giám sát có thưởng. Người bán không chỉ lo phục vụ, mà còn phải đề phòng từng giao dịch như thể đang đứng trước một cái bẫy.
Nguy hiểm hơn, cơ chế này mở ra đất cho cạnh tranh bẩn. Người bán có thể bị đối thủ chơi xấu bằng những thông tin sai lệch.
Đáng nói nhất là sự đối lập đầy chua chát, tố giác dân thường thì được khuyến khích, có thưởng rõ ràng. Còn tố cáo tham nhũng, sai phạm của cán bộ thì lại là một hành trình đầy rủi ro. Không ít người lên tiếng rồi phải đối mặt với áp lực, thậm chí là ngồi tù.
Một xã hội lành mạnh cần niềm tin, cần sự minh bạch từ trên xuống, chứ không phải kích thích người dân soi nhau để đổi lấy vài triệu đồng.
Khi con người bắt đầu nhìn nhau như cơ hội kiếm tiền từ sai sót của nhau, thì xã hội chẳng khác nào đang bị đẩy vào thời kỳ đấu tố.



Ngày 4/4, trong phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 3/2026, Thủ tướng Phạm Minh Chính khép lại nhiệm kỳ của mình bằng một tuyên bố không thay đổi mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên. Một con số rất hoàn hảo trên báo báo nhưng hoàn toàn tách rời khỏi cảm nhận của đời sống thực tế.
GDP quý I được báo cáo tăng 7,83%, mức cao nhất trong 16 năm. Nhưng con số ấy nằm trên giấy. Ngoài kia, người dân vẫn đang co kéo từng đồng vì giá cả leo thang, chi phí sinh hoạt phình ra từng ngày, còn thu nhập thì gần như đứng yên. Một con số đáng lo hơn là trong 3 tháng đầu năm, gần 92.000 doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường, trung bình hơn 30.600 doanh nghiệp mỗi tháng. Có gần 1,6 triệu thanh niên không có việc làm, không học tập và không tham gia đào tạo.
Vì sao phải cố giữ bằng được con số tăng trưởng 10%, phải bất chấp tất cả trong khi những dấu hiệu bất ổn đã quá rõ ràng. Mục tiêu tăng trưởng không còn là công cụ phục vụ con người, mà ngược lại, con người bị buộc phải phục vụ cho nó.
Tăng trưởng có thể cao, nhưng nếu đi kèm với lạm phát, với chi phí sống tăng vọt, với sức mua suy giảm, thì cái tăng đó chỉ là bề nổi. Người dân không sống bằng tỷ lệ phần trăm, họ sống bằng số tiền còn lại sau khi trả hết hóa đơn.
Ngày cuối cùng trên cương vị Thủ tướng, đáng lẽ ông Chính phải nhìn lại những gì đã làm được, những gì chưa, và quan trọng nhất là đời sống người dân đang ở đâu trong bức tranh đó. Nhưng thay vào đó, vẫn là những khẩu hiệu quen thuộc.

Chỉ trong 4 năm, hơn 15.000 lao động đã bị ăn chặn tổng cộng hơn 1.800 tỷ đồng. Trong đó, có tới 1.200 tỷ đồng được các doanh nghiệp này giấu nhẹm qua hệ thống "sổ đen" để trốn thuế và đi đêm.
Kết luận điều tra mới nhất vừa bóc trần một "vòi bạch tuộc" khổng lồ trong lĩnh vực XKLĐ tại Việt Nam. Đằng sau giấc mơ đổi đời của hàng vạn người lao động nghèo là một hệ thống tinh vi chuyên "nâng giá" hồ sơ để trục lợi nghìn tỷ, sau đó dùng chính số tiền này để mua chuộc các quan chức tha hóa.


Các công ty này đã ăn chặn, thu thêm các khoản phí ngoài quy định theo từng quốc gia. Ví dụ thị trường Nhật Bản, quy định chỉ thu 57 triệu nhưng thực tế các công ty thu đến 144 triệu đồng/người (ăn chặn 87 triệu). Thị trường Hàn Quốc (Visa E7-3): Mức phí bị đẩy từ 140 triệu lên đến 293 triệu đồng/người (ăn chặn kỷ lục 153 triệu). Thị trường Đài Loan: Người lao động cũng bị ăn chênh thêm 45 triệu đồng so với quy định.
Số tiền nghìn tỷ ăn chặn của người lao động không chỉ chảy vào túi doanh nghiệp mà còn được dùng để "bôi trơn" hàng loạt lãnh đạo Bộ và Cục Quản lý lao động ngoài nước. Cựu Thứ trưởng Nguyễn Bá Hoan bị cáo buộc nhận hối lộ và hưởng lợi tổng cộng 5,75 tỷ đồng. Đặc biệt, ông này còn nhận hàng trăm nghìn USD trực tiếp hoặc qua con rể, cùng nhiều quà biếu dịp lễ, Tết. Cục trưởng Tống Hải Nam và chuyên viên Nguyễn Thành Hưng cũng được cho là đã nhận hàng tỷ đồng tiền "lễ nghĩa" để duyệt ký các giấy phép XKLĐ.
Vụ việc này đang khiến nhiều lao động sốc nặng, khi mà họ đang phải vay mượn khắp nơi, gánh lãi mẹ đẻ lãi con để có thể đến Nhật, Hàn, Đài làm việc. Thì một nhóm lợi ích lại thản nhiên "chia chác" trên mồ hôi nước mắt của họ.
Yabai

BÍ THƯ HƯNG YÊN ĐƯỢC BẦU LÀM TỔNG KIỂM TOÁN NHÀ NƯỚC, TÚI TIỀN QUỐC GIA BỊ CANH CỔNG BỞI MỘT NHÓM QUYỀN LỰC
Chiều ngày 06/04/2026, ông Nguyễn Hữu Nghĩa, Bí thư Tỉnh ủy Hưng Yên được bầu giữ chức Tổng Kiểm toán Nhà nước nhiệm kỳ 2026- 2031 với tỷ lệ gần như tuyệt đối.
Khi một Bí thư tỉnh bước thẳng vào vị trí đứng đầu cơ quan kiểm toán quốc gia, đó là dấu hiệu của một sự dịch chuyển quyền lực có tính hệ thống. Và trong bức tranh đó, Hưng Yên đang dần trở thành một trung tâm nhân sự. Tuy ông Nghĩa không phải gốc Hưng Yên, nhưng để được làm Bí thư tỉnh này suốt 5 năm, trước và cả sau khi sáp nhập chiếc ghế vẫn vững chãi, thì chắc hẳn ông là người được Tô Lâm tin tưởng.
Đúng là Tô Lâm làm vua, cả tỉnh được nhờ, ông ta lên đến đỉnh quyền lực, những nhân sự có liên hệ địa phương, mạng lưới, hoặc cùng hệ thống, bắt đầu xuất hiện dày đặc hơn ở các vị trí then chốt. Và lần này, là vị trí gác cổng túi tiền quốc gia.
Tổng Kiểm toán Nhà nước không phải là người trực tiếp chi tiêu ngân sách, nhưng lại là người có quyền lực đặc biệt, kiểm tra, kết luận và phán xét toàn bộ việc sử dụng tiền thuế của dân. Một bản báo cáo kiểm toán có thể làm lung lay cả một bộ, một địa phương, thậm chí cả một nhóm lợi ích, trở thành một thanh kiếm giúp Tô Lâm triệt hạ đối thủ.
Khi một người từ cùng nhóm quyền lực với Tô Lâm ngồi vào vị trí này thì ai sẽ bị kiểm tra, ai sẽ được bỏ qua? Và những kết luận kiểm toán sẽ phục vụ mục tiêu minh bạch hay mục tiêu chính trị?
Rõ ràng kiểm toán không còn đơn thuần là kiểm toán. Nó trở thành một phần của trò chơi quyền lực.

LÃNH ĐẠO ĐẤT NƯỚC ĐƯỢC BẦU TRONG PHÒNG KÍN, TRĂM TRIỆU NGƯỜI DÂN ĐỨNG NGOÀI XEM DIỄN KỊCH
Ngày 7/4, Quốc hội sẽ bỏ phiếu bầu Chủ tịch nước, Thủ tướng, những vị trí đứng đầu bộ máy quyền lực, đại diện cho hơn trăm triệu con người. Nhưng điều trớ trêu là đến sát ngày bầu, người dân vẫn không biết ứng cử viên là ai, họ đến từ đâu, họ sẽ làm gì, và vì sao họ xứng đáng.
Một cuộc bầu cử mà người được gọi là chủ thể của đất nước lại bị đứng ngoài toàn bộ quá trình lựa chọn. Tất cả diễn ra trong những căn phòng kín, nơi quyết định đã được chốt từ trước, còn lá phiếu chỉ là thủ tục hợp thức hóa.
Quốc hội là cơ quan đại diện cao nhất của nhân dân. Nhưng nếu đại diện mà không cần hỏi ý kiến người dân, không cần công khai thông tin cho dân, thì đó là đại diện kiểu gì? Đại diện cho ai?
Câu chuyện 100% phiếu bầu giờ đây không còn gây bất ngờ nữa, mà trở thành một thứ kịch bản quen thuộc đến mức nhàm chán. Khi kết quả đã được định đoạt từ trước, thì việc bỏ phiếu chỉ còn là một nghi thức. Một vở diễn mà ai cũng biết kết quả, nhưng vẫn phải diễn cho tròn vai.
Nếu mọi thứ đã xong xuôi từ trong hậu trường, nếu nhân sự đã được bầu từ lâu trước khi bước vào hội trường, thì việc tổ chức một kỳ họp Quốc hội rầm rộ để làm gì?
Để hợp thức hóa quyết định, tạo cảm giác có quy trình? Hay đơn giản là để duy trì một hình thức mang tên dân chủ nhưng không có thực chất?
Tiền tổ chức kỳ họp, tiền vận hành bộ máy tất cả đều từ ngân sách, từ tiền thuế của dân. Người dân không được biết, không được chọn, nhưng vẫn phải trả tiền cho một quy trình mà vai trò của họ gần như bằng không.


Các bạn có biết vì sao kỳ sát nhập vừa qua những tỉnh như Hà Tĩnh, Nghệ An mà lại không bị mất quê không? Đó là một phần rất lớn của Lê Minh Hưng. Ông này sinh ra ở Hà Tĩnh và nay là thủ lĩnh của cánh Nghệ Tĩnh. Và dĩ nhiên, con đường thăng tiến của Lê Minh Hưng còn dài lắm.


TỔNG BÍ THƯ TÔ LÂM CHÍNH THỨC GIỮ GHẾ CHỦ TỊCH NƯỚC
Sáng 7/4, chiếc ghế Chủ tịch nước được Quốc hội bầu với tốc độ gần như chớp mắt. Dân không bất ngờ với kết quả 100%, bởi mọi thứ đã được quyết định từ trước đó rất lâu. Quốc hội chỉ làm nốt phần việc cuối cùng là hợp thức hóa một kết quả đã được sắp đặt.
Những lời đồn đoán suốt nhiều tháng qua giờ trở thành hiện thực. Chiếc ghế này chưa bao giờ là cuộc cạnh tranh, mà chỉ là một điểm đến đã định sẵn cho Tô Lâm. 100% đại biểu tán thành. Một con số tuyệt đối rất quen thuộc, nhưng lại phơi bày một thực tế trần trụi, không có lựa chọn, không ai dám không bỏ phiếu. Sự đồng thuận là an toàn,lá phiếu cũng chỉ là một động tác mang tính nghi thức.
Tô Lâm từ lâu đã lộ rõ âm mưu ngồi một đ.ít hai ghế để có quyền lực tối thượng, cả về bên Đảng lẫn Nhà nước. Đây là bước tiến rõ ràng hướng tới mô hình nhất thể hóa, nơi quyền lực được gom về một trung tâm duy nhất, giống mô hình của Tập Cận Bình.
Đi kèm với việc Tô Lâm nắm quyền, đó là sự nổi lên mạnh mẽ hơn của bộ máy công an. Khi người đứng đầu hệ thống chính trị xuất thân từ ngành này và tiếp tục củng cố quyền lực, ảnh hưởng của nó trong đời sống xã hội sẽ không dừng lại ở an ninh, mà lan sang nhiều lĩnh vực khác. Người dân rồi sẽ cảm nhận điều đó rõ nét, khi chiếc thòng lọng ngày càng siết mạnh hơn.

Kamala Harris bất ngờ công kích Tổng thống Trump bên ngoài một trạm xăng và điều đó nhanh chóng phản tác dụng


Tuần này, Kamala Harris một lần nữa chứng minh rằng bản năng chính trị của bà vẫn sắc bén như dao cạo khi bà quyết định tạo dáng chụp ảnh để chỉ trích chính sách đối ngoại và năng lượng của Tổng thống Trump.

Bà Harris, người thừa nhận đang cân nhắc tranh cử tổng thống lần thứ ba, đã quyết định xuất hiện trong một video hôm thứ Tư bên ngoài một trạm xăng ở Charlotte, Bắc Carolina, để chỉ trích chính quyền Trump về giá xăng tăng cao.

Trong đoạn phim, Harris than thở về việc giá xăng tăng cao do "cuộc chiến do Trump lựa chọn" và cáo buộc ông ta chỉ hành động vì lợi ích chính trị và cá nhân của mình.

“Tôi đang ở Charlotte. Kể từ khi cuộc chiến tranh do Trump lựa chọn bắt đầu, mỗi lần đổ đầy bình xăng đều tốn thêm 15 đô la”, Harris nói.

“Giá dầu diesel đã tăng 80% kể từ khi chiến tranh bắt đầu và chắc chắn điều đó sẽ ảnh hưởng đến giá cả hàng hóa được vận chuyển trên những chiếc xe tải lớn đó”, bà tiếp tục.

“Chúng ta có một vị tổng thống đang chú trọng hơn đến những gì ông ta cho là có lợi cho sự nghiệp chính trị và cá nhân của mình, thay vì những gì có lợi cho người lao động ở Mỹ.”


Dĩ nhiên, cuộc tấn công này đã phản tác dụng như dự đoán vì giá xăng dầu tăng vọt dưới thời chính quyền Biden vẫn còn ám ảnh tâm trí người dân Mỹ.

Họ không ngần ngại giáng cho cô ấy một lời nhắc nhở tàn khốc này:


Người ta chỉ có thể hy vọng rằng đảng Dân chủ sẽ đề cử bà Harris một lần nữa để đại diện cho họ vào năm 2028, nếu bà quyết định tranh cử. Bà ấy thực sự là một món quà vô giá đối với đảng Cộng hòa.

Lần đầu với F-35

Trong gần 6 tuần xung đột với Iran, Mỹ đã chịu tổn thất nặng về máy bay quân sự, vượt xa con số ghi nhận trong cuộc chiến tại Iraq năm 2003.

Việc Iran bắn hạ 1 máy bay F-35 của Mỹ gần đây đánh dấu lần đầu tiên sau 23 năm máy bay chiến đấu của Mỹ bị bắn rơi trong chiến đấu; trường hợp trước đó là ở Iraq năm 2003 khi 1 chiếc A-10 cũng đã bị bắn hạ.

Trong suốt 7 năm chiến dịch Iraq từ năm 2003 đến năm 2009, tổng số máy bay bị thiệt hại của Mỹ lên tới 129 máy bay trực thăng và 24 máy bay cánh cố định, trong đó chỉ có 46 chiếc bị bắn trúng. Các trường hợp còn lại do trục trặc kỹ thuật, hết nhiên liệu và lỗi của phi công.

Kể từ khi bắt đầu cuộc chiến Iran, Mỹ đã mất ít nhất 44 máy bay, bao gồm cả vụ việc đầu tiên máy bay tàng hình thế hệ thứ năm F-35 Lightning II của Mỹ bị bắn trúng.

Danh sách này bao gồm 4 chiếc F-15E Strike Eagle (tờ Wall Street Journal dẫn nguồn thông tin cho biết mẫu ban đầu có giá ít nhất 41 triệu USD, trong khi các mẫu mới hơn có giá gần 100 triệu USD), 2 chiếc A-10 Thunderbolt II, 2 chiếc Lockheed C-130 Hercules, 2 chiếc Boeing E-3 Sentry.

Cùng với đó còn có 8 chiếc Boeing KC-135 Stratotanker, 1 chiếc Boeing CH-47 Chinook, 1 chiếc Sikorsky HH-60 Pave Hawk (bị hư hại), 2 chiếc Sikorsky UH-60 Black Hawk (bị hư hại), 4 chiếc trực thăng MH-6 Little Bird và 17 chiếc General Atomics MQ-9 Reaper.

Các máy bay AWACS có giá trị cao và nhiều máy bay tiếp nhiên liệu KC-135 đã bị hư hại do các cuộc tấn công của Iran vào các căn cứ không quân trong khu vực.

Trong 4 ngày đầu tiên của cuộc chiến, Iran đã tấn công hầu hết các căn cứ quân sự của Mỹ (hoặc các địa điểm chứa máy bay Mỹ) ở vùng Vịnh.

Nước này đã tấn công các radar mặt đất quan trọng của Mỹ liên kết với hệ thống phòng không THAAD, các radar cảnh báo sớm khác và nhiều nút radar và thông tin liên lạc.

Theo các báo cáo của Mỹ, tại căn cứ Al-Jufair ở Bahrain, 2 mái vòm radar chứa hệ thống liên lạc vệ tinh AN/GSC-52B đã bị máy bay không người lái Shahed-2 phá hủy.

Tại UAE, một khu vực của căn cứ Al Dhafra với nhiều ăng-ten vệ tinh đã bị trúng bom, trong khi vẫn chưa rõ liệu radar AN/TPY-2 của hệ thống THAAD tại Al Ruwais có bị hư hại hay không.

Tại Kuwait, các công trình tại căn cứ Ali Al Salem kết nối với hệ thống liên lạc vệ tinh đã bị hư hại, và ít nhất 3 mái vòm radar tại Trại Arifjan đã bị phá hủy.

Tại căn cứ Prince Sultan ở Saudi Arabia, ít nhất một cuộc tấn công đã nhắm vào khu vực liên lạc vệ tinh, nơi trước đó đã triển khai radar AN/TPY-2. Radar cảnh báo sớm và chống tên lửa tầm xa AN/FPS-132 cố định tại Al Udeid ở Qatar cũng đã bị tấn công.

Các nguồn tin của Iran còn tuyên bố có thiệt hại đối với một radar AN/TPY-2 khác tại căn cứ Muwaffaq Salti ở Jordan, mặc dù thông tin này vẫn chưa được xác nhận.

Tại Kuwait, ngoài thiệt hại đối với một số công trình tại căn cứ Ali al Salem dường như có liên quan đến hệ thống liên lạc vệ tinh, ít nhất 3 mái vòm radar tại Trại Arifjan đã bị phá hủy.

Hầu hết các hệ thống radar có giá trị cao này cùng với các máy bay tiếp nhiên liệu trên không, các thiết bị cảnh báo và kiểm soát trên không đã bị nhắm mục tiêu bằng tên lửa đạn đạo hoặc máy bay không người lái Shahed tương đối rẻ tiền (khoảng 50.000 USD mỗi chiếc).

Trong khi Mỹ mất nhiều tài sản mặt đất có giá trị cao trong khu vực và gần 44 máy bay, Israel chỉ chịu tổn thất tối thiểu trên mặt đất.

Nguyên nhân dẫn đến thất bại của Mỹ

Không quân Iran đã bị vô hiệu hóa hoặc phá hủy trong các cuộc không kích ban đầu của Mỹ và Israel, hai nước đã thực hiện hơn 10.000 chuyến bay chiến đấu kể từ khi xung đột bắt đầu.

Không quân Iran không thể sánh kịp với Không quân Mỹ về số lượng và công nghệ. Mặc dù một số lượng đáng kể các hệ thống phòng không của Iran cũng bị vô hiệu hóa, nhưng vẫn còn đủ để tấn công các mục tiêu của đối phương.

Trước khả năng gây nhiễu radar mạnh mẽ của Mỹ và Israel, Iran chủ yếu sử dụng hệ thống IRST (tìm kiếm và theo dõi hồng ngoại) để theo dõi mục tiêu và tên lửa hồng ngoại để tấn công và bắn hạ máy bay.

Chiến lược của Iran nhằm tạo ra một "cuộc chiến tranh tiêu hao" để gia tăng tổn thất cho Mỹ và các đồng minh bất chấp ưu thế rõ ràng trên không của Mỹ.

Việc máy bay chiến đấu tàng hình F-35 có thể bị theo dõi và tấn công cho thấy khả năng Iran đã sử dụng các hệ thống radar giám sát 3D băng tần UHF di động tiên tiến YLC-8B và YLC-8E của Trung Quốc, được thiết kế đặc biệt để phát hiện máy bay tàng hình có khả năng tàng hình thấp.

Mặc dù Không quân và Hải quân Mỹ thường xuyên tập trận với các nước thuộc Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC), bao gồm cả các cuộc "giao tranh quy mô lớn", nhưng các quốc gia GCC hầu như không có kinh nghiệm chiến đấu.

Những khó khăn ban đầu trong việc phối hợp với các quốc gia chủ nhà vùng Vịnh đã góp phần gây ra các sự cố như vụ bắn nhầm đồng minh khiến 3 máy bay F-15E bị rơi trên bầu trời Kuwait.

Mỹ đã đánh giá thấp khả năng phòng thủ và chiến thuật của Iran. Các báo cáo cho thấy Iran có thể vẫn còn nguyên vẹn 50% bệ phóng tên lửa và máy bay không người lái.

Lực lượng Iran đã giấu thành công các hệ thống phòng không di động trong các đường hầm và hầm trú ẩn, cho phép họ phục kích máy bay Mỹ, chứng tỏ đây không phải là cuộc xung đột một chiều.

Rõ ràng, giả định về "chiến tranh nhanh chóng" của Mỹ đã thất bại, biến chiến dịch thành một cuộc chiến tranh tiêu hao kéo dài. Iran cũng tận dụng các lực lượng ủy nhiệm trong khu vực, đầu tư vào máy bay không người lái giá rẻ và đe dọa eo biển Hormuz.

Iran đã tấn công thành công các căn cứ quân sự của Mỹ trên khắp khu vực, bao gồm ở Bahrain, Qatar, Kuwait và Iraq, gây ra thương vong đáng kể. Điều này chứng tỏ ưu thế trên không của Mỹ không đồng nghĩa với an ninh trên mặt đất.

Iran dựa rất nhiều vào các máy bay không người lái giá rẻ, sản xuất trong nước như Shahed, có giá từ 20.000 đến 50.000 USD/chiếc, để áp đảo các hệ thống phòng không hiện đại và đắt tiền như một phần của chiến tranh bất đối xứng.

Cộng hòa Hồi giáo Iran đang thúc đẩy quan hệ quân sự chặt chẽ hơn với Nga, cung cấp máy bay không người lái để đổi lấy các công nghệ tiên tiến như hệ thống phòng không S-400.

Mỹ đã lặp lại những sai lầm từ các cuộc xung đột trước đây (Afghanistan, Iraq) bằng cách chỉ dựa vào việc phá hủy từ trên không mà không có một chiến lược chính trị khả thi rõ ràng. Mặc dù đã vô hiệu hóa được giới lãnh đạo cấp cao, hiệu ứng "đoàn kết quanh lá cờ" của Iran vẫn hiện hữu.

Cuộc xung đột đã làm cạn kiệt đáng kể các nguồn lực quân sự của Mỹ, bao gồm cả những tài sản có giá trị cao như tên lửa Tomahawk và hệ thống đánh chặn Patriot, gây ra tình trạng thiếu hụt ở các chiến trường quan trọng khác như châu Âu và châu Á.

Hầu hết các thành viên NATO đều từ chối tham gia hoặc hỗ trợ tiếp tế. Suy thoái kinh tế toàn cầu do chiến tranh gây ra là mối lo ngại lớn và có thể đã đóng một vai trò trong thỏa thuận ngừng bắn do Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố.

Joe Biden 'buộc phải chọn' Harris vì các cuộc bạo loạn của phong trào Black Lives Matter, nhưng thực tế ông ấy lại muốn vị Thống đốc này.


Theo một bài báo mới đăng trên tạp chí The Atlantic, Joe Biden cá nhân muốn Thống đốc Michigan Gretchen Whitmer làm người đồng hành tranh cử năm 2020 của mình, nhưng cuối cùng đã chọn Kamala Harris vì các cuộc bạo loạn của phong trào Black Lives Matter.
Thông tin này được tiết lộ trong một bài báo chuyên sâu về bà Whitmer với tư cách là ứng cử viên tổng thống tiềm năng của đảng Dân chủ năm 2028, trong đó nêu chi tiết những diễn biến hậu trường trong quá trình lựa chọn phó tổng thống của ông Biden.

Bà Whitmer nổi lên trên phạm vi toàn quốc vào năm 2020 nhờ phản ứng quyết liệt và độc đoán của bà đối với đại dịch COVID-19 và những cuộc đối đầu công khai với Tổng thống Donald Trump.

Đến mùa hè năm 2020, bà Whitmer đang được tích cực xem xét cho vị trí Phó Tổng thống.

Bà Whitmer là người đầu tiên trong số các ứng viên lọt vào vòng chung kết có cuộc gặp trực tiếp với ông Biden tại Delaware vào tháng 8 năm 2020.

Nguồn tin thân cận cho biết bà có mối quan hệ tốt với Biden và sẵn sàng nhận chức vụ này nếu được đề nghị.

Một cựu nhân viên cấp cao của bà Whitmer nói với tờ The Atlantic rằng, "Thời điểm đó cần một người da đen làm ứng cử viên phó tổng thống", giải thích áp lực dữ dội đối với ông Biden sau các cuộc bạo loạn trên toàn quốc sau cái chết của George Floyd.

Tờ Atlantic đưa tin :

Tất cả sự chú ý này dường như có thể dẫn đến một điều gì đó, và đến mùa hè năm 2020, Whitmer đã được xem xét cho vị trí phó tổng thống. Ban đầu bà không chắc chắn, những người quen thuộc với suy nghĩ của bà vào thời điểm đó nói với tôi; bà khó hình dung mình là một người của Washington, DC. Tuy nhiên, bà rất hợp với Biden, và đến khi ông ấy yêu cầu bà bay đến Delaware để trò chuyện trực tiếp, bà đã sẵn sàng nói đồng ý. Biden đã không hỏi. Thời điểm đó cần một người bạn đồng hành da đen, một cựu nhân viên cấp cao của Whitmer nói với tôi, vì vậy ông ấy phải chọn Kamala Harris. "Nhưng tôi nghĩ ông ấy muốn đó là Whitmer," người này nói. Khi được hỏi để xác nhận, một cựu cố vấn của cả Biden và Harris cho biết đánh giá đó "có trọng lượng nhất định."

Một cựu cố vấn của cả Biden và Harris cho biết thêm rằng tuyên bố Biden "muốn bà Whitmer làm người kế nhiệm" có "cơ sở nhất định".

Chính bà Whitmer đã xác nhận trong một cuộc phỏng vấn với đài FOX 2 của Detroit vào tháng 12 năm 2020 rằng bà sẽ nhận vai trò này nếu ông Biden yêu cầu.

“Nếu Joe Biden gọi điện và nói, ‘Tôi cần cô làm cộng sự và người đồng hành tranh cử của tôi,’ tôi sẽ đồng ý ngay. Cuộc bầu cử này quan trọng đến mức đó,” bà tuyên bố.

Sau đó, bà Whitmer tuyên bố bà cảm thấy "thở phào nhẹ nhõm" vì cuộc gọi đó không bao giờ đến, vì bà muốn tiếp tục giữ chức thống đốc bang Michigan.

Ông Biden đã công khai cam kết sẽ chọn một phụ nữ làm người đồng hành tranh cử. Bà Whitmer được xem là người có tư tưởng và vị trí địa lý phù hợp. Tuy nhiên, nhiều nguồn tin vào thời điểm đó đưa tin rằng các lãnh đạo và nhà hoạt động da đen của đảng Dân chủ đã thúc giục ông Biden chọn một phụ nữ da đen, một số người cảnh báo rằng việc chọn bà Whitmer có thể khiến ông mất đi sự ủng hộ ở các bang quan trọng như Michigan.

Bà Whitmer tiếp tục vận động tranh cử mạnh mẽ cho liên danh Biden-Harris và ủng hộ ông Biden trong suốt chiến dịch tái tranh cử năm 2024 cho đến khi ông rút lui.

Trong cơn bĩ cực của những ngày khói lửa, khi thế giới nín thở dõi theo từng nhịp đập của vùng Trung Đông, một tia sáng hy vọng đã ló rạng như "nắng hạn gặp mưa rào". Ngày thứ Sáu vừa qua đã đi vào lịch sử tài chính với những biến động đầy kịch tính: giá dầu đổ đèo chóng mặt trong khi thị trường chứng khoán Mỹ thăng hoa rực rỡ. Tất cả bắt nguồn từ một tuyên bố mang tính bước ngoặt từ Tehran, hứa hẹn đem lại sự bình yên cho dòng chảy năng lượng toàn cầu.

"Mở Cửa Biển Đông, Thông Dòng Huyết Mạch"

Người xưa có câu "Thuận buồm xuôi gió", và có lẽ chưa bao giờ câu nói này lại mang ý nghĩa thực tế đến thế đối với vận tải biển quốc tế. Ngoại trưởng Iran, ông Seyed Abbas Araghchi, đã khiến cả thế giới thở phào khi thông báo trên mạng xã hội X rằng eo biển Hormuz – "yết hầu" của ngành dầu khí thế giới – sẽ hoàn toàn mở cửa cho các tàu thương mại trong suốt thời gian còn lại của lệnh ngừng bắn.

Quyết định này được đưa ra ngay sau khi Tổng thống Donald Trump xác nhận Israel và Lebanon đã đạt được thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 10 ngày. Giữa lúc "cơm không lành, canh không ngọt", việc Iran chủ động khơi thông dòng chảy tại Hormuz được xem là một liều thuốc an thần cực mạnh cho nền kinh tế đang căng thẳng vì lo ngại đứt gãy nguồn cung.

Giá Dầu "Rơi Tự Do", Chứng Khoán Mỹ "Lên Như Diều Gặp Gió"

Ngay lập tức, thị trường năng lượng đã phản ứng như một chiếc lò xo bị nén chặt nay được bung ra. Giá dầu Brent chuẩn toàn cầu đã giảm sâu tới 11,2%, lùi về mức dưới 88,25 USD/thùng. Cùng chung số phận, dầu WTI của Mỹ cũng bốc hơi 10,9%, xuống còn 81,20 USD/thùng. Đây là mức giá thấp nhất trong vòng 5 tuần qua, dẫu rằng so với thời điểm trước cuộc chiến (lần lượt là 73 USD và 67 USD), con số này vẫn còn là một khoảng cách dài.

Trái ngược với màu đỏ rực của bảng giá dầu, Phố Wall lại mở tiệc ăn mừng với những sắc xanh hy vọng. Chỉ số Dow Jones tăng vọt 940 điểm (tương đương 1,9%), xóa sạch mọi dấu vết thua lỗ kể từ khi xung đột với Iran bắt đầu. S&P 500 và Nasdaq cũng không kém cạnh khi lần lượt tăng 1% và 1,2%, nối dài chuỗi ngày lập kỷ lục. Đặc biệt, Nasdaq đã ghi nhận chuỗi 12 ngày tăng điểm liên tiếp – một kỳ tích dài nhất kể từ năm 2009. Đúng là "Sau cơn mưa trời lại sáng", sự lạc quan về một thỏa thuận hòa bình đang dẫn dắt dòng tiền đổ mạnh vào thị trường.

Những Ván Bài Cân Não Trên Bàn Đàm Phán

Dưới sự đạo diễn của các nhà trung gian Pakistan, đặc biệt là Thống chế Asim Munir, các cuộc thảo luận tại Tehran đang bước vào giai đoạn nước rút đầy cam go. Chính quyền Trump đang cân nhắc một bước đi táo bạo: giải phóng 20 tỷ USD tài sản bị đóng băng của Iran để đổi lấy những nhượng bộ then chốt về hạt nhân.

Tuy nhiên, "đồng tiền đi liền khúc ruột", kế hoạch này đang vấp phải sự phản đối từ những phe bảo thủ. Tổng thống Trump, người từng chỉ trích mạnh mẽ thỏa thuận năm 2016 của người tiền nhiệm, đã khẳng định chắc nịch trên Truth Social rằng: "Sẽ không có tiền mặt nào được trao tay". Ông nhấn mạnh mục tiêu tối thượng là thu hồi "bụi phóng xạ" hạt nhân của Iran và tiến tới một thỏa thuận hòa bình toàn diện.

Hiện tại, nút thắt lớn nhất nằm ở thời hạn đình chỉ làm giàu uranium và việc bàn giao các vật liệu hạt nhân mà Tehran đang nắm giữ. Dù Iran mong muốn một gói cứu trợ lớn hơn con số 20 tỷ USD, nhưng Mỹ vẫn giữ thái độ cứng rắn. Tổng thống Trump còn để ngỏ khả năng sẽ đích thân đến Pakistan để ký kết hiệp ước nếu các bên tìm được tiếng nói chung vào cuối tuần này.

Cẩn Trọng Trước Thềm Hòa Bình

Dù bầu không khí đang rất tích cực, nhưng các chuyên gia kinh tế vẫn nhắc nhở chúng ta rằng "Chớ thấy sóng cả mà ngã tay chèo". Doug Beath từ Wells Fargo cảnh báo rằng mọi thứ vẫn phụ thuộc hoàn toàn vào tiến trình đàm phán thực tế. Mỹ tuyên bố vẫn duy trì lệnh phong tỏa đường biển đối với Iran cho đến khi mọi giao dịch được hoàn tất 100%.

Thế giới đang nín thở chờ đợi. Nếu những cuộc đàm phán tại Islamabad sắp tới thành công, đó sẽ là một chương mới cho địa chính trị toàn cầu. Còn hiện tại, việc eo biển Hormuz thông suốt đã là một chiến thắng lớn cho sự ổn định, giúp xoa dịu nỗi lo về một cuộc khủng hoảng năng lượng tồi tệ. Mong rằng với những nỗ lực không ngừng nghỉ, câu chuyện "Đánh kẻ chạy đi, không ai đánh người chạy lại" sẽ trở thành hiện thực, mang lại thái bình thịnh trị cho nhân dân khắp năm châu.

Videos:
https://photos.app.goo.gl/xnCrB6UT5CDkvM2v6





Tôi đọc phát biểu của TS Nguyễn Lâm Thành, đại biểu Quốc hội tỉnh Lạng Sơn, mà thấy lòng nặng trĩu. Ông so sánh sân bay Long Thành với hai sân bay lớn khác trên thế giới vận hành năm 2019:
- Sân bay Đại Hưng (Bắc Kinh, Trung Quốc): diện tích gần tương đương Long Thành (khoảng 4.700 ha), thiết kế tới 7 đường băng, công suất 100 triệu hành khách/năm và 4 triệu tấn hàng hóa, nhưng vốn đầu tư chỉ 11,5 tỉ USD.
- Sân bay Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ): 4 đường băng, công suất 90 triệu lượt hành khách/năm, vốn đầu tư chỉ 12 tỉ USD.
Còn sân bay Long Thành: 4 đường băng, công suất 100 triệu lượt hành khách/năm và 5 triệu tấn hàng hóa, nhưng tổng vốn đầu tư lên tới 16 tỉ USD.
Nhân công và vật liệu rẽ hơn, nhưng tiền chênh nhau không phải ít.
Nhìn những con số này, tôi chỉ thấy thắc mắc đơn giản: sao mình lại đắt hơn hẳn như vậy?
Trong khi dân mình vẫn đang vật lộn với đủ thứ chi phí sinh hoạt, thuế phí, phạt hành chính… thì một công trình trọng điểm quốc gia lại tiêu tốn nhiều tiền đến thế. Tiền ấy lấy từ đâu? Cuối cùng cũng từ túi thuế của người dân và doanh nghiệp.
Tôi không phản đối việc xây sân bay hiện đại. Nhưng nếu đã làm, thì phải làm sao cho hợp lý, tiết kiệm và minh bạch. So với Đại Hưng hay Istanbul, Long Thành đang khiến nhiều người dân như tôi tự hỏi: liệu chúng ta có đang trả giá quá đắt cho một dự án “kỷ nguyên vươn mình” không?
Thông Nguyễn




Trong thế giới đầy những kỳ tích mang tầm nhân loại như: ngày 1/4 Mỹ đã một lần nữa đưa con người quay trở lại quỹ đạo Mặt Trăng sau hơn 50 với sứ mệnh Artemis II hay sự phát triển đột phá của AI trong nghiên cứu khoa học,... thì đâu đó ở xứ sở “Đông Lào”, cụ thể là ở phường Tân Ninh, tỉnh Tây Ninh vừa nghĩ ra một sáng kiến ấn tượng, mang tầm quốc tế đó là “Nghiệp Đoàn Vé Số”.
Ngày 12 tháng 4, trong bầu không khí trang trọng, áo trắng, áo xanh tươm tất của cán bộ kèm cờ hoa, hội trường, bảng “Đại Biểu” quy mô làm người ta tưởng đây là một buổi lễ ra mắt một tập đoàn công nghệ cao sắp đưa Việt Nam vươn xa ra vũ trụ, hòng bẻ gãy sứ mệnh Artemis II của Mỹ, sánh vai với cường quốc năm châu, bốn biển. Nhưng không, đó là buổi lễ ra mắt tổ chức quản lý những người… đi bộ! Họ đi bộ hàng chục cây số chỉ để mời mọc từng tờ vé số với lợi nhuận giao động từ 1000đ đến 1200đ/ tờ.
Hai từ “Nghiệp đoàn” nghe thật oai phong, có lẽ tôi phải đến đó để cổ vũ, trợ oai cho những kẻ “ăn trên, ngồi trước” ở phòng lạnh, mang giày tây nhưng tâm cơ lại thích diễn hài, bày trò lo cho những đôi chân trần. Người bán vé số họ cần gì? cơm, áo, gạo, tiền hay một tấm thẻ “hội viên” được giới thiệu là “điểm tựa”? Vốn dĩ họ đã khó khăn, đau bệnh tự chịu, đói no tuỳ lúc thì nay lại gánh thêm một “điểm tựa tinh thần”. Chưa biết lợi ích ra sao nhưng quỹ hoạt động nghiệp đoàn này từ đâu ra? Ai lo? Hay lại được “trích” từ các tờ vé thấm đẫm mồ hôi của hội viên?
Nực cười hơn nữa, những kẻ đặt bút ký quyết định thành lập cái tổ chức kia có hiểu được cảm giác phải đi bộ dưới cái nắng chang chang trên dưới 39*C, mời từng tấm vé số để chăm lo cho bữa cơm hôm nay, ngày mai chưa biết ra sao không? Chúng có cảm thấy sượng khi đôi giày tây sáng bóng, bộ quần áo phẳng phiu đối nghịch với chiếc áo sờn vai của các “hội viên” bất đắc dĩ đang ngơ ngác trên sân khấu không? Nghiệp đoàn giúp ích gì được cho hội viên? Tổ chức cuộc thi xem ai bán hết vé số trong ngày sớm nhất hay mở tập huấn cách mời gọi khách mua? Không! Chỉ đơn giản là nơi lấy số liệu để thỏa mãn cho căn bệnh thành tích ăn vào máu, vào thịt của đám cán bộ rác rưởi đó thôi. Còn lạ gì cái kiểu chụp hình trao quà (bằng tiền của nhà hảo tâm) rồi đăng lên mạng rêu rao.
“Nghiệp đoàn bán vé số” là đỉnh cao của sự xa rời thực tế. Nếu muốn giúp, hãy cho họ công việc tốt hơn, an sinh xã hội tốt hơn,... hoặc chí ít đừng bày trò họp hành mất thời gian đi bán của họ. Đừng biến nỗi vất vả mưu sinh thành công cụ để đánh bóng ghế ngồi. Người nghèo cần miếng cơm manh áo, chứ không cần cái danh hiệu "hội viên" để rồi mỗi tháng lại phải trích ra vài tờ vé số để nuôi những kẻ "ngồi mát ăn bát vàng".
Nguyên Khôi

THANH HÓA, Việt Nam

Một nữ sinh lớp 8 trường trung học cơ sở Ngọc Lặc, xã Ngọc Lặc, tỉnh Thanh Hóa, bị bạn cùng lớp dùng ghế đánh vào đầu, bắt quỳ gối, cởi áo ngay trên bục giảng rồi quay clip tung lên mạng xã hội, gây bất bình lớn trong dư luận.

Xác nhận với báo đài hôm 15 tháng Tư, ông Nguyễn Văn Dũng, hiệu trưởng trường trung học cơ sở Ngọc Lặc, cho biết sự việc này đã xảy ra ở trường vào cuối tháng trước.

Nạn nhân tên BGH, học sinh lớp 8 A1, trường trung học cơ sở Ngọc Lặc, xã Ngọc Lặc, tỉnh Thanh Hóa, bị bạn lột áo, liên tục chắp tay van xin, che ngực. (Ảnh cắt từ video clip)
Theo phúc trình của nhà trường, nữ sinh bị đánh là em BGH, học sinh lớp 8A1. Hai học sinh cùng lớp tham gia đánh bạn là PHA và PQC.

Báo Dân Trí trích dẫn tin cho hay, sự việc này đã xảy ra vào khoảng 11 giờ 45 phút trưa 30/3, khi các giáo viên đã rời khỏi trường, một nhóm học sinh ở lại lớp do mâu thuẫn từ việc nhắn tin nói xấu nhau.

Tại đây, hai nữ sinh PHA và PQC lao vào BGH, hành hung, liên tục giật tóc, bắt em cởi áo đồng phục để quay lại clip.
Nạn nhân không chịu làm theo liền bị một em dùng ghế nhựa đập nhiều lần vào đầu đến khi hiếc ghế bị gãy.

Bị đánh đau, em H. không thể kháng cự, khóc lóc van xin nhưng sự việc vẫn tiếp diễn.
Nhóm này sau đó thay nhau dùng điện thoại ghi hình, tiếp tục tát và cởi khuy áo của nạn nhân.

Nữ sinh H. liên tục chắp tay, nói "em xin chị", nhưng không được buông tha. Sau ba phút, nhóm này ép được bạn cởi áo, vừa quay video, vừa cười đùa, chế giễu, nói tục, trong khi nạn nhân hoảng loạn bật khóc.

Hai nữ sinh PHA và PQC còn đe dọa bạn rằng, nếu kể lại sự việc, sẽ cho phát tán video để cả trường và nhiều người xem, đồng thời yêu cầu nạn nhân "cười lên" mới cho về.

Bị đánh đập không ngừng, em nữ sinh BGH liên tục van xin nhưng không thể kháng cự. (Ảnh cắt từ video clip)
"Cho đến nay, hội đồng kỷ luật nhà trường đã ra quyết định kỷ luật qua hình thức viết bản kiểm điểm đối với hai học sinh PHA và PQC. Đây là hình thức xử lý cao nhất trong nhà trường, theo quy định của Bộ Giáo Dục và Đào Tạo. Gia đình các em đã cam kết hòa giải, không để cho các học sinh này tái phạm. Ba học sinh trong vụ việc cũng đã xin lỗi nhau, hứa sẽ không tái phạm", ông Dũng nói.

Phản ứng trên báo Dân Trí, nhiều người cho rằng hình thức kỷ luật bằng cách viết bản kiểm điểm, cam kết không tái phạm đối với hai nữ sinh đánh bạn là chưa thực sự hiệu quả, không đủ nặng để răn đe, giáo dục.

"Viết bản kiểm điểm thì như không có phạt gì cả", độc giả 'Thảo Nguyễn' bất bình.
Còn độc giả 'Trần Tâm' cho biết rằng: "Với hành vi mất nhân tính vô đạo đức như vậy, đặc biệt khi còn đang ngồi trên ghế nhà trường, nên đuổi học vĩnh viễn những học sinh nào tham gia đánh bạn. Không thể vì nhân văn mà dung túng cho kiểu học sinh như vậy, sẽ là họa lớn sau này".

Trong bối cảnh thế giới đang chao đảo vì những cuộc binh đao, một cuộc khẩu chiến chưa từng có tiền lệ đã nổ ra giữa hai người đàn ông quyền lực nhất hành tinh, nhưng lại đại diện cho hai thái cực hoàn toàn khác biệt: Một bên là Donald Trump – vị tổng thống Mỹ với những phát ngôn thép và chính sách cứng rắn; một bên là Đức Giáo Hoàng Leo XIV – vị Giáo hoàng gốc Mỹ đầu tiên, người đang nỗ lực gieo mầm hòa bình giữa cơn bão lửa chiến tranh Iran.
Tiếng nói của hòa bình vang lên giữa khói lửa chiến tranh
Giáo hoàng Leo XIV – vị giáo hoàng đầu tiên mang quốc tịch Mỹ trong lịch sử – đã công khai phản bác những chỉ trích gay gắt từ Tổng thống Donald Trump, khẳng định con đường của Giáo hội không phải là bạo lực mà là hòa bình, không phải quyền lực mà là lòng nhân ái.

Trong chuyến công du kéo dài 10 ngày tới châu Phi, khi trả lời báo chí trên chuyên cơ, Giáo hoàng Leo XIV tuyên bố thẳng thắn: ông không hề e ngại chính quyền Trump, cũng không ngại lên tiếng cho thông điệp của Phúc Âm. “Chúng tôi không phải là chính trị gia… nhưng tôi tin vào thông điệp của Chúa Kitô như một người kiến tạo hòa bình.” Ca dao có câu: “Thẳng thắn thật thà thường thua thiệt”, nhưng với Đức Giáo Hoàng, sự thẳng thắn là vũ khí duy nhất để bảo vệ những linh hồn vô tội. Ngài nhấn mạnh rằng Giáo hội không nhìn nhận chính sách đối ngoại dưới lăng kính của một chính trị gia, mà dưới tư cách của một người kiến tạo hòa bình. Đối với ngài, bạo lực không bao giờ là câu trả lời, và việc "đùa giỡn" với ý định tấn công hạt nhân là một sự xúc phạm đến nhân loại.
Trước đó, vào tối Chủ nhật, Donald Trump đã không ngần ngại dùng những từ ngữ nặng nề nhất để công kích vị đứng đầu Vatican. Trên mạng xã hội Truth Social, ông gọi Đức Leo XIV là kẻ "yếu đuối với tội phạm" và "tồi tệ trong chính sách đối ngoại". Trump giận dữ tuyên bố: “Chúng ta không thích một vị Giáo hoàng nói rằng sở hữu vũ khí hạt nhân là ổn... Tôi không phải là người hâm mộ của Giáo hoàng Leo.”
Trump phản pháo: “Giáo hoàng yếu đuối và sai lầm”
Chỉ một ngày trước đó, Tổng thống Donald Trump đã không ngần ngại công kích Giáo hoàng Leo XIV bằng những lời lẽ nặng nề. Ông gọi vị giáo hoàng là “yếu đuối trong vấn đề tội phạm” và “tệ hại trong chính sách đối ngoại”. Trump cho rằng ông không muốn một giáo hoàng ủng hộ việc Iran sở hữu vũ khí hạt nhân, cũng như không hài lòng với việc Leo chỉ trích các hành động quân sự của Mỹ.

Những phát ngôn này được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng leo thang tại Trung Đông, khi Trump từng đe dọa rằng “cả một nền văn minh có thể bị xóa sổ chỉ trong một đêm” trước khi đạt được thỏa thuận ngừng bắn hai tuần với Iran. Chính phát biểu này đã khiến Giáo hoàng lên tiếng gọi đó là “không thể chấp nhận được”.

Không dừng lại ở đó, Trump còn mỉa mai rằng Đức Leo XIV được chọn chỉ vì ngài là người Mỹ, như một "con bài" để Giáo hội đối phó với ông. Đỉnh điểm của sự gây hấn là khi Trump đăng tải một bức ảnh do AI tạo ra, vẽ hình chính ông như một Đấng cứu thế đang chữa lành cho người bệnh, bao quanh là cờ Mỹ và đại bàng – một hình ảnh gây tranh cãi dữ dội trước khi bị xóa đi vào chiều thứ Hai.
Trong cuộc xung đột với Iran, cả Trump và Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth đã nhiều lần viện dẫn danh nghĩa Thiên Chúa để biện minh cho các hành động quân sự. Tuy nhiên, Đức Leo XIV đã thẳng thừng bác bỏ điều này. Ngài nhấn mạnh vào lễ Chúa Nhật Lễ Lá: “Chúa Giêsu là vua hòa bình, người từ chối chiến tranh và không ai có thể mượn danh Người để biện minh cho binh đao. Chúa không lắng nghe lời cầu nguyện của những kẻ gây chiến.”
Đức tin và chiến tranh: Hai thế giới không thể hòa hợp
Người xưa dạy rằng: “Đao thương dễ tránh, ám tiễn khó phòng”, nhưng những lời nói của Giáo hoàng lại như một tấm khiên ánh sáng che chắn cho lẽ phải. Các hồng y cấp cao tại Mỹ cũng đã lên tiếng ủng hộ ngài, cho rằng Trump đang tấn công một "tiếng nói đạo đức" chỉ vì ông không thể kiểm soát được nó. Quan chức Vatican Antonio Spadaro nhận định rằng cuộc tấn công của Trump chính là sự thừa nhận cho nỗi sợ hãi trước một thông điệp hòa bình đang cắt sâu vào thực tại.

Một trong những điểm đối đầu sâu sắc nhất giữa hai nhân vật quyền lực này nằm ở cách họ nhìn nhận vai trò của tôn giáo trong chiến tranh. Trong khi Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth nhiều lần viện dẫn Kinh Thánh để biện minh cho chiến dịch quân sự, thì Giáo hoàng Leo XIV lại bác bỏ hoàn toàn quan điểm đó.

Trong lễ Chủ nhật Lễ Lá, ông khẳng định: “Chúa Giêsu là Vua của hòa bình, Ngài bác bỏ chiến tranh. Không ai có thể dùng Ngài để biện minh cho chiến tranh.” Một câu nói ngắn gọn nhưng như lưỡi dao cắt vào luận điệu “chiến tranh nhân danh Thiên Chúa”.

Giáo hoàng còn nhấn mạnh rằng những lời cầu nguyện của những kẻ gây chiến sẽ không được Thiên Chúa lắng nghe. Đây là thông điệp mang tính đạo đức sâu sắc, đặt ra câu hỏi lớn: liệu con người có thể nhân danh đức tin để gieo rắc bạo lực?

Vatican phản ứng: “Đây là cuộc tấn công vào tiếng nói đạo đức”
Phản ứng trước các phát ngôn của Trump, quan chức Vatican Antonio Spadaro cho rằng Tổng thống Mỹ đang tấn công một “tiếng nói đạo đức” mà ông không thể kiểm soát. Theo ông, Trump không thực sự tranh luận với Giáo hoàng, mà muốn kéo ông vào một hệ quy chiếu quyền lực và lợi ích quốc gia – điều mà Giáo hội từ chối.

“Giáo hoàng nói một ngôn ngữ khác – ngôn ngữ không bị chi phối bởi quyền lực, an ninh hay lợi ích quốc gia.” Spadaro nhận định. Ông còn cho rằng việc Trump công kích Leo chứng tỏ tiếng nói của vị giáo hoàng đang có sức ảnh hưởng sâu sắc trên trường quốc tế.

Việc Hồng y Robert Prevost – người Mỹ – được bầu làm Giáo hoàng Leo XIV vào năm 2025 đã phá vỡ một truyền thống lâu đời: chưa từng có giáo hoàng Mỹ khi Hoa Kỳ còn là siêu cường số một thế giới. Tuy nhiên, chính nghịch lý này lại tạo nên một hình tượng đặc biệt – một người Mỹ đứng ở vị trí cao nhất của Giáo hội nhưng lại trở thành tiếng nói phản biện chính sách của chính quê hương mình.

Leo XIV, với kinh nghiệm nhiều năm tại Peru, không bị gắn chặt với quyền lực Mỹ. Ông được xem như một nhà lãnh đạo toàn cầu, không phải đại diện cho một quốc gia. Điều này khiến ông trở thành đối trọng đạo đức trong bối cảnh chính trị quốc tế đầy biến động.

Tiếng gọi ngừng chiến: “Hãy tìm lối thoát”
Trong một khoảnh khắc hiếm hoi, Giáo hoàng đã trực tiếp nhắc tên Donald Trump và kêu gọi ông tìm một “lối thoát” để chấm dứt chiến tranh với Iran. Đây là hành động rất hiếm đối với một giáo hoàng, cho thấy mức độ nghiêm trọng của tình hình.

Ông kêu gọi các nhà lãnh đạo Mỹ và Israel chấm dứt bạo lực, quay lại bàn đàm phán, xây dựng hòa bình dựa trên công lý và tình huynh đệ. “Lời nói chẳng mất tiền mua, lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau” – nhưng trong thời chiến, lời nói có thể cứu cả một dân tộc.

Nhiều nhà quan sát đã so sánh lập trường của Leo XIV với Giáo hoàng John Paul II – người từng phản đối mạnh mẽ cuộc chiến Iraq năm 2003. Lịch sử dường như lặp lại: một lần nữa, tiếng nói của Vatican cảnh báo về một cuộc chiến “không chính nghĩa” nhưng lại bị phớt lờ.

Các lãnh đạo Công giáo tại Mỹ, bao gồm Hồng y Robert McElroy và Tổng giám mục Timothy Broglio, cũng đặt nghi vấn về tính hợp pháp đạo đức của cuộc chiến Iran. Họ cho rằng việc tấn công một mối đe dọa chưa xảy ra là đi ngược lại học thuyết “chiến tranh chính nghĩa”.

Trump và những phát ngôn gây tranh cãi
Không chỉ dừng lại ở Giáo hoàng, sự cứng rắn của Trump còn lan sang cả những người đã khuất. Khi cựu Giám đốc FBI Robert Mueller qua đời ở tuổi 81, Trump đã công khai ăn mừng: “Tốt, tôi mừng là ông ta đã chết.” Đây là một phần trong chuỗi những phát ngôn gây sốc nhắm vào các đối thủ quá cố như John McCain, Colin Powell hay thậm chí là gia đình Kennedy.

Tục ngữ có câu: “Nghĩa tử là nghĩa tận”, nhưng dường như với Trump, sự thù hận không có biên giới, kể cả khi đối phương đã nằm xuống. Sự tương phản này càng làm nổi bật hình ảnh của Đức Leo XIV – một người Chicago gốc dòng Saint Augustine, hiền lành nhưng kiên định, đang nỗ lực tìm kiếm một "lối thoát" (off-ramp) cho cuộc chiến Iran.

Những phát ngôn này càng làm nổi bật sự tương phản giữa hai hình ảnh: một bên là nhà lãnh đạo chính trị đầy tranh cãi, bên kia là vị giáo hoàng kêu gọi lòng nhân ái và sự kiềm chế.

Cuộc đối đầu giữa Đức Giáo Hoàng Leo XIV và Donald Trump không chỉ là mâu thuẫn cá nhân, mà là sự va chạm giữa hai hệ tư tưởng: Sức mạnh cơ bắp và sức mạnh của tình thương. Khi Giáo hoàng chuẩn bị kỷ niệm một năm triều đại của mình, ngài đang nổi lên như một ngọn hải đăng giữa biển khơi mù mịt.

Trong thời đại mà “mạnh được yếu thua” dường như trở thành quy luật, tiếng nói của Giáo hoàng Leo XIV giống như một ngọn đèn giữa đêm tối, nhắc nhở nhân loại rằng hòa bình không phải là sự yếu đuối, mà là sức mạnh lớn nhất. Dù ai đúng ai sai, chúng ta cũng thầm mong lời răn của người xưa luôn hiện hữu: “Lấy chí nhân thay cường bạo”. Thế giới này đã quá mệt mỏi với khói lửa, có lẽ đó chính là thông điệp mà thế giới hôm nay đang cần hơn bao giờ hết.

TỘI ÁC CHIẾN TRANH CỦA TỔNG THỐNG TRUMP






Tội ác chiến tranh ở Iran



Tính đến thời điểm hôm nay, Tổng thống Donald Trump đã phải đối phó với nhiều cáo buộc và sự giám định gắt gao liên quan đến vấn đề tội ác chiến tranh.

Sự kiện này chủ yếu bắt nguồn từ những phát ngôn và lời đe dọa của ông nhắm vào Iran trong bối cảnh một cuộc xung đột đang diễn ra.

Ông Trump, trong bài diễn văn về chiến tranh Iran vào ngày 1-4-2026 , đã đe dọa sẽ :

- Phá hủy cơ sở hạ tầng dân sự của Iran—bao gồm :

- Các nhà máy điện, cầu cống và các cơ sở năng lượng—nếu Iran không mở cửa trở lại Eo biển Hormuz. Ông nói một đoạn nguyên văn như sau :

- “Ngay từ khi khởi động Chiến dịch Epic Fury, tôi đã tuyên bố rõ ràng rằng chúng ta sẽ tiếp tục cho đến khi các mục tiêu của mình được hoàn thành trọn vẹn.

Nhờ vào những bước tiến mà chúng ta đã đạt được, tối nay tôi có thể khẳng định rằng :

- Chúng ta đang đi đúng lộ trình để sớm hoàn tất mọi mục tiêu quân sự của nước Mỹ. Rất sớm thôi.

Trong hai đến ba tuần tới, chúng tôi sẽ giáng những đòn cực mạnh vào chúng. Chúng tôi sẽ đẩy lùi chúng trở về thời kỳ Đồ Đá—nơi mà chúng thực sự thuộc về”.





Trump lặp lại câu nói “We’re going to bomb them back into the Stone Age” của Tướng Curtis LeMay trong cuốn sách năm 1965 về chiến tranh Việt Nam mang tựa đề “Mission with LeMay : My Story”.

Ông LeMay đã viết :

- “ Chúng ta sẽ ném bom đưa họ trở lại Thời Kỳ Đồ Đá” nhằm buộc phía Bắc Việt phải chấm dứt hành động xâm lược tại miền Nam. Kết quả ra sao thì mọi người đã thấy rõ.

Ngày 29-3-1973, lá cờ Mỹ được cuốn lại tại một buổi lễ đánh dấu sự chấm dứt sự hiện diện của lính Mỹ ở miền Nam Việt Nam.





Các chuyên gia, nhà lập pháp và các tổ chức nhân quyền đã cảnh báo rằng những hành động như vậy của Trump sẽ cấu thành tội ác chiến tranh theo luật nhân đạo quốc tế, bởi chúng vi phạm nguyên tắc tương xứng và cố ý nhắm vào các mục tiêu dân sự.

Theo phân tích của New York Times, luật chiến tranh nghiêm cấm việc cố ý phá hủy cơ sở hạ tầng dân sự nhằm mục đích gây sức ép đối với một chính phủ.

Mặc dù đôi khi việc tấn công một mục tiêu dân sự cụ thể có thể được coi là hợp pháp nếu mục tiêu đó mang lại lợi thế quân sự, nhưng mệnh lệnh phá hủy bừa bãi toàn bộ cầu cống và nhà máy điện của một quốc gia sẽ là hành vi bất hợp pháp , đồng thời đẩy các chỉ huy quân sự vào một thế khó không thể biện minh, theo nhận định của ông Geoffrey S. Corn — cựu cố vấn pháp lý cấp cao của Lục quân Hoa Kỳ về các vấn đề luật chiến tranh và hiện đang giảng dạy tại Trường Luật Texas Tech.





Trớ trêu thay , Hoa Kỳ từng lên án việc Nga nhắm mục tiêu vào cơ sở hạ tầng năng lượng dân sự tại Ukraine là một tội ác chiến tranh.

Vào năm 2023 , Tổng thống Joseph Biden đã chỉ thị chính phủ Hoa Kỳ chia sẻ bằng chứng với Tòa án Hình sự Quốc tế.

Những bằng chứng này bao gồm các thông tin tình báo về những quyết định của các quan chức Nga nhằm cố ý tấn công cơ sở hạ tầng dân sự.

Vào tháng 1 vừa qua , Michael Waltz, Đại sứ của ông Trump tại Liên Hiệp quốc đã lên án :

- “ Các cuộc tấn công liên tục và ngày càng gia tăng của Nga nhằm vào các cơ sở năng lượng và các cơ sở hạ tầng dân sự khác của Ukraine”.





Vào ngày 7-4-2026, ông Trump tuyên bố sẽ hủy diệt cả một nền văn minh của Iran.

Đây là một trong nhiều lý do khiến ông bị cáo buộc đe dọa thực hiện bạo lực diệt chủng.

Các chuyên gia pháp lý lập luận rằng :

- Việc công khai đe dọa, ngay cả khi chưa được thực hiện trọn vẹn, vẫn có thể cấu thành tội phạm.

Một số người thậm chí còn mô tả những phát ngôn này là một “tội ác chiến tranh đang hình thành”.

Trump viết trên mạng xã hội nguyên văn như sau :

“Cả một nền văn minh sẽ lụi tàn trong đêm nay, và sẽ chẳng bao giờ có thể hồi sinh được nữa . Tôi không muốn điều đó xảy ra, nhưng rất có thể nó sẽ diễn ra. Chúng ta sẽ biết kết quả ngay trong đêm nay — một trong những khoảnh khắc trọng đại nhất trong lịch sử lâu dài và đầy phức tạp của thế giới”.

Trong nhiệm kỳ đầu tiên, ông Trump đã đe dọa nhắm mục tiêu vào 52 di sản văn hóa của Iran—một hành động mà Bộ trưởng Quốc phòng khi đó là ông Mark Esper đã thừa nhận sẽ cấu thành tội ác chiến tranh.

Những cáo buộc gần đầy liên quan đến chiến tranh ở Iran năm 2026 đang diễn ra.

Báo cáo từ một số nhóm nhân quyền cho thấy, kể từ khi xung đột bùng nổ vào ngày 28 tháng 2 đến ngày 23 tháng 3 , gần 1,500 thường dân – trong đó có ít nhất 217 trẻ em – đã thiệt mạng do các cuộc không kích của Mỹ và Israel ở Iran.

Tính đến tháng 4 năm 2026 , Tổng thống Donald Trump chưa bị kết án về tội ác chiến tranh.

Tuy nhiên, các hành động quân sự và những lời đe dọa công khai của chính quyền ông trong cuộc xung đột hiện tại với Iran đã vấp phải những cáo buộc rộng rãi từ các chuyên gia luật quốc tế, các tổ chức nhân quyền và Liên Hiệp quốc.





****

"Họa vô đơn chí, phúc bất trùng lai", câu nói của người xưa dường như vận vào cuộc đời của Carlos Ivan Mendoza Hernandez trong một buổi sáng định mệnh tại Patterson, California. Giữa làn khói súng và tiếng lốp xe rít trên đường nhựa, một người cha, một người chồng sắp cưới đã phải đối mặt với cửa tử ngay trên con đường đi làm quen thuộc. Vụ việc không chỉ là một tai nạn giao thông đơn thuần, mà còn mở ra một cuộc tranh luận nảy lửa về sự minh bạch của các cơ quan thực thi pháp luật và thân phận của những người nhập cư tại Mỹ.



Một vụ nổ súng gây chấn động nước Mỹ đang làm dấy lên những câu hỏi lớn về quyền lực, tính minh bạch và ranh giới giữa thực thi pháp luật với sự an toàn của người dân.

Giữa buổi sáng còn phủ sương lạnh của vùng Trung California, trên tuyến đường gần xa lộ Interstate 5, một sự kiện tưởng như bình thường – một cuộc dừng xe kiểm tra giao thông – đã nhanh chóng biến thành cảnh hỗn loạn, tiếng súng nổ vang, và một con người nằm giữa ranh giới sinh tử. Người đàn ông đó, Carlos Ivan Mendoza Hernandez, hiện vẫn đang hồi phục trong phòng chăm sóc đặc biệt sau khi bị bắn nhiều phát đạn. Nhưng câu chuyện không dừng lại ở đó. Nó mở ra một cuộc tranh cãi dữ dội: đâu là sự thật?

Sự việc xảy ra vào sáng thứ Ba trên xa lộ gần Interstate 5, cách Sacramento khoảng 90 dặm về phía Nam. Trong không gian tĩnh lặng của buổi sớm, các đặc vụ của Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) đã chặn xe của Mendoza Hernandez. Theo tuyên bố từ Bộ An ninh Nội địa (DHS), các sĩ quan đã buộc phải nổ súng tự vệ sau khi đối tượng bị dừng xe cố tình biến phương tiện thành vũ khí để đâm vào đặc vụ. Giám đốc điều hành ICE, Todd Lyons, khẳng định đây là hành động phản kháng trước một "thành viên băng đảng 18th Street đang bị truy nã vì tội giết người tại El Salvador".

Cuộc chạm trán định mệnh trên xa lộ
Theo thông tin từ Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS), các đặc vụ của ICE đã nổ súng trong tình huống phòng vệ sau khi người bị dừng xe được cho là đã cố dùng xe tông vào một nhân viên công lực. Đây là lời giải thích chính thức: hành động mang tính tự vệ, tuân theo quy trình huấn luyện.
Thế nhưng phía luật sư của Mendoza Hernandez lại kể một câu chuyện hoàn toàn khác. Khi gặp thân chủ tại bệnh viện, ông cho biết người đàn ông này cố bỏ chạy không phải để chống đối, mà vì hoảng loạn – vì tin rằng mình đang bị bắn và có thể chết ngay tại chỗ. Một phản ứng bản năng của con người khi đối diện với cái chết cận kề.
Về cáo buộc giết người tại El Salvador, sự thật dường như bị bóp méo một cách tàn nhẫn. Thông tin từ quê nhà cho thấy Mendoza Hernandez từng bị cáo buộc nhưng đã được tuyên trắng án. "Họ không thể có lệnh bắt giữ một người đã được tòa án tuyên bố vô tội. Đây là một sự sai lệch thông tin hoàn toàn," luật sư khẳng định. Một luật sư tại El Salvador cũng đã được thuê để làm sáng tỏ việc này, nhằm quét sạch những vết đen không đáng có trong lý lịch của anh.

Thân phận của người bị bắn: tội phạm hay nạn nhân?
DHS nhanh chóng xác định Mendoza Hernandez là một người nhập cư không giấy tờ, bị cáo buộc là thành viên băng đảng 18th Street và có liên quan đến một vụ án mạng tại El Salvador.
Nhưng luật sư của ông phản bác mạnh mẽ. Theo những gì họ thu thập được, Mendoza Hernandez không phải là thành viên băng đảng. Ông từng bị cáo buộc giết người tại El Salvador nhưng đã được tòa tuyên trắng án. Điều đó đồng nghĩa không thể tồn tại lệnh truy nã nào như phía DHS khẳng định.
Không chỉ vậy, ông còn là một người cha của một đứa trẻ chưa đầy hai tuổi, có hôn thê là công dân Mỹ, và đang trên đường đi làm trong lĩnh vực xây dựng và cải tạo nhà cửa khi bị chặn lại. Một bức tranh đời thường, rất khác với hình ảnh “tội phạm nguy hiểm” mà cơ quan chức năng mô tả.
Sự mâu thuẫn này đặt ra dấu hỏi lớn về quy trình đào tạo của ICE. Luật sư Kolasinski nhấn mạnh: "Nếu việc nổ súng này đúng là theo quy trình, thì chính quy trình đó đang đặt các đặc vụ và cộng đồng vào nguy hiểm". Trong khi DHS cho biết các vụ tấn công bằng xe vào đặc vụ đã tăng lên đáng kể (hơn 180 vụ kể từ khi nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump bắt đầu), thì uy tín của cơ quan này cũng đang bị lung lay bởi những báo cáo thiếu chính xác trong quá khứ.

Sáu phát đạn và ba ca phẫu thuật
Hậu quả của cuộc đối đầu là vô cùng nghiêm trọng. Mendoza Hernandez bị bắn khoảng sáu phát, trong đó có vết thương ở mặt. Ông đã phải trải qua ba ca phẫu thuật liên tiếp để giành lại sự sống.
Hiện tại, tình trạng đã ổn định, và dự kiến ông có thể rời phòng ICU. Nhưng những vết thương không chỉ nằm trên cơ thể. Gia đình ông – đặc biệt là người vợ sắp cưới và đứa con nhỏ – đã trải qua những giờ phút kinh hoàng. Đứa bé không ngủ được trong đêm khi cha vẫn nằm trong bệnh viện, còn người mẹ lần đầu nói chuyện lại với chồng trong một cuộc hội thoại đầy nước mắt.
Một bi kịch gia đình, giữa lòng một đất nước vốn được xem là biểu tượng của luật pháp và trật tự.

Camera hành trình và những câu hỏi chưa lời đáp
Hai đoạn video từ camera hành trình đã ghi lại diễn biến sự việc. Hình ảnh cho thấy chiếc xe bị bao vây bởi các đặc vụ, sau đó lùi lại, va chạm nhẹ, rồi tiếp tục di chuyển qua làn đường. Một đặc vụ chạy tránh khỏi đầu xe.
Nhưng điểm quan trọng nhất – thời điểm tiếng súng vang lên – lại không thể xác định rõ vì video không có âm thanh.
Một nhân chứng cho biết cô nghe thấy một tiếng súng đầu tiên, rồi vài giây sau là 5–6 phát tiếp theo. Ban đầu cô tin rằng tiếng súng xảy ra sau khi xe lùi, nhưng sau khi xem lại kỹ video, cô cho rằng phát súng đầu tiên có thể đã xảy ra trước đó.
Luật sư của nạn nhân khẳng định thân chủ của ông “rất chắc chắn” rằng mình bị bắn trước khi xe di chuyển.

Khủng hoảng niềm tin đối với cơ quan thực thi pháp luật
Không chỉ là một vụ việc đơn lẻ, đây còn là phần nổi của tảng băng lớn hơn: vấn đề niềm tin.
DHS cho biết các đặc vụ ICE ngày càng đối mặt với bạo lực, với hơn 180 vụ tấn công bằng phương tiện kể từ khi chính sách siết chặt nhập cư được triển khai. Tuy nhiên, nhiều vụ việc trước đây cho thấy lời giải thích ban đầu của cơ quan này đôi khi bị thay đổi hoặc bị phản bác bởi nhân chứng và video độc lập.
Cụm từ “weaponized vehicle” – biến xe thành vũ khí – đã trở thành cách diễn đạt quen thuộc trong các thông cáo chính thức, nhưng cũng gây tranh cãi vì bị cho là được sử dụng quá rộng rãi.
Không chỉ vậy, các trường hợp trục xuất nhầm người, hoặc cáo buộc sai về liên hệ băng đảng, đã khiến chính quyền đối mặt với nhiều chỉ trích. Những vụ như vậy không chỉ là sai sót hành chính – mà có thể là những bi kịch con người.
Trong căn phòng ICU lạnh lẽo, Cindy - vợ sắp cưới của Mendoza Hernandez - đã có một cuộc gặp gỡ đầy nước mắt với chồng mình. Cô kể lại rằng con gái nhỏ của họ đã không thể chợp mắt kể từ đêm cha gặp nạn. Mới thứ Sáu tuần trước, anh còn bị cảnh sát dừng xe chỉ vì kính chắn gió bị nứt, vậy mà vài ngày sau, anh đã phải nằm trên giường bệnh với chi chít vết thương sau ba cuộc phẫu thuật.

Thống đốc California Gavin Newsom cũng đã lên tiếng, yêu cầu các cơ quan thực thi pháp luật liên bang phải phối hợp chặt chẽ với đối tác tiểu bang và địa phương để điều tra minh bạch vụ việc. "Một con ngựa đau, cả tàu bỏ cỏ", cộng đồng đang nín thở chờ đợi kết quả điều tra từ FBI để xem liệu đây là một hành động tự vệ chính đáng hay là một sai lầm chết người xuất phát từ định kiến. Trong khi Mendoza Hernandez đang hồi phục ổn định, cuộc chiến pháp lý để tìm lại công bằng cho anh chỉ mới bắt đầu. Sự thật có thể bị che mờ bởi khói súng, nhưng ánh sáng của công lý chắc chắn sẽ không bao giờ tắt.

“Anh chàng dược sĩ” Martin Shkreli có được video GÂY SỐC về việc Hạ nghị sĩ Eric Swalwell thân mật với một người phụ nữ bí ẩn KHÔNG PHẢI là vợ ông.


Trong một đòn giáng mạnh khác vào chiến dịch tranh cử vốn đã sụp đổ của nghị sĩ cánh tả cực đoan Eric Swalwell đến từ California, cựu giám đốc điều hành công ty dược phẩm và quản lý quỹ đầu cơ người Mỹ, được mệnh danh là “ Pharma Bro ” Martin Shkreli, đã thu được đoạn video gây chấn động cho thấy vị nghị sĩ đảng Dân chủ đã kết hôn này đang thân mật với một người phụ nữ bí ẩn, rõ ràng không phải là vợ ông.

Đoạn video ghi lại cảnh Swalwell trong một tình huống khó xử, hoàn toàn trái ngược với hình ảnh mà tên đảng viên Dân chủ bẩn thỉu này đã cố gắng tạo dựng trong chiến dịch tranh cử chức thống đốc California.

Hôm thứ Bảy, Shkreli đã công khai liên hệ với chiến dịch tranh cử của Swalwell trên X (trước đây là Twitter), tuyên bố rằng ông đã nhận được video và đang cho họ cơ hội bình luận trước khi công bố rộng rãi.


Hai mươi phút sau, Shkreli đăng tải video ghi lại cảnh Swalwell thân mật với một người được cho là gái mại dâm.

Ông ấy viết:

“Đây là video của @ericswalwell. Nguồn tin của tôi cho biết video được quay tại nhà anh ấy và người phụ nữ trong video là gái mại dâm.”

Xem video TẠI ĐÂY.
Vụ bê bối mới nhất này xảy ra trong bối cảnh chiến dịch tranh cử chức thống đốc đầy hứa hẹn một thời của Swalwell đang rơi vào tình trạng suy sụp nghiêm trọng sau nhiều cáo buộc về hành vi quấy rối tình dục, bao gồm cả lời tố cáo gây chấn động từ một cựu nhân viên cho biết nghị sĩ này đã cưỡng hiếp cô hai lần khi cô quá say xỉn đến mức không thể đồng ý.

Như trang The Gateway Pundit đã đưa tin trong nhiều ngày qua, chiến dịch tranh cử chức Thống đốc California của Swalwell đã hoàn toàn sụp đổ sau khi tờ San Francisco Chronicle công bố những cáo buộc gây chấn động của cựu trợ lý này.

Sau đó, nhiều phụ nữ khác đã lên tiếng tố cáo nghị sĩ đảng Dân chủ này về hành vi quấy rối và sai trái tình dục, bao gồm cả việc gửi những hình ảnh khiêu dâm không được yêu cầu.

Những nhân vật nổi tiếng của đảng Dân chủ như Adam Schiff và Nancy Pelosi đã bỏ rơi Swalwell, rút ​​lại sự ủng hộ và kêu gọi ông rút khỏi cuộc đua hoàn toàn. Nhiều nhân viên chiến dịch đã từ chức vì bất mãn.

Trong một video được phát hành tối thứ Sáu nhằm mục đích xoa dịu dư luận, Swalwell, với vẻ mặt rõ ràng là đang rất hoảng loạn, đã phủ nhận các cáo buộc tấn công tình dục nhưng thừa nhận "những sai lầm trong phán đoán trước đây" và đưa ra lời xin lỗi chân thành tới vợ vì đã khiến cô phải chịu đựng sự sỉ nhục trước công chúng.

Đây chính là Eric Swalwell, người đã dành nhiều năm ve vãn một điệp viên của Đảng Cộng sản Trung Quốc tên là Fang Fang — một điệp viên "bẫy tình" đã thâm nhập vào chiến dịch tranh cử của ông và, theo nhiều nguồn tin, có mối quan hệ thân mật với nghị sĩ này.

Trang Gateway Pundit đã liên hệ với chiến dịch tranh cử của Swalwell để xin ý kiến.

Một ngày trước khi tối hậu thư của ông Trump hết hạn, Iran đã đáp trả bằng cách đưa ra 10 điều kiện riêng của mình cho một thỏa thuận hòa bình. Về cơ bản, Mỹ đang yêu cầu sự đầu hàng và ehran đã nghiên cứu 15 điểm mà Washington đưa ra trong hai tuần và sau đó đưa ra các yêu cầu của riêng mình.

Nhà bình luận Petr Akopov đã có bài viết trên tờ RIA. Theo ông Petr Akopov, không phải là một lệnh ngừng bắn tạm thời, mà là chấm dứt chiến tranh và một giải pháp lâu dài. Người Iran đang nhấn mạnh điều gì?

Về việc rút các căn cứ và quân đội Mỹ khỏi các nước vùng Vịnh Ba Tư. Về việc rút quân đội Israel khỏi Gaza và Lebanon. Về việc bồi thường thiệt hại mà Iran phải gánh chịu trong cuộc xung đột Mỹ-Israel. Về việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt kinh tế đối với Iran và trả lại các tài sản bị tịch thu. Về thỏa thuận các quy tắc cho việc tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz, cho phép Iran thu thuế. Về các đảm bảo không gây hấn đối với Iran, không chỉ từ Mỹ và Israel , hay thậm chí từ Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc.

Đây là những yêu cầu cơ bản và Iran sẽ không lùi bước và đã chuẩn bị cho một cuộc xâm lược trên bộ của Mỹ. Rõ ràng là Mỹ sẽ không bao giờ chấp nhận bất cứ điều gì giống như 10 điểm này, nhưng lập trường và khả năng phục hồi của Tehran là rất quan trọng. Người Mỹ đã thất bại trong việc bẻ gãy ý chí của giới lãnh đạo Iran và toàn bộ Iran vậy thì ông Trump nên làm gì bây giờ?

Hãy chấm dứt và rút quân, không phải rút khỏi khu vực, mà là rút khỏi cuộc chiến chống Iran. Đúng vậy, có tối hậu thư của ông Trump, sẽ hết hạn vào tối thứ Tư, và lời hứa của ông về việc tổ chức "Ngày Cầu và Nhà máy Điện", nghĩa là phá hủy hoàn toàn cơ sở hạ tầng của Iran. Về lý thuyết, Washington có thể làm điều này, nhưng tại sao? Chắc chắn điều đó sẽ không thay đổi lập trường của Iran, và danh tiếng của Mỹ và cá nhân tổng thống Mỹ sẽ bị ảnh hưởng.

Thật ra, điều đó phụ thuộc vào cách bạn nhìn nhận: tất cả các thủ đô quan trọng đều đang theo dõi sát sao những cơn thịnh nộ (dù là kịch tính hay thực sự) của Nhà Trắng và đưa ra những kết luận sâu rộng, không cái nào có lợi cho người Mỹ. Chắc chắn, nếu ông Trump đạt được sự đầu hàng của Iran bằng cách phá hủy cơ sở hạ tầng dân sự, điều đó có thể được dùng làm lý lẽ biện minh cho các cuộc ném bom – tất nhiên là khủng khiếp, nhưng hiệu quả. Tuy nhiên, gần như chắc chắn rằng người Iran sẽ không đầu hàng. Vậy tại sao lại phải ném bom họ?

Và sau đó chuyển sang một chiến dịch trên bộ? Nhưng rõ ràng là ông Trump hoàn toàn không muốn (và không thể) làm điều đó: ngay cả một chiến dịch mạo hiểm, gây chấn động nhằm vào đảo Kharg hoặc một cuộc đột kích mang tính biểu dương để chiếm đoạt uranium của Iran dường như ngày càng khó xảy ra. Mỹ cần phải giảm bớt căng thẳng trong chiến dịch này, đặc biệt là vì, ngoài các yếu tố bên ngoài hoàn toàn khách quan, còn có những vấn đề nội bộ cấp bách hơn. Bằng cách leo thang ngay bây giờ và sa lầy vào một chiến dịch trên bộ, ông Trump sẽ mất một số cử tri và chắc chắn sẽ có một Quốc hội đối lập. Nói cách khác, ông sẽ tự hạn chế quyền lực của mình.

Vậy là giờ đây ông Trump về cơ bản chỉ còn một lựa chọn để thoát khỏi tình huống này với tương đối ít đổ máu: tuyên bố rằng "chế độ mới" ở Iran tất nhiên là xấu, nhưng tốt hơn các chế độ trước đây, và người Iran là "những người rất kiên cường". Hơn nữa, người Mỹ muốn đưa quân đội của họ về nước, nên ông sẽ không "lấy dầu". Ông Trump đã nói tất cả những điều này vào thứ Hai, và giờ tất cả những gì còn lại để ông làm là cẩn thận ném bom một vài cây cầu và nhà máy điện - như một hình phạt dành cho "những người Iran" đã từ chối tối hậu thư của ông Trump. Và tuyên bố chiến thắng và kết thúc chiến dịch - trong khi không ai tỉnh ngộ.

Nhưng chắc chắn kết quả như vậy sẽ bị coi là thất bại đối với Mỹ và ông Trump và xét trên nhiều khía cạnh. Nhưng vấn đề là lựa chọn thay thế còn tồi tệ hơn nhiều: sau khi tiến thêm một bước quyết định trên con đường leo thang, ông Trump sẽ ngay lập tức nhận ra rằng những bước đi phía sau ông đã sụp đổ và những bước đi bây giờ chỉ dẫn đến phía trước. Tình thế hiện tại là một thế khó cho ông Trump.

Trong dòng chảy của lịch sử, cổ nhân thường có câu: "Trèo cao thì ngã đau". Sau nhiều thập kỷ ngự trị trên đỉnh cao quyền lực với tư thế là một trong những đồng minh thân cận và kiên định nhất của Tổng thống Mỹ Donald Trump tại châu Âu, "pháo đài" của Thủ tướng Viktor Orbán và liên minh Fidesz-KDNP cuối cùng đã rung chuyển dữ dội. Cuộc bầu cử Quốc hội Hungary năm 2026 không chỉ là một sự kiện chính trị thông thường; nó là một cơn đại hồng thủy đã cuốn phôi pha niềm tin sắt đá về một sự thống trị vĩnh cửu.

Cơn sóng ngầm chính trị bùng nổ: Hungary bước vào một kỷ nguyên mới

Cuộc bầu cử Quốc hội Hungary năm 2026 đã tạo nên một cơn địa chấn chính trị hiếm thấy, khi kết quả kiểm phiếu ban đầu cho thấy sự đảo chiều mạnh mẽ trong cán cân quyền lực. Khi tỷ lệ xử lý phiếu đạt 22,05%, bức tranh đã dần rõ nét: Tisza Párt vươn lên dẫn đầu với 51,22%, trong khi liên minh cầm quyền Fidesz-KDNP tụt lại phía sau với 40,11%. Mi Hazánk Mozgalom đạt 6,09%, còn các đảng nhỏ khác như Demokratikus Koalíció và Magyar Kétfarkú Kutya Párt gần như bị đẩy ra ngoài lề chính trị. Đây không chỉ là một kết quả bầu cử, mà là dấu hiệu của một sự thay đổi sâu sắc trong lòng xã hội Hungary – “nước chảy đá mòn”, khi niềm tin cũ dần phai nhạt, nhường chỗ cho những làn sóng mới.

Tỷ lệ tham gia kỷ lục: Khi cử tri thức tỉnh

Một trong những điểm nổi bật nhất của kỳ bầu cử này chính là tỷ lệ cử tri đi bầu cao chưa từng có. Tính đến 18 giờ 30, đã có tới 77,80% cử tri tham gia bỏ phiếu, phá vỡ kỷ lục trước đó của năm 2002 (73,51%). Con số hơn 5,85 triệu người đi bầu cho thấy sự quan tâm chính trị đã bùng nổ trong xã hội Hungary. “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra” – khi người dân cảm thấy tiếng nói của mình có trọng lượng, họ sẽ không còn đứng ngoài cuộc.

Tỷ lệ tham gia cao không chỉ phản ánh sự cạnh tranh khốc liệt, mà còn là minh chứng cho một xã hội đang chuyển mình, nơi những tầng lớp trước đây thờ ơ nay đã thức tỉnh.

Phân bổ ghế quốc hội: Tisza áp đảo, Fidesz thất thế

Khi tỷ lệ xử lý đạt 37,04%, kết quả phân bổ ghế cho thấy một khoảng cách rất lớn giữa các lực lượng chính trị. Tisza Párt giành được 39 ghế danh sách và tới 93 ghế đơn vị, tổng cộng 132 ghế – một con số mang tính áp đảo. Trong khi đó, Fidesz-KDNP chỉ giành được 59 ghế (46 danh sách, 13 đơn vị), còn Mi Hazánk có 8 ghế.

Điều này đồng nghĩa với việc một lực lượng mới đang đứng trước cơ hội kiểm soát quốc hội, điều mà trước đây dường như là “bất khả xâm phạm” đối với Fidesz. Câu nói “thời thế tạo anh hùng” dường như chưa bao giờ đúng hơn trong hoàn cảnh này.

Bí mật phía sau chiến thắng của Tisza Párt

Theo phân tích của chuyên gia Schiffer András, thành công của Tisza Párt không đến từ may mắn, mà là kết quả của một chiến lược huy động cử tri cực kỳ hiệu quả. Đảng này đã tận dụng tốt sự gia tăng tỷ lệ tham gia của giới trẻ – đặc biệt là nhóm dưới 30 tuổi. Nếu trước đây nhóm này chỉ tham gia khoảng 40%, thì nay con số có thể đã tăng lên 60%, và phần lớn trong số đó nghiêng về Tisza.

Không chỉ vậy, những người Hungary sống ở nước ngoài – vốn trước đây ít tham gia – cũng có xu hướng ủng hộ lực lượng mới này. Tầng lớp hiện đại, thực dụng, hoạt động mạnh trên mạng xã hội cũng trở thành “nguồn nhiên liệu” giúp Tisza bứt phá.

Như câu tục ngữ “tre già măng mọc”, lớp cử tri mới đã dần thay thế tư duy cũ, tạo nên một dòng chảy chính trị khác biệt.
Sự thất thế của Fidesz không chỉ dừng lại ở tỷ lệ phần trăm mà còn hiện hữu rõ rệt trong cơ cấu quyền lực tại nghị trường. Khi tỷ lệ xử lý phiếu bầu toàn quốc đạt 37,04%, Đảng Tisza đã thực hiện một cú bứt phá ngoạn mục khi chiếm tới 132 ghế (bao gồm 39 ghế danh sách và 93 ghế đại biểu cá nhân). Trong khi đó, "gã khổng lồ" Fidesz-KDNP chỉ còn giữ được 59 ghế, một sự sụt giảm niềm tin thê thảm đối với một đảng từng nắm giữ đa số tuyệt đối.

Fidesz và chiến lược phòng thủ trong thời đại số

Trước làn sóng mới, Fidesz đã có những điều chỉnh chiến lược. Theo Schiffer András, Thủ tướng Orbán Viktor có thể đã chỉ đạo cử tri của mình đi bỏ phiếu từ sớm, sau đó tiếp tục vận động trong ngày bầu cử. Tuy nhiên, phản ứng này dường như là “chậm một nhịp” so với đối thủ.

Đáng chú ý, Fidesz đã chuyển mạnh chiến dịch sang không gian số, đẩy mạnh hoạt động trên mạng xã hội, tìm kiếm sự tương tác và “lượt thích”. Nhưng trong một cuộc chơi mà đối thủ đã chiếm lĩnh từ trước, việc “đi sau” khiến họ gặp bất lợi rõ rệt.

Vai trò của mạng xã hội và thế hệ Z

Một trong những yếu tố quyết định của kỳ bầu cử này chính là sức mạnh của mạng xã hội. Thế hệ Z – những người lớn lên cùng Facebook, TikTok, Instagram – đã trở thành lực lượng khó đoán định nhất. Không một viện nghiên cứu nào có thể dự đoán chính xác hành vi chính trị của họ.

Tisza Párt đã khai thác hiệu quả “hiệu ứng đám đông” – tạo ra cảm giác rằng đây là một phong trào chiến thắng, khiến nhiều người muốn trở thành một phần của nó. “Một cây làm chẳng nên non, ba cây chụm lại nên hòn núi cao” – khi tâm lý đám đông được kích hoạt, sức mạnh lan tỏa là vô cùng lớn.
Người ta vẫn nói "Dân là gốc, gốc có vững cây mới bền". Cuộc bầu cử năm nay đã chứng minh sức mạnh khủng khiếp của sự huy động quần chúng. Tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu đã phá vỡ mọi kỷ lục trong lịch sử hiện đại của Hungary. Tính đến 18:30 ngày bầu cử, có tới 77,80% cử tri đủ điều kiện đã đến thùng phiếu, vượt xa kỷ lục cũ 73,51% thiết lập tại vòng hai năm 2002. Hơn 5,85 triệu người đã trực tiếp cầm bút quyết định tương lai dân tộc, một con số mà ngay cả những nhà phân tích lạc quan nhất cũng phải ngỡ ngàng.

Những yếu tố bên ngoài và câu chuyện địa chính trị

Schiffer András cũng đề cập đến khả năng có sự tác động từ bên ngoài. Theo ông, nếu có sự can thiệp quốc tế, thì đó là từ những quốc gia mong muốn thay đổi chính phủ Hungary. Tuy nhiên, điều này không mang lại lợi thế rõ rệt cho bất kỳ bên nào.

Chiến lược của Fidesz khi đưa vấn đề chiến tranh Ukraine vào trung tâm tranh luận cũng không đạt hiệu quả như kỳ vọng, khi Tisza đáp trả bằng cách tiếp cận khác, khiến thông điệp bị phân tán.
Vì sao một đồng minh thân tín của ông Trump, người vốn dày dạn kinh nghiệm đối phó với truyền thông và kiểm soát dư luận, lại có thể thất bại đau đớn đến vậy? Câu trả lời nằm ở sự thay đổi của thời đại. Đảng Tisza đã chơi một ván bài tất tay vào "hiệu ứng đám đông" và sức mạnh của mạng xã hội. Trong khi Fidesz dường như đã quá chậm chạp trong việc bắt nhịp, thì Đảng Tisza đã biến mỗi nền tảng số thành một pháo đài tuyên truyền hiệu quả.

Dù Thủ tướng Viktor Orbán đã cố gắng xoay chuyển cục diện bằng cách huy động toàn bộ chiến dịch sang không gian kỹ thuật số để "săn like", nhưng dường như tất cả đã quá muộn màng. Schiffer András chỉ ra rằng, đối với thế hệ Gen Z — những người được nuôi dưỡng và "xã hội hóa" trên các nền tảng mạng xã hội, những công thức vận động cũ không còn hiệu nghiệm. Đảng Tisza đã tạo ra một "sản phẩm" chính trị đánh trúng tâm lý muốn thuộc về một cộng đồng thành công và đổi mới của giới trẻ.




Cuộc bầu cử Hungary 2026 không chỉ là sự thay đổi về số ghế trong quốc hội, mà còn là dấu hiệu của một bước ngoặt lịch sử. Một lực lượng mới đã nổi lên từ nền tảng của mạng xã hội, của thế hệ trẻ, của những người muốn thay đổi.

Trong khi đó, những thế lực cũ dù vẫn còn mạnh, nhưng đã bắt đầu lộ rõ dấu hiệu mệt mỏi. Như câu ca dao xưa: “Sông có khúc, người có lúc” – thời vận chính trị cũng vậy, không ai giữ được mãi đỉnh cao.

Hungary hôm nay đang đứng trước một ngã rẽ. Và kết quả cuối cùng của cuộc bầu cử này có thể không chỉ ảnh hưởng đến quốc gia này, mà còn lan rộng ra toàn bộ châu Âu – nơi những cơn gió đổi thay đang thổi ngày một mạnh hơn. Thất bại của Fidesz — đồng minh của ông Trump — là một bài học đắt giá về việc đừng bao giờ xem nhẹ sức mạnh của những người trẻ tuổi và sự biến ảo của công nghệ. Một chương mới đã mở ra cho Hungary, mang theo cả những hy vọng rực rỡ và những thách thức chưa từng có tiền lệ.

Hungary đổi triều sau 16 năm: một đêm bầu cử làm rung chuyển cả châu Âu

Budapest đêm 12 Tháng Tư 2026 không còn là một thủ đô bình thường của Trung Âu, mà giống như một ngã ba lịch sử, nơi một thời đại khép lại và một thời đại khác bắt đầu hé cửa. Sau 16 năm cầm quyền liên tục, Thủ tướng Viktor Orbán đã chấp nhận thất bại trước Péter Magyar, lãnh đạo đảng đối lập Tisza. Kết quả này đánh dấu lần đầu tiên kể từ năm 2010 Hungary có thay đổi chính phủ, đồng thời tạo ra một dư chấn chính trị lan xa khỏi biên giới nước này, chạm tới Brussels, Moscow, Washington, và toàn bộ mạng lưới dân túy cánh hữu từng xem Orbán là biểu tượng chiến thắng.

Có những thất bại chỉ là mất ghế, nhưng cũng có những thất bại mang ý nghĩa như một cuộc đổi chế độ trong cảm nhận xã hội. Nhiều người Hungary đã mô tả cảm giác ấy bằng thứ ngôn ngữ rất mạnh. Nhà văn, thi sĩ András Petöcz nói cảm giác đêm đó khiến ông nhớ lại Budapest vào thời điểm chế độ cộng sản Liên Xô sụp đổ. Cái so sánh ấy nghe qua tưởng như quá lời, nhưng lại phản ánh đúng bầu không khí của một xã hội đã bị nén quá lâu, đến mức khi cánh cửa thay đổi bật mở, người ta thấy như vừa bước ra khỏi một hành lang chật hẹp kéo dài hơn một thập niên rưỡi. Reuters và AP đều ghi nhận đây là một chiến thắng có tầm vóc lịch sử, với Tisza giành ưu thế áp đảo, còn Orbán gọi kết quả là “đau đớn nhưng rõ ràng.”
Sau 16 năm ngự trị trên đỉnh cao quyền lực với tư thế là một trong những chính khách kiên định nhất của chủ nghĩa dân túy tại châu Âu, "pháo đài" của Thủ tướng Viktor Orbán và đảng Fidesz cuối cùng đã rung chuyển dữ dội. Cuộc bầu cử Quốc hội Hungary năm 2026 không chỉ là một sự kiện chính trị; nó là một cơn đại hồng thủy đã cuốn phăng niềm tin sắt đá về một sự thống trị vĩnh cửu, minh chứng cho chân lý: "Tức nước thì vỡ bờ".

Một đồng minh của ông Trump thất thủ: cú đánh nặng vào trục dân túy quốc tế

Viktor Orbán từ lâu không chỉ là một chính khách Hungary. Ông là một biểu tượng đối với nhiều lực lượng bảo thủ dân túy trên thế giới, đặc biệt là trong quỹ đạo chính trị thân ông Donald Trump. Nhiều năm qua, Orbán xây dựng hình ảnh một nhà lãnh đạo “phi tự do” nhưng hiệu quả, luôn nhân danh chủ quyền quốc gia để đối đầu với Liên minh châu Âu, truyền thông độc lập, các tổ chức dân sự, giới học thuật cấp tiến, phong trào LGBTQ và cả các tiêu chuẩn dân chủ phương Tây. Chính vì thế, thất bại của Orbán không còn là một biến cố nội bộ, mà là một cú lùi đáng kể của mô hình chính trị từng được nhiều nhân vật cánh hữu quốc tế ngưỡng mộ.

Điều trớ trêu là trong giai đoạn nước rút, chính Orbán lại phải dựa nhiều vào sự hậu thuẫn từ bên ngoài. Phó Tổng thống Mỹ JD Vance đã sang Budapest công khai ủng hộ Orbán trước bầu cử, còn Tổng thống Donald Trump thì phát đi thông điệp kêu gọi cử tri Hungary đi bỏ phiếu cho nhà lãnh đạo này. Nhưng chính chỗ đó lại bộc lộ một nghịch lý khó giấu: một chính trị gia đi lên bằng khẩu hiệu chủ nghĩa dân tộc và chủ quyền, rốt cuộc lại cần đến tiếng nói từ các cường quốc bên ngoài để kêu gọi lá phiếu cho mình. “Treo đầu dê bán thịt chó” thì dân có thể bị lừa một dạo, chứ không thể bị lừa mãi. Sự can dự công khai ấy rốt cuộc đã không cứu được Orbán.

Dưới thời Orbán, chính trị là một chuỗi những trận chiến không hồi kết với những "kẻ thù" tự tạo: từ các tổ chức phi chính phủ, trường đại học tự do, tỷ phú George Soros đến cộng đồng LGBTQ+. Khi những mục tiêu cũ dần cạn kiệt, ông quay sang công kích nước láng giềng Ukraine với những áp phích gây sợ hãi khắp Budapest. Tuy nhiên, "Cái kim trong bọc có ngày lòi ra", người dân không thể ăn những tấm áp phích để sống. Trong khi chính phủ mải mê săn đuổi những "con rồng" giả tưởng, thì nền kinh tế trì trệ, hệ thống y tế xuống cấp và nạn tham nhũng tràn lan đã trở thành những vết thương rỉ máu. Péter Magyar chỉ cần một động tác đơn giản: chỉ vào thực tại và nói lên sự thật mà Fidesz luôn tìm cách che giấu sau bức màn "bảo vệ giá trị gia đình".

Một trong những bài học đắt giá nhất từ thất bại này chính là sự mâu thuẫn trong chiến lược "quốc tế hóa chủ nghĩa dân tộc". Suốt nhiều năm, ông Orbán tự xây dựng hình ảnh như một hiệp sĩ bảo vệ chủ quyền Hungary trước "mối đe dọa" từ Liên minh châu Âu (EU) và tư tưởng tự do. Thế nhưng, trong cơn bĩ cực, ông lại bám víu vào những "ngoại viện" từ Mỹ và Nga. Việc Phó Tổng thống Mỹ JD Vance đích thân đến Budapest để hỗ trợ, hay những dòng trạng thái ủng hộ nhiệt thành của Donald Trump trên Truth Social rằng Orbán là một "người chiến thắng thực thụ" đã phản tác dụng. "Mua danh ba vạn, bán danh ba đồng", cử tri Hungary cảm thấy nực cười khi một chính khách luôn miệng hô hào chủ quyền lại kêu gọi người dân bỏ phiếu theo sự chỉ đạo của các cường quốc nước ngoài. Chuyên gia Ivan Krastev đã mỉa mai đầy cay đắng: "Sự mỉa mai là ở chỗ, nếu ông ấy thất bại, ông ấy đã thất bại như một kẻ toàn cầu hóa".
Cử tri Hungary đã nói bằng một tỷ lệ đi bầu kỷ lục

Một trong những chi tiết quan trọng nhất của cuộc bầu cử 2026 chính là mức độ huy động cử tri. Reuters, AP và nhiều nguồn lớn đều ghi nhận tỷ lệ đi bầu ở mức khoảng 80%, cao nhất trong thời kỳ hậu cộng sản của Hungary. Đây không chỉ là một con số thống kê đẹp mắt. Nó cho thấy xã hội Hungary bước vào cuộc bỏ phiếu này với tâm thế coi đây là một cuộc quyết định vận mệnh, chứ không phải một cuộc bầu cử thường kỳ. Khi dân đi bầu đông đến mức phá kỷ lục, đó thường là tín hiệu cho thấy tâm lý “được ăn cả, ngã về không” đang chiếm lĩnh quảng trường chính trị.

Trước đó, ngay trong ngày bỏ phiếu, các dấu hiệu đã cho thấy điều bất thường. Reuters dẫn dữ liệu và bối cảnh từ các cuộc thăm dò, trong đó đảng Tisza đã dẫn trước, nhưng ngay cả những người ủng hộ cũng không dám tin chiến thắng sẽ thật sự đến. Lý do là hệ thống chính trị và bầu cử ở Hungary nhiều năm qua bị đánh giá là nghiêng hẳn về phía Fidesz, với hiện tượng chia lại khu vực bầu cử, ưu thế truyền thông thân chính phủ và cả một bộ máy quyền lực đã ăn sâu bám rễ. Thành ra khi kết quả cuối cùng ngã hẳn sang phía đối lập, cảm giác của không ít người là họ vừa chứng kiến điều từng bị xem là gần như không thể xảy ra.

Tisza thắng không chỉ vì nói hay, mà vì Orbán hết phép

Péter Magyar và đảng Tisza thắng lớn, nhưng sẽ là thiếu sót nếu chỉ giải thích bằng tài vận động hay sự mới mẻ của một gương mặt chính trị. Phần sâu hơn của câu chuyện nằm ở chỗ mô hình cầm quyền của Orbán đã đi tới ngõ cụt. Trong nhiều năm, Fidesz cai trị bằng chiến lược tạo ra kẻ thù liên tục: khi thì Brussels, khi thì George Soros, khi thì các đại học tự do, khi thì NGO, khi thì cộng đồng LGBTQ, khi thì Ukraine. Chủ nghĩa dân túy luôn cần một con rồng để chém, vì nếu không có hiểm họa, người ta sẽ quay lại hỏi những câu hỏi rất thực tế: kinh tế ra sao, bệnh viện thế nào, giáo dục thế nào, lương sống nổi không, thanh niên có tương lai không. Và chính ở chỗ đó, Orbán dần hụt hơi.

Chiến dịch của Orbán năm nay tiếp tục xoáy mạnh vào đối ngoại, chiến tranh Ukraine, quan hệ quốc tế và luận điệu “an toàn hay hỗn loạn.” Nhưng khi đời sống trong nước trì trệ, lạm phát và mức sống khiến dân bức bối, hệ thống y tế không còn là niềm tự hào, thì các khẩu hiệu về hiểm họa từ bên ngoài bắt đầu mất công hiệu. Reuters ghi nhận rằng cử tri, đặc biệt là lớp trẻ, quan tâm nhiều hơn tới tiền lương, y tế, đời sống và tham nhũng, thay vì những lời cảnh báo mơ hồ về nguy cơ từ bên ngoài. Nói cách khác, Orbán muốn kéo cử tri nhìn lên bầu trời, còn Magyar chỉ cần chỉ tay xuống mặt đất. “Bụng đói thì đầu gối phải bò” – dân trước sau vẫn phải sống bằng thực tế thường nhật.

Câu chuyện về Péter Magyar ly kỳ như một cuốn tiểu thuyết. Từng là một "hạt giống đỏ" trong hàng ngũ Fidesz, từng dán ảnh Orbán lên tường phòng ngủ thời niên thiếu, Magyar hiểu rõ từng chân tơ kẽ tóc của bộ máy quyền lực này. Bước ngoặt xảy ra vào đầu năm 2024 sau bê bối ân xá cho kẻ che đậy lạm dụng trẻ em – một cú tát vào khẩu hiệu "bảo vệ giá trị Cơ đốc giáo" của chính phủ. Magyar đã dũng cảm bước ra khỏi bóng tối, cáo buộc những gia đình thân cận với Orbán đang "sở hữu một nửa đất nước". Với phong thái trẻ trung, lịch lãm và bản lĩnh của một người am hiểu hệ thống, ông đã biến Đảng Tisza (tên một con sông lớn tại Hungary) thành một cơn lũ quét sạch sự bảo thủ. "Tre già măng mọc", ở tuổi 45, Magyar mang đến một luồng sinh khí mới mà thế hệ trẻ Hungary đã khao khát từ lâu.

Péter Magyar: từ người của hệ thống thành người đánh sập hệ thống

Điều làm nên kịch tính đặc biệt của cuộc lật đổ này là nhân vật chính lại không phải một nhà đối lập cổ điển. Péter Magyar từng là người của hệ thống Orbán. Ông xuất thân từ một gia đình khá giả ở Budapest, có thân tộc là luật sư, thẩm phán, và cả cựu Tổng thống Ferenc Mádl. Khi còn trẻ, ông từng treo hình Viktor Orbán trong phòng ngủ, bởi khi ấy Orbán còn là biểu tượng tự do chống cộng, người từng đòi quân Liên Xô rút khỏi Hungary. Chính vì thế, hành trình của Magyar mang nhiều chất bi kịch lẫn biểu tượng: một người từng ngưỡng mộ Orbán nay trở thành người kết thúc 16 năm cầm quyền của ông.

Magyar mới chỉ hai năm trước còn là thành viên Fidesz. Ông từng kết hôn với Judit Varga, một gương mặt đang lên của Fidesz và sau đó là Bộ trưởng Tư pháp. Hai người từng sống nhiều năm ở Brussels; Magyar làm ngoại giao, còn Varga làm việc trong không gian chính trị châu Âu trước khi trở về Budapest. Biến cố bẻ gãy trục đời chính trị của cả phe cầm quyền là vụ ân xá gây chấn động đầu năm 2024: Tổng thống khi đó là Katalin Novák đã ân xá cho một cựu quan chức bị kết tội che đậy hành vi lạm dụng trẻ vị thành niên tại một cơ sở nuôi trẻ. Vụ việc này đục thủng hình ảnh mà Fidesz luôn cố công xây dựng: chính quyền bảo vệ giá trị gia đình, bảo vệ trẻ em, bảo vệ luân lý Cơ Đốc. Khi lớp sơn đạo đức bong ra, người dân nhìn thấy bên dưới là sự đạo đức giả.

Chính trong khoảnh khắc đó, Magyar xuất hiện như một mũi khoan phá vỡ bức tường im lặng. Trong cuộc phỏng vấn video gây tiếng vang với Partizan hồi Tháng Hai 2024, ông cáo buộc những nhân vật chóp bu của Orbán “núp sau váy phụ nữ” trong vụ ân xá và tố rằng chỉ “vài gia đình sở hữu nửa đất nước.” Cuộc phỏng vấn ấy được xem gần 3 triệu lượt tại một quốc gia chưa tới 10 triệu dân, tức là sức chấn động gần như lan khắp xã hội. Cuối năm 2024 ông gia nhập Tisza, rồi nhanh chóng trở thành lãnh đạo. Tới cuộc bầu cử Nghị viện châu Âu tháng 6/2024, Tisza bất ngờ giành gần 30% phiếu ở Hungary, báo hiệu rằng đối lập cuối cùng đã có một gương mặt đủ sức biến sự bất mãn của dân thành một phong trào có khả năng chiến thắng.

Tisza là gì, và vì sao con sông ấy thành cơn lũ?

“Tisza” vừa là chữ viết tắt của cụm từ tiếng Hungary mang nghĩa “tôn trọng và tự do,” vừa là tên một con sông lớn của đất nước này. Trong thực tế chính trị, cái tên ấy trở thành ẩn dụ hoàn hảo cho làn sóng dâng lên quét qua Hungary. Tisza không thắng chỉ vì có chương trình hay, mà vì nó trở thành chỗ dồn tụ của đủ mọi tầng lớp đã chán Orbán: từ cử tri bảo thủ không còn tin Fidesz, đến giới trung lưu thành thị, giới trẻ, tầng lớp tự do, và cả những người cánh tả chấp nhận dằn lòng bỏ phiếu cho một người không hẳn là “phe mình” chỉ để kết thúc kỷ nguyên Orbán.

Các nhà phân tích Reuters cùng AP phản ánh bằng dữ liệu rộng hơn, đều chỉ ra một thực tế giống nhau: lá phiếu cho Magyar phần lớn là lá phiếu chống Orbán. Nhưng không vì vậy mà giá trị chiến thắng bị giảm đi. Trong chính trị, rất nhiều bước ngoặt lịch sử khởi đầu từ một sự phủ định mạnh mẽ, trước khi trở thành một chương trình kiến thiết. Người Hungary đã chấp nhận “không để cái hoàn hảo giết chết cái đủ tốt.” Nói theo cách dân gian: qua được con đò đã, rồi mới tính chuyện sang sông bằng lối nào.

Vì sao giới trẻ và cử tri thành thị quay lưng với Orbán?

Một trong những tín hiệu quan trọng nhất của cuộc bầu cử lần này là sự rạn nứt rõ rệt trong nền tảng ủng hộ của Fidesz, đặc biệt ở lớp cử tri trẻ. Reuters ghi nhận Fidesz chỉ còn 8% ủng hộ trong nhóm 18 đến 29 tuổi ở bối cảnh ăn mừng hậu bầu cử tại Budapest. Con số này không chỉ là một thất bại truyền thông. Nó phản ánh sự già nua về mặt chính trị của một mô hình từng rất giỏi khơi dậy nỗi sợ, nhưng ngày càng kém sức hấp dẫn với một thế hệ lớn lên trong không gian số, quen với tiếp cận đa chiều, và bực bội với tham nhũng, trì trệ, cùng hình ảnh một đất nước bị kéo lùi khỏi dòng chính châu Âu.

Magyar đã làm điều mà những đối thủ trước của Orbán không làm được: xây quan hệ trực tiếp với cử tri ngoài vòng vây truyền thông thân chính phủ. Ông đi nhiều thị trấn, thành phố, tiếp xúc trực tiếp, ở lại hàng giờ sau các cuộc nói chuyện để gặp dân địa phương. Ông tập trung cứng vào kinh tế nội địa, tham nhũng, dịch vụ công, thay vì để mình bị cuốn hoàn toàn vào những trận chiến biểu tượng mà Orbán luôn muốn dựng lên. Một bên rao giảng hiểm họa, bên kia nói về cuộc sống. Cuối cùng cử tri chọn người nói chuyện cơm áo.

Orbán thua ngay trên thứ vũ khí từng làm nên quyền lực của ông

Orbán nhiều năm nay rất thành thạo trong việc dùng “bộ máy quyền lực” để dập đối thủ: kiểm soát truyền thông, dựng chiến dịch bôi nhọ, gắn cho đối phương cái nhãn nguy hiểm, phản quốc, thân chiến tranh, thân Brussels, hay xa rời giá trị truyền thống. Năm 2022, ông từng làm chùn bước ứng viên Péter Márki-Zay bằng cách dựng nên hình ảnh một mối đe dọa với hòa bình khi chiến tranh Ukraine bùng nổ. Nhưng lần này, chiến thuật cũ không còn dễ thi triển với Péter Magyar, bởi Magyar quá hiểu cơ chế vận hành của Fidesz. Reuters dẫn phân tích cho rằng ông biết cách “ra đòn phủ đầu,” chặn trước khi đòn bôi nhọ kịp rơi xuống.

Một ví dụ điển hình là khi Magyar công khai nói trước rằng Fidesz có thể tung ra video bí mật quay ông trong khoảnh khắc riêng tư với bạn gái cũ để tống tiền chính trị. Ông không tránh né, mà đối diện thẳng: tôi là đàn ông 45 tuổi, tôi có đời sống riêng với bạn tình trưởng thành, nếu có gì thì cứ tung ra. Chính cách “bẻ bài trước” ấy khiến vũ khí kompromat mất phần lớn tác dụng. Đó là chỗ mà người ta thấy một cựu người trong cuộc đã quay lại dùng kiến thức nội bộ để vô hiệu hóa chính hệ thống cũ.

Giữ im lặng đúng chỗ: nghệ thuật né bãi mìn của Péter Magyar

Nếu nhìn kỹ, một trong những lý do khiến Magyar sống sót và thắng lớn là ông rất kỷ luật trong thông điệp. Orbán muốn kéo ông vào các bãi mìn văn hóa như LGBTQ, Ukraine, đối đầu Đông - Tây, di dân và những biểu tượng khiến xã hội bị phân cực. Nhưng Magyar đã né phần lớn những cái bẫy ấy. Khi Orbán cấm tuần hành Budapest Pride năm ngoái, Magyar không để mình bị đóng khung như một chính khách tự do kiểu Brussels. Ông ra tuyên bố rất tiết chế, tránh sa vào ngôn ngữ mà Fidesz có thể dùng để đóng dấu ông là “địch thủ của giá trị truyền thống.” Trên hồ sơ Ukraine, ông cũng cực kỳ thận trọng, gần như im lặng trong chiến dịch, để không cho Fidesz cơ hội dựng ông thành “người của chiến tranh” hay “tay sai châu Âu.”

Sự im lặng ấy khiến có người hồ nghi, nhưng nhiều nhà quan sát châu Âu hiểu đây là chiến thuật. Theo đánh giá được Reuters thuật lại, Brussels hiểu rằng Magyar chỉ đang từ chối cho Fidesz những lối tấn công quen thuộc. Điều quan trọng hơn là phần lớn giới quan sát đều cho rằng Magyar không phải Orbán phiên bản khác. Ông không ở trong khuôn dân túy quốc gia chủ nghĩa kiểu cũ, mà là một gói hỗn hợp hơn: bảo thủ ở vài điểm, nhưng thực dụng và thân châu Âu hơn rất nhiều.

Bài học lớn cho những ai muốn đánh bại dân túy: đừng chờ một vị thánh

Điểm rất đáng chú ý là không phải mọi cử tri tự do hay cánh tả ở Hungary đều yêu mến Péter Magyar. Nhiều người vẫn dè chừng ông vì ông xuất thân từ Fidesz, vẫn có gốc bảo thủ rõ nét, và hoàn toàn không phải hình mẫu cấp tiến thuần túy. Nhưng cuối cùng, một bộ phận rất lớn trong số họ vẫn dồn phiếu cho ông, bởi họ hiểu rằng trong hoàn cảnh Hungary hiện nay, đây là lựa chọn có tính khả thi nhất để hạ Orbán. Đó là bài học mà phe đối lập ở nhiều nước có lẽ phải đọc thật kỹ: chính trị không phải lúc nào cũng là cuộc hẹn hò với người trong mộng; nhiều khi là quyết định chọn người có thể thắng để chấm dứt một trật tự đã mục ruỗng.

Nói cho cùng, người Hungary lần này đã không để “cái hoàn hảo trở thành kẻ thù của cái tốt.” Họ gạt bớt những do dự về lý tưởng để nắm lấy cơ hội lịch sử. Chính điều ấy đã giúp một liên minh cử tri cực rộng hình thành, kéo từ cánh hữu bảo thủ bất mãn sang tận các nhóm tự do và cánh tả. Lá phiếu cho Magyar, vì vậy, vừa là lá phiếu cho hy vọng, vừa là lá phiếu trừng phạt.

Quan hệ với EU, Nga và Ukraine rồi sẽ đổi hướng ra sao?

Chiến thắng của Tisza mở ra khả năng Hungary xoay trục mạnh về phía châu Âu. Dưới thời Orbán, Budapest thường xuyên va chạm với Brussels vì các vấn đề pháp quyền, truyền thông, tư pháp, và những bước lùi dân chủ. Ủy ban châu Âu hiện vẫn đóng băng khoảng 18 tỷ euro quỹ dành cho Hungary do lo ngại nước này thoái lui dân chủ dưới thời Orbán. Số tiền này tương đương khoảng 10% sản lượng kinh tế quốc gia, và việc bị giữ lại đã đào sâu thêm tình trạng khó khăn của kinh tế Hungary. Nếu Magyar tái lập lòng tin với EU, đây có thể là nguồn lực rất lớn để cứu nền kinh tế và tái thiết các dịch vụ công.

Về địa chính trị, thất bại của Orbán cũng là tin xấu cho Moscow. Trong nhiều năm, Orbán là một trong những tiếng nói khó chịu nhất với nỗ lực thống nhất của EU trong hồ sơ Ukraine, đồng thời duy trì quan hệ gần gũi với Nga và tiếp tục phụ thuộc năng lượng Nga. Reuters, AP và các nguồn khác đều xem thất bại này là cú suy yếu đáng kể đối với mạng lưới ảnh hưởng thân Nga trong lòng châu Âu. Dĩ nhiên, không có nghĩa Hungary dưới thời Magyar sẽ trở thành một chính phủ “diều hâu” tuyệt đối, nhưng gần như chắc chắn Budapest sẽ bớt là một vật cản cố ý trong nhiều hồ sơ chung của châu Âu.

Nhưng thắng bầu cử chưa phải thắng cả chế độ

Dẫu chiến thắng rất lớn, thử thách phía trước của Péter Magyar còn nặng hơn đêm ăn mừng. Fidesz không chỉ là một đảng chính trị, mà là cả một hệ sinh thái quyền lực đan cài vào truyền thông, kinh doanh, hành chính, luật pháp và tư pháp. Việc “gỡ” mô hình Orbán, như chính Magyar thừa nhận trong chiến dịch, sẽ phải diễn ra “từng bước, từng viên gạch một.” Một đa số lớn trong quốc hội là điều kiện cần, nhưng không đủ để ngay lập tức thay đổi tất cả những gì đã được cài đặt suốt 16 năm. “Phá nhà dễ, xây nhà khó”; thắng được trận này mới chỉ là mở cửa vào công trường.

Ngay trong phát biểu chiến thắng, Magyar cũng đã gửi thông điệp vừa hân hoan vừa dè chừng. Ông nói với người ủng hộ rằng họ đã “thay thế chế độ Orbán,” đã “giải phóng Hungary,” đã “giành lại đất nước.” Nhưng ông cũng kêu gọi Orbán đóng vai “người giữ nhà” trong giai đoạn chuyển tiếp và đừng cản trở công việc của chính phủ mới. Câu nói ấy cho thấy ông hiểu rất rõ rằng ở Hungary hiện nay, đổi người đứng đầu không có nghĩa là guồng máy cũ tự động tan biến.

Kết cuộc của một thời đại, mở màn cho một phép thử mới

Hungary đã cho châu Âu và cả thế giới một bài học đắt giá. Không có mô hình quyền lực nào là bất khả chiến bại, kể cả khi nó được chống lưng bởi bộ máy truyền thông, hệ thống bầu cử nghiêng lệch, mạng lưới lợi ích ăn sâu, và sự ủng hộ công khai từ những đồng minh quyền lực ở nước ngoài. Viktor Orbán từng khiến nhiều người tin rằng ông là thứ định mệnh chính trị của Hungary, rằng chủ nghĩa dân túy quốc gia có thể kéo dài mãi bằng cách dựng hết kẻ thù này đến bóng ma khác. Nhưng cuối cùng, dân vẫn hỏi về cơm áo, công lý và tương lai con cái họ. Khi những câu hỏi đó dồn lại đủ lâu, mọi tường thành rồi cũng nứt.

Mặc dù chiến thắng là vang dội, nhưng con đường trước mắt của Đảng Tisza và ông Magyar vẫn đầy rẫy chông gai. Hệ thống chính trị bị Fidesz bóp méo, truyền thông bị thao túng và những khoản ngân sách khổng lồ bị đóng băng từ EU là những bài toán khó cần lời giải. Tuy nhiên, lòng dân đã quyết, ý trời đã định. Người dân Hungary đã chấp nhận chọn một "điều tốt" thay vì mưu cầu một "điều hoàn hảo" để chấm dứt kỷ nguyên độc đoán. Như chuyên gia Péter Krekó nhận định, đây là một "cú xoắn cốt truyện" ngoạn mục của lịch sử: Hungary từ hình mẫu của chủ nghĩa phi tự do đang chuyển mình trở thành ngọn hải đăng cho sự thay đổi dân chủ. Chiến dịch "từng bước một, từng viên gạch một" của Magyar để tháo dỡ hệ thống cũ có thể mất thời gian, nhưng với niềm tin của hàng triệu người dân bên bờ sông Danube, một bình minh mới đã thực sự bắt đầu.

Đối với phe thân ông Trump trên thế giới, đây là một thất bại biểu tượng rất đau. Đối với châu Âu, đây là một tia hy vọng lớn. Còn đối với chính người Hungary, đây mới chỉ là khởi đầu. Đêm ăn mừng bên bờ Danube có thể rực rỡ như lễ hội, nhưng ngày mai sẽ là ngày của sổ sách, ngân sách, thể chế, và những cuộc đọ sức âm thầm trong lòng bộ máy. Thành hay bại của Péter Magyar rồi sẽ không được quyết định bởi những khẩu hiệu hô vang trong đêm chiến thắng, mà bởi khả năng biến một liên minh chống Orbán thành một chính quyền biết trị quốc. Song ít nhất, sau 16 năm, Hungary đã chứng minh một điều: lịch sử không ngủ quên mãi. “Sông có khúc, người có lúc,” thời thế xoay vần, và Budapest vừa sang một khúc quanh lớn.

Từ Trung Đông đến Ukraine, các lệnh ngừng bắn bất ngờ xuất hiện gần như cùng lúc, nhưng theo giới chuyên gia, đó chỉ là “khoảng thở ngắn” hơn là dấu hiệu của hòa bình lâu dài.

Trong chiến tranh, có những khoảnh khắc im lặng không phải là kết thúc, mà chỉ là khoảng lặng trước khi sóng gió nổi lên dữ dội hơn. Những ngày qua, thế giới chứng kiến một hiện tượng hiếm thấy: hai chiến trường lớn – Trung Đông và Ukraine – cùng lúc giảm tiếng súng. Một bên là tuyên bố ngừng bắn hai tuần do Donald Trump công bố, bên kia là lệnh ngừng bắn 32 giờ do Vladimir Putin đề xuất nhân dịp lễ Phục Sinh Chính thống.
Nhưng như câu nói “sóng yên chưa chắc biển lặng”, đằng sau sự tạm lắng ấy là những toan tính chiến lược sâu xa, và tương lai hòa bình vẫn còn xa vời.

lệnh ngừng bắn bất ngờ: trùng hợp hay tính toán?
Lần đầu tiên kể từ khi các cuộc xung đột bùng nổ, thế giới chứng kiến một sự trùng hợp lạ kỳ: tiếng súng đồng loạt lắng dịu tại cả Trung Đông và Ukraine. Tuy nhiên, đằng sau những "cử chỉ hòa bình" của Donald Trump và Vladimir Putin là cả một bàn cờ địa chính trị đầy rẫy những toan tính thực dụng, nơi mà "lời nói gió bay" và sự hoài nghi vẫn bao trùm lên tất cả.

Donald Trump chỉ vài giờ trước còn đưa ra những lời đe dọa mang tính hủy diệt, nhưng ngay sau đó lại tuyên bố một lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần tại Trung Đông. Gần như cùng thời điểm, Vladimir Putin cũng bất ngờ đề xuất ngừng bắn 32 giờ trong dịp lễ Phục Sinh Chính thống – từ chiều 11/4 đến hết ngày 12/4 – và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nhanh chóng chấp nhận.
Đây là lần hiếm hoi hai cuộc chiến lớn cùng lúc “hạ nhiệt”, khiến giới quan sát đặt câu hỏi: phải chăng đây là bước ngoặt?
Nga vốn dĩ rất cẩn trọng trong việc để đối phương có thời gian hồi sức. Trong các cuộc hội đàm thượng đỉnh, ông Putin đã không ít lần giải thích với ông Trump rằng: Về mặt chiến lược, nếu để bên phòng thủ có thời gian chỉnh đốn hàng ngũ và củng cố công sự, lợi thế tấn công của Nga sẽ bị đe dọa. Do đó, 32 giờ này thực chất chỉ là một "nhịp thở gấp" cho những người lính ngoài mặt trận, chứ khó lòng là tiền đề cho một nền hòa bình lâu dài.

ukraine: ngừng bắn chỉ là “khoảng thở” chiến thuật
Ở mặt trận Ukraine, lệnh ngừng bắn mang tính biểu tượng nhiều hơn thực chất. Điều đáng chú ý là trước đó chính Zelensky từng đề xuất ngừng bắn dịp Phục Sinh nhưng bị Nga từ chối, còn lần này Putin lại chủ động đưa ra đề xuất.
Theo phân tích, lý do rất rõ ràng: Nga không muốn cho Ukraine thời gian tái tổ chức lực lượng. Trong suốt thời gian qua, Moscow luôn tránh những khoảng dừng dài vì lo ngại Kiev sẽ tận dụng để củng cố phòng thủ.
Thực tế năm 2025 cũng cho thấy, dù có thỏa thuận ngừng bắn dịp lễ, các vi phạm vẫn diễn ra liên tục. Các cuộc giao tranh không hoàn toàn chấm dứt, mà chỉ giảm cường độ.
“Đừng trông đợi phép màu” – Lệnh ngừng bắn này chỉ giúp binh lính có chút thời gian nghỉ ngơi, và có thể hạn chế tấn công vào hậu phương, nhưng ở nhiều khu vực, súng vẫn sẽ nổ.

vì sao là lễ phục sinh? yếu tố biểu tượng và thực tế
Việc chọn lễ Phục Sinh không phải ngẫu nhiên. Đây là dịp lễ quan trọng nhất trong Chính thống giáo, mang ý nghĩa tái sinh, phục hồi – một biểu tượng mạnh mẽ ngay cả trong bối cảnh chiến tranh.
Khác với Giáng sinh – khi Nga và Ukraine không cùng thời điểm kỷ niệm – Phục Sinh lại trùng nhau, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho một lệnh ngừng bắn mang tính “đồng thuận tôn giáo”.
Tuy nhiên, yếu tố biểu tượng không thể che lấp thực tế chiến trường. Khi lợi ích chiến lược vẫn còn đối lập, thì những khoảng nghỉ như vậy chỉ mang tính tạm thời.

động lực hòa đàm suy giảm: tiền dầu và chiến tranh trung đông
Một yếu tố quan trọng khác làm giảm khả năng đạt hòa bình là lợi ích kinh tế. Cuộc xung đột tại Trung Đông đã khiến giá dầu tăng mạnh, mang lại nguồn thu lớn cho Nga. Giá dầu Urals của Nga thậm chí gần như tăng gấp ba trong vài tháng gần đây.
Điều đó khiến Moscow không còn nhiều động lực để nhượng bộ. Ngược lại, Ukraine mới là bên cần hòa bình hơn trong bối cảnh hiện tại.
Thêm vào đó, các cuộc đàm phán Nga–Ukraine từng có tiến triển từ cuối năm trước đến đầu năm nay, với một kế hoạch hòa bình 20 điểm dần hình thành. Nhưng chiến tranh Iran đã làm gián đoạn toàn bộ tiến trình này.
Cuộc chiến tại Iran đã vô tình trở thành "chiếc phao cứu sinh" cho Moscow. Khi giá dầu Ural tăng vọt, gấp gần ba lần chỉ trong vài tháng, Nga bỗng nhiên mất đi động lực để thỏa hiệp. Tại sao phải nhượng bộ trên bàn đàm phán khi nguồn thu từ năng lượng đang giúp họ trụ vững, thậm chí là chiếm ưu thế?

Trong khi đó, Ukraine lại là bên khao khát hòa bình nhất nhưng "thời gian không đợi một ai". Cánh cửa ngoại giao đang hẹp dần khi Hoa Kỳ chuẩn bị bước vào kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ. Tổng thống Donald Trump, người vốn là mắt xích quan trọng trong các cuộc đối thoại đa phương, hiện đang quá bận rộn với "ván bài" tại Trung Đông của riêng mình. Khi Washington dồn toàn lực cho chiến dịch tranh cử nội bộ, hồ sơ Ukraine có nguy cơ bị gác lại phía sau, để mặc Kijev đối mặt với một nước Nga đang "ngủ quên trên chiến thắng" của thị trường dầu mỏ.

trung đông: lệnh ngừng bắn mong manh như chỉ mành
Nếu Ukraine là “khoảng thở ngắn”, thì Trung Đông lại giống như một quả bom hẹn giờ. Lệnh ngừng bắn tại đây đầy rẫy dấu hiệu bất ổn: Iran bị cáo buộc hạn chế tàu thuyền qua eo Hormuz, các cuộc tấn công vẫn tiếp diễn tại Lebanon, và Israel dù tuyên bố dừng nhưng tình hình vẫn “nhiều vết nứt”.
Các cuộc đàm phán với Iran mới chỉ bắt đầu, với sự tham gia của Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance. Mục tiêu là buộc Iran từ bỏ chương trình hạt nhân – một yêu cầu mang tính sống còn với Washington.
Tuy nhiên, năng lực quân sự thực tế của Iran vẫn là ẩn số. Mỹ cho rằng đã phá hủy phần lớn khả năng quân sự của Tehran, trong khi Iran tuyên bố vẫn còn hàng chục nghìn drone và hàng nghìn tên lửa.
“Thực hư ra sao, không ai biết chắc” – nhưng khả năng leo thang vẫn luôn hiện hữu.

hormuz – “yết hầu” của thế giới và lằn ranh đỏ
Eo biển Hormuz tiếp tục là điểm nóng nguy hiểm nhất. Đây là tuyến vận chuyển khoảng 20% dầu mỏ toàn cầu. Nếu bị phong tỏa hoặc gián đoạn nghiêm trọng, hậu quả sẽ lan rộng ra toàn thế giới.
Hiện tại, dầu vẫn được khai thác, nhưng tàu chở dầu đang “xếp hàng” chờ hai bên đạt được thỏa thuận. Nếu cơ sở hạ tầng dầu khí bị phá hủy – từ cảng, kho chứa đến hệ thống vận chuyển – việc khôi phục có thể mất nhiều năm.
Khi đó, thị trường sẽ thiếu hụt 15–20% nguồn cung dầu, kéo theo giá năng lượng tăng cao và khủng hoảng kinh tế toàn cầu.
Hormuz – yết hầu năng lượng của thế giới. Iran khẳng định họ vẫn sở hữu kho vũ khí khổng lồ với hàng chục ngàn tên lửa và máy bay không người lái, sẵn sàng đáp trả nếu cơ sở hạ tầng dầu khí bị đe dọa. "Tránh vỏ dưa, gặp vỏ dừa", nếu Mỹ thực hiện đe dọa tấn công vào hệ thống năng lượng của Iran, Tehran sẽ không ngần ngại đáp trả vào các đồng minh của Mỹ như Saudi Arabia hay UAE. Một khi hạ tầng dầu khí bị phá hủy, việc phục hồi sẽ mất hàng năm trời, đẩy thế giới vào cuộc khủng hoảng thiếu hụt năng lượng nghiêm trọng. Đây chính là "lằn ranh đỏ" mà cả Mỹ và Iran đều không muốn vượt qua – bởi vượt qua nghĩa là cùng nhau bước vào một cuộc khủng hoảng dài hạn không thể kiểm soát.

hai tuần quyết định: thời gian không đứng về phía hòa bình
Theo nhận định, khoảng thời gian hai tuần tới sẽ mang tính quyết định. Mỹ không muốn bước vào kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ trong tình trạng chiến tranh kéo dài, nên nhiều khả năng sẽ cố gắng đạt được một thỏa thuận tạm thời với Iran.
Nhưng thời gian là hữu hạn. Nếu không đạt được tiến triển trong giai đoạn này, nguy cơ xung đột bùng phát trở lại là rất cao – không chỉ ở Trung Đông mà còn ảnh hưởng dây chuyền đến Ukraine và các khu vực khác.
“Cơ hội không gõ cửa hai lần” – và trong chính trị quốc tế, cơ hội đôi khi chỉ tồn tại trong vài ngày, thậm chí vài giờ.

Việc Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance phải rời Budapest sớm để trực tiếp tham gia đàm phán với Iran cho thấy tính chất cấp bách của tình hình. Mỹ muốn dứt điểm các cuộc xung đột để tập trung cho mặt trận chính trị trong nước, nhưng "dục tốc bất đạt".

Cuối cùng, dù là ở Ukraine hay Trung Đông, những lệnh ngừng bắn hiện tại dường như chỉ là những nỗ lực "giải quyết phần ngọn". Khi các lợi ích chiến lược về lãnh thổ và năng lượng vẫn chưa tìm được tiếng nói chung, thì những ngày im tiếng súng này chỉ giống như khoảng lặng trước một cơn bão lớn hơn. Người dân ở Teheran hay Kijev có lẽ vẫn chưa thể kê cao gối ngủ, bởi như ông cha ta thường nói: "Muốn hòa bình, phải chuẩn bị cho chiến tranh". Sự ổn định bền vững vẫn là một giấc mơ xa xỉ giữa một thế giới đầy biến động này.

ISLAMABAD, PAKISTAN

Phó tổng thống Mỹ ông JD Vance cho biết, các cuộc đàm phán đã kết thúc vào sáng sớm Chủ nhật 12/4 giữa Hoa Kỳ và Iran mà không đi đến bất cứ thỏa thuận nào về hòa bình sau khi phía Iran từ chối không chấp nhận các yêu cầu của Mỹ trong số đó không được chế tạo bom nguyên tử.

Vòng đàm phán trực tiếp lịch sử lần thứ 3 đã kết thúc sau khi có lệnh ngừng bắn mong manh kéo dài hai tuần được cho công bố ra hôm 9/4.

Ông Vance cho biết ,cuộc thương lượng mới nhất đã kéo dài suốt 21 giờ với việc phó tổng thống đã liên lạc thường xuyên với Tổng thống Donald Trump và những giới chức cao cấp khác trong chính quyền.

"Nhưng có một thực tế đơn giản là chúng ta cần thấy được một sự cam kết khẳng định r họ sẽ không tìm cách chế tạo bom nguyên tử cũng như sẽ không tìm kiếm các phương tiện làm giàu uranium, qua đó sẽ giúp cho họ nhanh chóng đạt được vũ khí hạt nhân", ông Vance nói với các phóng viên. "Đó là mục tiêu cốt lõi của Tổng thống Hoa Kỳ. Và đó là những gì mà chúng tôi đã cố gắng đạt được thông qua các cuộc đàm phán này".

Phó tổng thống cũng cho biết ông đã nói chuyện với Trump "cả hàng chục lần, trong 21 giờ qua" và cũng đã nói chuyện với Ngoại trưởng Marco Rubio, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent và Đô đốc Brad Cooper, người đứng đầu Bộ Tư lệnh Trung ương Hoa Kỳ (CENTCOM)

Phát biểu trên bục trước cặp cờ Mỹ với đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner ở bên cạnh, ông Vance nói thêm, "Chúng tôi đên đây đàm phán với thiện chí tốt đẹp, nhưng không được phía Iran đáp ứng. Và chúng tôi rời khỏi đây với một đề xuất rất đơn giản, một phương pháp hiểu biết và là lời đề nghị cuối cùng và tốt nhất của chúng tôi. Chúng tôi sẽ xem xét, liệu rằng phíai Iran có chấp nhận nó hay không?"

Phó tổng thống Mỹ Vance phát biểu tại cuộc họp báo ngày 12/4 sau khi đàm phán kết thúc mà không đạt được kết quả nào. Các thành viên đoàn đàm phán Mỹ gồm con rể Tổng thống Trump, Jared Kushner đứng phía sau. (Ảnh: Reuters)
Sau những nhận xét ngắn gọn của mình, ông Vance bước lên Air Force Two để rời khỏi Pakistan. Tuy nhiên, các giới chức Pakistan xin được giấu tên cho biết một số nhân viên kỹ thuật của cả hai phái đoàn vẫn còn đang họp.

Truyền hình chế độ giáo quyền Iran cho biết, việc phía Hoa Kỳ "đòi hỏi quá nhiều" là trở ngại khiến cho các bên không thể đạt được sự đồng thuận. Báo cáo còn nêu các điểm nghẽn chính gồm việc cho mở lại eo biển Hormuz, quyền làm giàu uranium của Iran và các vấn đề khác.

Lệ Viên cho biết, từ một cô gái trẻ quen được chăm sóc, cô buộc phải "trưởng thành chỉ sau một đêm".

Một người đàn ông Trung Quốc mắc bệnh nan y đã để lại toàn bộ tài sản trị giá 300 triệu NDT (khoảng hơn 1.000 tỷ đồng) cho người vợ kém mình 28 tuổi, gây ra tranh chấp gay gắt với gia đình vợ cũ.

Người đàn ông họ Hầu, 61 tuổi, sống tại đảo Hải Nam, được cho là đã chuyển toàn bộ tài sản cho vợ là Lệ Viên, năm nay 33 tuổi. Hai người kết hôn cách đây 10 năm và có một con trai 5 tuổi.

Tháng 11 năm ngoái, cặp đôi thông báo trên tài khoản mạng xã hội (có khoảng 44.000 người theo dõi) rằng ông Hầu mắc ung thư phổi giai đoạn cuối.

Lệ Viên cho biết, từ một cô gái trẻ quen được chăm sóc, cô buộc phải "trưởng thành chỉ sau một đêm" để trở thành người chăm sóc bệnh nhân ung thư.

Cô cũng thừa nhận từng nhận nhiều bình luận nghi ngờ rằng mình sẽ bỏ đi khi chồng lâm bệnh. Tuy nhiên, cô khẳng định chính biến cố này là phép thử cho tình cảm của cả hai.

"Mọi người nói hôn nhân của chúng tôi như lâu đài cát. Nhưng họ không biết chồng tôi đã giúp tôi trưởng thành, cho tôi tình yêu tốt nhất mà một người đàn ông có thể dành cho một người phụ nữ".

Trong suốt quá trình điều trị, Lệ Viên luôn ở bên chồng qua 5 đợt hóa trị và nhiều phương pháp điều trị khác.

Hai người quen nhau khi cô làm việc tại công ty logistics của ông Hầu. Khi đó ông độc thân và theo đuổi cô bằng những món quà đắt tiền cùng các bữa ăn xa xỉ.



Xuất thân từ gia đình bình thường, có cha nghiện cờ bạc, Lệ Viên cho biết cô từng choáng ngợp trước cuộc sống của ông và từng do dự vì khoảng cách tuổi tác quá lớn.

Sau khi kết hôn, theo yêu cầu của chồng, cô đã ký thỏa thuận tiền hôn nhân do hai con riêng của ông lo ngại vấn đề thừa kế.

Sau khi được chẩn đoán bệnh, ông Hầu được cho là đã chuyển toàn bộ tài sản sang cho Lệ Viên.

Ông cho biết trong thời gian chống chọi bệnh tật, Lệ Viên trở thành chỗ dựa tinh thần lớn nhất của mình. Nỗi lo lớn nhất của ông là vợ và con trai nhỏ sau khi mình qua đời, vì vậy ông muốn đảm bảo cuộc sống cho họ.

Trong khi đó, Lệ Viên khẳng định mối quan hệ của họ "dựa trên tình yêu chứ không phải tiền bạc".

Tuy nhiên, quyết định này đã vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ vợ cũ và các con riêng của ông Hầu.

Trên mạng xã hội, dư luận chia thành nhiều luồng ý kiến. Một số người đứng về phía các con riêng, cho rằng đây là sự bất công.

"Có mẹ kế thì sẽ có cả cha dượng", một người bình luận, ám chỉ việc người cha thiên vị gia đình mới.

Trong khi đó, một số khác lại bày tỏ sự đồng cảm với quyết định của ông:

"Người ta để lại tài sản cho người thực sự ở bên chăm sóc mình, điều đó cũng là bình thường".

VietBF@sưu tập