Khi California bước sang năm 2026, một số luật lệ về giao thông mới được cho cập nhật, bắt đầu có hiệu lực từ ngày 1 tháng Giêng 2026. Theo Cảnh sát tuần cảnh xa lộ California (CHP) đây là một phần của các luật về an toàn công cộng mới được thông qua trong kỳ họp lập pháp năm 2025, được Thống đốc Gavin Newsom ký ra ban hành. Người lái xe nên nắm biết và tuân thủ luật lệ về giao thông mới để góp phần cải thiện sự an toàn trên cả xa lộ và đường phố tại địa phương.

.(Minh họa)

Trang mạng tin tức sacbee.com đã liệt kê một số luật lệ về giao thông mới đáng chú ý của California:

⦁ Giới hạn tốc độ mới trong khu vực trường học California
Theo Đạo luật AB 382​ cho phép chính quyền địa phương giảm mức giới hạn tốc độ trong khu vực trường học từ 25 xuống 20 mph qua việc cho ban hành sắc lệnh hoặc nghị quyết cho đến ngày 1 tháng Giêng năm 2031. Sau ngày này, giới hạn tốc độ sẽ tự động giảm từ 25 xuống 20 mph trong khu vực trường học khi biển báo thích hợp được cho lắp đặt lên.
Chính quyền địa phương cũng có quyền đặt giới hạn tốc độ 15 mph trong khu vực trường học trên một số tuyến đường nhất định, thường là những con đường có dưới 2 làn xe, tốc độ tối đa trước khi vào khu vực đó là 30 mph.
"Khu vực trường học"(school zone) ở đây là bất cứ đoạn đường nào trong phạm vi 500 ft tính từ khuôn viên trường học theo bất cứ hướng đi nào, trừ khi có biển báo nào khác. Và được thông báo rõ ràng qua các biển báo thích hợp.

⦁ Luật giảm giới hạn tốc độ trên một số highway:
Đạo luật AB 1014 cho phép Bộ Giao thông vận tải California giảm giới hạn tốc độ thêm 5 mph trên một số highway, đặc biệt là ở những khu vực chú trọng vấn đề an toàn như hành lang an toàn, hoặc những nơi có mật độ người đi bộ cao.
Luật mới cũng quy định người lái xe sẽ không bị phạt ngay lập tức khi giới hạn tốc độ bị giảm. Cơ quan thực thi pháp luật sẽ đưa ra cảnh cáo trong 30 ngày đầu tiên để người lái xe có đủ thời gian điều chỉnh. Luật còn cho phép giới hạn tốc độ 20 hoặc 25 mph trên những con đường cần tốc độ thấp hơn để bảo vệ cho người đi bộ, những người di chuyển với những phương tiện khác.

⦁ Giảm tốc độ khi có công nhân làm đường, có xe dừng trên đường
Đạo luật AB 390 nhằm mục đích bảo vệ tốt hơn những người đang làm việc hoặc dừng xe dọc đường. Theo luật mới, người lái xe phải cho giảm tốc độ, hoặc chuyển làn đường khi đến gần các xe bảo trì đường cao tốc, hoặc những xe dừng khẩn cấp trên đường có đèn báo nguy hiểm nhấp nháy, hoặc đặt các thiết bị cảnh cáo (côn, trái sáng). Người lái xe khi gặp tình huống này phải chuyển sang làn đường không sát cạnh xe dừng, hoặc giảm tốc độ xuống mức an toàn nếu không thể chuyển qua làn khác.

⦁ Đặt camera kiểm tra tốc độ mới trong khu vực sửa đường
Đạo luật AB 289 cho phép thử nghiệm sử dụng camera kiểm tra tốc độ trong khu vực sửa đường xa lộ để tăng cường mức độ an toàn. Trong khu vực đang sửa chữa, giới hạn tốc độ phải được giảm 10 mph so với tốc độ cho phép trừ khi có ngoại lệ. Luật mới cho phép sử dụng thiết bị kỹ thuật radar hoặc laser để ghi nhận các xe chạy quá tốc độ, và chụp hình biển số xe. Mức phạt ban đầu cho việc chạy quá tốc độ bắt đầu từ 35 USD, nhưng các khoản lệ phí bổ sung, lệ phí tòa án có thể nâng tổng số tiền phạt lên gần 500 USD.

⦁ Phạt nặng hơn đối với người lái xe DUI gây chết người
Một luật lệ mới khác của California có liên quan đến việc lái xe DUI. AB 1087 tăng thêm hình phạt đối với những người lái xe DUI gây ra chết người. Trước đây, những người lái xe phạm tội này có thể bị kết án "tội nhẹ" (misdemeanor) hoặc "tội nặng" (felony), dẫn đến tối đa một năm quản thúc đối với tội nhẹ và hai năm đối với tội nặng. Luật mới sẽ cho tăng hình phạt lên, với thời gian quản thúc kéo dài từ ba đến năm năm. (Nghe đâu đang có sửa đổi hình phạt nặng hơn, sẽ rút bằng lái vĩnh viển đối với án nặng như gây ra chết người, tổn thất nặng và phạt tù lên đến tối thiểu là 10 năm, nếu vi phạm nhiều lần)

WASHINGTON, D.C.

Nhà Hát Opera Quốc Gia Washington (WNO) loan báo họ sẽ rời khỏi Trung Tâm Nghệ Thuật Biểu Diễn Kennedy-Trump, nơi mà họ từng biểu diễn trong suốt hàng chục năm qua, theo NBC News cho biết hôm thứ Sáu, 9 tháng Giêng.

"Để bảo đảm sự thận trọng tài chính và thực hiện các trách nhiệm cân đối về ngân sách, WNO sẽ cắt giảm chương trình biểu diễn mùa xuân và chuyển các buổi diễn đến các địa điểm mới", Nhà Hát Opera Quốc Gia Washington ra tuyên bố. "Đây là quyết định tập trung vào những điều tốt nhất cho WNO tiến về phía trước sau quá trình chuyển đổi thân thiện".

Vở diễn "Grounded" của Nhà Hát Opera Quốc Gia Washington trình diễn ở New York hồi tháng 9/2024. (Ảnh minh họa: Timothy A. Clary/AFP via Gcho etty Images)
Các địa điểm biểu diễn mới trong những tuần sắp tới chưa được Nhà hát công bố ra.

Nhà Hát Opera Quốc Gia Washington, tọa lạc thường trực ở Trung Tâm Kennedy, đã biểu diễn ở địa điểm này kể từ khi được mở cửa vào năm 1971. Tuy nhiên, họ cho rằng họ "không bao giờ muốn sự gắn bó này là vĩnh viễn".

Trước hành động này, phát ngôn viên Trung tâm Kennedy-Trump tuyên bố hôm thứ Sáu: "Sau khi cân nhắc cẩn thận, chúng tôi đưa ra quyết định khó khăn là chia tay WNO do đang gặp khó khăn về tài chính"."
"Chúng tôi tin rằng đây là con đường tốt nhất cho cả hai bên và cho phép chúng tôi đưa ra những sự lựa chọn có trách nhiệm để hỗ trợ sự ổn định về tài chính và tương lai lâu dài của Trung Tâm Trump Kennedy-Trump", phát ngôn viên này cho biết.

Mặc dù WNO không đả động gì đến vấn đề chính trị trong lý do mà họ ra đi, nhưng hành động của họ cho thấy trung tâm này trở thành tâm điểm chính trị trong giới nghệ thuật biểu diễn trong năm qua, khi tên của ông Trump được ghép vào tên trung tâm Kennedy.

Giữa những ngày nước Mỹ như bị xé ra bởi tranh cãi, chấn thương tinh thần và chính trị, bỗng có một hình ảnh khiến người ta dừng lại.

Trên những con đường làng, dọc xa lộ miền Nam, một đoàn nhà sư khoác áo vàng nghệ bước đi hàng một, chậm rãi, kiên nhẫn, im lặng như một lời nhắc: vẫn còn một lối khác để tồn tại – lối của bình an.

Đi cùng họ là một “thành viên” đặc biệt: chú chó cứu hộ tên Aloka, sải bước đều, ngoan ngoãn, như hiểu rằng hành trình này không chỉ dài, mà còn là một phép tu.

Khởi hành từ chùa Việt ở Texas, hướng về Washington để gõ cửa Quốc hội
Hành trình bắt đầu ngày 26/10/2025 tại một ngôi chùa Việt ở Texas, từ trung tâm Huong Dao Vipassana Bhavana ở Fort Worth.

Ban đầu có 19 nhà sư, thuộc truyền thống Theravada và đến từ nhiều tu viện khắp thế giới. Họ dự kiến đi bộ khoảng 2.300 dặm (gần 3.700 km), và sẽ kết thúc vào giữa tháng 2 tại Washington, D.C.

Điểm đến không phải để “biểu diễn đức tin”, mà để trình bày một nguyện vọng: Quốc hội Hoa Kỳ công nhận ngày Vesak – ngày kỷ niệm Đức Phật đản sinh và giác ngộ – như một ngày lễ liên bang.

Nhưng chính người dẫn đoàn, Thượng tọa Bhikkhu Pannakara, nói rõ: mục tiêu cao nhất không phải là danh xưng hay biểu tượng. Điều quan trọng nhất là được chạm vào con người dọc đường đi, để họ mang về nhà một chút chánh niệm, một chút bình yên.

Chân trần, băng bó và những bài học nhỏ về tha thứ
Pannakara đi chân trần.

Đó không phải “màu mè”, mà là cách ông giữ mình ở trong hiện tại: cảm nhận mặt đất, từng viên đá, từng nhịp đau, từng nhịp thở. Dọc đường, ông đã dẫm phải đá nhọn, đinh, mảnh kính. Bàn chân giờ băng bó dày, nhưng ông nói chính thực tập chánh niệm giúp ông giữ được niềm vui, dù thân xác đau nhức.

Mỗi điểm dừng, ông giảng về chánh niệm, tha thứ, chữa lành. Nhẹ giọng, ít lời, không lên gân.

Và ông nhấn mạnh: họ không đi để cải đạo. Họ đi để gieo một hạt giống bình an.

Đoàn người đón chào: từ sân nhà thờ đến quảng trường, từ tò mò đến rơi nước mắt
Các nhà sư ngủ trong lều ngoài trời. Họ ngạc nhiên khi thông điệp vượt qua mọi lằn ranh ý thức hệ.

Dọc tuyến đường qua sáu tiểu bang, từng đám đông kéo đến: sân nhà thờ, tòa thị chính, quảng trường thị trấn. Trên mạng xã hội, hành trình được ghi lại từng ngày, và số người theo dõi tăng vọt lên đến hàng triệu. Cứ như thể nhiều người Mỹ đang cần một điều gì đó “lành” hơn để bấu víu.

Có hôm, tại Columbia, South Carolina, hàng ngàn người tụ về. Đoàn sư tụng kinh trên bậc thềm tòa nhà Quốc hội tiểu bang, và nhận một tuyên cáo ghi nhận từ thị trưởng Daniel Rickenmann.

Tại Saluda, South Carolina, một phụ nữ tên Audrie Pearce lái xe bốn tiếng chỉ để được nhìn họ đi qua. Khi Pannakara trao cho chị một bông hoa, chị bật khóc. Chị nói đất nước này ngày nào cũng có điều đau đớn, nhưng nhìn vào mắt họ, chị thấy bình yên. “Họ đang đưa thân xác qua một sự hành xác, vậy mà họ tỏa ra sự an hòa.”

Một nỗi đau nào đó trong xã hội đã gặp được một “mạch nước” dịu.

Tai nạn trên Highway 90 và lời nhắc về hiểm nguy
Hành trình không chỉ có hoa và tiếng vỗ tay.

Ngày 19/11, khi đoàn đi dọc Highway 90 gần Dayton, Texas, chiếc xe hộ tống bị một tài xế xe tải mất tập trung tông trúng. Hai nhà sư bị thương. Một người mất một chân.

Từ 19 còn 18.

Và đoàn vẫn bước tiếp.

Trong im lặng ấy, người ta thấy rõ: đây không phải cuộc dạo chơi, mà là một cuộc “dâng thân” đúng nghĩa – một thứ hy sinh lặng lẽ mà nhiều người, dù theo tôn giáo nào, cũng nhận ra ngay bằng trực giác.

Chú chó Aloka – “ánh sáng” khiến người muốn bỏ cuộc lại đứng lên
Aloka không phải được “mua”, cũng không được “nuôi” theo kiểu thường.

Năm 2022, trong một chuyến đi bộ 112 ngày băng qua Ấn Độ, Pannakara gặp Aloka khi nó còn là chó hoang. Nó lẽo đẽo theo đoàn từ Kolkata đến tận biên giới Nepal. Có lúc nó bệnh nặng, Pannakara bế nó trong tay, chăm đến khi hồi phục.

Ông đặt tên nó là Aloka – trong tiếng Sanskrit nghĩa là “ánh sáng thiêng”.

Ông nói đặt vậy vì muốn nó tìm thấy ánh sáng của trí tuệ. Còn thực tế, có khi chính Aloka lại là ánh sáng kéo ông dậy, mỗi lúc chân rướm máu và lòng muốn bỏ cuộc.

Một đời sống nhỏ bé, nhưng bền bỉ.

Giáng Sinh ở nhà thờ Methodist: một “block party” của lòng người
Ở Opelika, Alabama, mục sư Patrick Hitchman-Craig của một nhà thờ United Methodist mời đoàn sư nghỉ lại đêm Giáng Sinh trên bãi cỏ nhà thờ.

Ông nghĩ chỉ vài người đến. Nhưng khoảng 1.000 người xuất hiện, không khí như một ngày hội xóm. Ông nói cảm giác giống như những “đạo sĩ” đến trong ngày Chúa giáng sinh: “Bất cứ ai làm việc cho hòa bình một cách công khai và đầy hy sinh đều đứng rất gần trái tim của Chúa Jesus, dù họ có cùng truyền thống hay không.”

Ngày hôm sau, tại một nông trại ở Cusseta, Alabama, lại thêm khoảng 200 người đến gặp – đông nhất mà chủ trại từng thấy. Họ mô tả một sự ấm áp, bình lặng và cảm giác cộng đồng kỳ lạ giữa những người vốn chưa từng quen nhau.

Có những thứ không cần chung tôn giáo vẫn có thể chung nhịp.

Vipassana và “5 chữ” để bắt đầu lại một ngày
Các nhà sư thực hành và truyền dạy thiền Vipassana – kỹ thuật cổ xưa nhấn mạnh sự kết nối thân-tâm: quan sát hơi thở, cảm giác cơ thể, để thấy rõ vô thường và khổ đau, rồi từ đó buông bớt.

Một giáo sư tôn giáo ở Memphis nhận xét: truyền thống “peace walk” của Phật giáo Theravada được khơi lên mạnh từ thập niên 1990, khi một nhà sư Campuchia từng dẫn các cuộc đi bộ qua vùng đầy mìn để hàn gắn đất nước sau nội chiến và diệt chủng. Ý cốt lõi không phải thuyết giảng bằng lời, mà là “truyền cảm hứng bằng sự hy sinh hữu hình” – bằng cách bước đi và để người khác nhìn thấy.

Ở Saluda, một phụ nữ tên Becki Gable lái gần 400 dặm để gặp họ. Cô lớn lên trong truyền thống Methodist, mang trong lòng nỗi đau mất con gái và cha mẹ. Cô nói chỉ muốn tìm một lối thoát để có bình an, để có thể bước thêm một chút về phía trước đời mình.

Cô kể đã giữ một lời dạy rất đơn giản: mỗi sáng thức dậy, viết ra năm chữ trên giấy.

“Today is my peaceful day.”
“Hôm nay là ngày bình yên của tôi.”

Chỉ năm chữ. Nhưng có thể là một cây cầu.

Đi tới Washington, nhưng mục tiêu thật sự là đi tới trái tim người gặp trên đường
Ở Washington, họ sẽ gõ cửa Quốc hội, xin công nhận Vesak như một ngày lễ liên bang – một ngày của suy ngẫm, lòng trắc ẩn và sự hiệp nhất, cho mọi người bất kể tín ngưỡng.

Nhưng nếu hỏi đoàn sư muốn “thắng” điều gì, có lẽ câu trả lời nằm ở những khoảnh khắc nhỏ: một bông hoa trao tay, một người lạ bật khóc, một sân nhà thờ chật kín, một chú chó bước đều bên áo vàng.

Khi đất nước quá ồn, đôi khi điều có sức mạnh nhất… lại là một hàng người lặng lẽ đi bộ.

Và nhờ họ, rất nhiều người Mỹ – ít nhất trong một buổi chiều – đã học cách thở chậm lại.

Sự phẫn nộ sau vụ một nhân viên ICE bắn chết Renee Good ở Minneapolis đã tràn khỏi biên giới một thành phố.

Từ các công viên phủ tuyết của Minnesota đến những đại lộ mưa lạnh ở Washington, DC, người ta xuống đường với một câu đòi hỏi chung: liên bang phải rút lực lượng di trú khỏi cộng đồng, và phải có công lý cho Renee Good – người mẹ 37 tuổi của ba đứa con, giờ trở thành tâm điểm của cơn giận dữ quốc gia về cách chính quyền liên bang hành động trong chiến dịch trấn áp di trú quy mô lớn.

Cùng lúc, liên minh vận động mang tên “ICE out for good” cho biết cuối tuần này có hơn 1.000 cuộc biểu tình dự kiến diễn ra trên toàn nước Mỹ. Họ nhấn mạnh các cuộc tụ tập hướng đến tinh thần “bất bạo động, hợp pháp, do cộng đồng dẫn dắt”, nhằm tưởng niệm những người đã chết trong các cuộc chạm trán với ICE và đòi trách nhiệm giải trình.

Minneapolis: tuyết bay lất phất, tiếng hô vang, và những tấm bảng “ICE will melt”
Ở Minneapolis, tuyết rơi lưa thưa. Hàng ngàn người đổ về các công viên, các con đường dân cư, và khu vực quanh các tòa nhà liên bang.

Cuộc tập hợp lớn bắt đầu tại Powderhorn Park – địa điểm biểu tình mang tính biểu tượng, từng là điểm tụ của các cuộc xuống đường năm 2020 sau cái chết của George Floyd (cũng không xa nơi Renee Good bị bắn). Từ đó, đoàn người diễu hành qua các khu phố, rồi dồn về con đường nơi Renee gục xuống.

Trong cái lạnh quanh 20°F, người ta chuyền tay nhau chăn, chia nhau ly nước nóng. Những tấm bảng viết: “ICE will melt”, hay “Không thể ‘pro-life’ mà lại giết hàng xóm của mình.” Và tên Renee Good được hô lên như một nhịp trống – lặp đi lặp lại, kéo dài, vang ra khỏi công viên, tràn qua từng ngã rẽ.

Nhưng Minneapolis cũng có một “điểm nóng” khác.

Bên ngoài Whipple Federal Building: đối đầu trực diện và pepper balls
Trái với các cuộc tuần hành đông và tương đối trật tự, khu vực Bishop Henry Whipple Federal Building lại thường xuyên căng thẳng hơn, vì người biểu tình đứng ngay đối diện những nhân viên liên bang họ đang phản đối.

Theo ghi nhận tại hiện trường, sự hiện diện của lực lượng thực thi pháp luật tăng lên sau nhiều vụ xe bị ném tuyết/đá băng, hoặc có người cố chặn phương tiện rời khỏi khu vực. Tại đây, đã có lúc vang tiếng nổ lớn, và nhân viên liên bang bắn pepper balls để đẩy đám đông lùi lại.

Một thành phố – hai bầu khí quyển. Một nơi là vòng người chia chăn và trà nóng. Một nơi là lằn ranh đối đầu, chỉ cần một hành động nhỏ cũng có thể bùng lên thành xung đột.

Frey và Walz: “Đừng lấy hỗn loạn đáp lại hỗn loạn”
Thị trưởng Minneapolis Jacob Frey nói đa số người biểu tình hành xử hòa bình, nhưng cảnh báo ai phá hoại tài sản hoặc gây nguy hiểm sẽ bị bắt. Ông nhắc một câu như lời tự trấn an cho cả thành phố: “Chúng ta không thể mắc bẫy. Chúng ta sẽ không lấy hỗn loạn để đáp lại hỗn loạn.”

Thống đốc Tim Walz cũng kêu gọi giữ hòa bình, nhưng đồng thời công kích mạnh các hành động của liên bang. Ông nói đại ý: chính quyền đã đưa hàng ngàn nhân viên liên bang vũ trang vào tiểu bang, và chỉ trong một ngày đã có người thiệt mạng; rồi giờ đây họ muốn thấy hỗn loạn để đánh lạc hướng điều khủng khiếp đó – vì vậy đừng trao cho họ điều họ muốn.

Trong khi đó, Bộ trưởng Nội an Kristi Noem lại cho rằng Frey và các lãnh đạo địa phương cần “giảm giọng điệu.” Frey thì đáp trả: ông vẫn cho rằng đây là một nhân viên liên bang “liều lĩnh lạm quyền” dẫn tới cái chết của một người, và điều cần nhất là một cuộc điều tra trung lập, không thiên vị.

Cuộc tranh cãi “minh bạch điều tra” tiếp tục cháy
Căng thẳng không chỉ nằm ở đường phố, mà còn nằm ở câu hỏi: ai được quyền giám sát, ai được quyền chạm vào hồ sơ, ai được quyền nhìn thấy chứng cứ?

Ba dân biểu Dân Chủ của Minnesota – Ilhan Omar, Angie Craig và Kelly Morrison – nói rằng họ đã bị từ chối khi cố gắng thực hiện một chuyến thăm giám sát tại một cơ sở di trú ở Minneapolis hôm thứ Bảy. Sự việc xảy ra trong bối cảnh có phán quyết tòa án gần đây tạm thời chặn một chính sách của chính quyền Trump nhằm hạn chế các chuyến thăm kiểu này của Quốc hội.

Một vụ nổ súng đã biến thành một cuộc giằng co về quyền lực: liên bang – tiểu bang, thực thi – giám sát, “bí mật điều tra” – “quyền được biết”.

Từ Los Angeles tới New York, từ El Paso tới Boston: một làn sóng, nhiều ngọn lửa nhỏ
Không chỉ Minneapolis.

Los Angeles có đoàn người tuần hành với khẩu hiệu “ICE out for good” và những tiếng hô “Trump must go now.” Đêm xuống, khoảng 150 người tụ tập bên ngoài dãy tòa nhà liên bang trên Alameda Street, treo cờ Mỹ lật ngược và giương biểu ngữ phản đối. Khi cảnh sát phong tỏa giao lộ, phần lớn giải tán, nhưng một nhóm nhỏ còn lại. Sau đó có lệnh giải tán vì lý do phá hoại; cảnh sát nói có “một số vụ bắt giữ”, và ít nhất một người bị tạm giữ vì hành vi tấn công cảnh sát.

Washington, DC mưa đều, nhưng người ta vẫn đi ngang Nhà Trắng, cầm bảng phản đối chiến thuật di trú của liên bang, đòi trách nhiệm và giám sát ở cấp tiểu bang. Có người nói họ lo ngại quyền của các tiểu bang bị chèn ép, và lo cho sự an toàn của công dân khi chính phủ vượt quá giới hạn thực thi pháp luật.

Ở Austin, Texas, một số người biểu tình đối mặt với lực lượng vũ trang bên ngoài tòa nhà liên bang: mũ bảo hộ, mặt nạ, dùi cui – hình ảnh khiến bầu không khí nặng thêm một tầng.

Những cuộc biểu tình lớn nhỏ nối nhau như mạch điện. Mỗi nơi một cảnh. Nhưng cùng một cái tên.

Tên của Renee Good trở thành “điểm tụ” cho một nỗi sợ mới
Không phải ai xuống đường cũng giống nhau. Có người chỉ muốn thắp nến và đứng yên. Có người muốn hô vang và tuần hành. Có nơi trật tự. Có nơi lạc nhịp, có phá hoại, có bắt giữ.

Nhưng giữa những khác biệt đó, cái chết của Renee Good đã đóng vai trò như một chiếc đinh ghim: nó ghim sự chú ý của cả nước Mỹ vào câu hỏi nhức nhối về quyền lực vũ trang của liên bang giữa lòng các đô thị.

Và Minneapolis – trong tuyết lạnh – đang cố đi trên một sợi dây mỏng: giữ bình tĩnh để không bùng nổ, nhưng cũng không nuốt nghẹn nỗi phẫn uất đang cuộn lên từ khắp các góc phố.

Nước Mỹ đang đi qua những ngày mà tiếng ho dường như lẫn vào tiếng cửa mở—đóng của phòng khám. Dữ liệu mới công bố cho thấy hoạt động cúm vẫn ở mức cao trên toàn quốc, và trẻ em đang là nhóm chịu đòn nặng nhất. Bức tranh không chỉ nằm trên biểu đồ: có bác sĩ kể rằng phòng cấp cứu “không đủ chỗ ngồi”, đồng nghiệp nhiều bang khác cũng chung một câu: bệnh nhân cúm đến dồn dập, quá tải theo đúng nghĩa đen.

Theo ước tính của cơ quan y tế liên bang, mùa cúm năm nay đã ghi nhận ít nhất 15 triệu ca mắc, khoảng 180.000 ca nhập viện và 7.400 ca tử vong tính đến thời điểm cập nhật mới nhất.

Trẻ dưới 4 tuổi và con số khiến phụ huynh giật mình
Điều đáng lo nhất nằm ở nhóm nhỏ nhất. Tỷ lệ trẻ em đi khám vì cúm đang ở mức cao nhất trong 10 năm. Riêng trẻ dưới 4 tuổi, hơn 18% lượt khám bác sĩ có liên quan đến cúm—mức cao nhất ít nhất từ năm 2016.

Trên bình diện chung, khoảng 7,2% lượt thăm khám được ghi nhận là “bệnh giống cúm” (thường có sốt kèm ho và/hoặc đau họng). Con số này được xem là kỷ lục cho giai đoạn này của năm. Tuần vừa qua có 8 ca tử vong do cúm ở trẻ em được báo cáo thêm, nâng tổng số mùa này lên 17.

26 bang “rất cao”, 16 bang “cao”: cúm phủ rộng như một làn sóng
Mức độ lan rộng cũng không còn là câu chuyện cục bộ: hiện có 26 bang ở mức “rất cao” và 16 bang ở mức “cao” về tỷ lệ bệnh giống cúm. Một số nơi có vẻ chững lại so với tuần trước, nhưng giới chức y tế cảnh báo điều đó có thể chỉ là “ảo giác ngày lễ”—khi người dân ngại đi khám, hoặc báo cáo chậm hơn, chứ không hẳn cúm đã qua đỉnh.

Ngay cả nhu cầu mua sắm cũng phản chiếu cơn sóng bệnh: lượng mua thuốc cảm cúm không kê đơn và bộ test cúm/COVID tại nhà tăng 155% trong 3 tuần gần đây (theo dữ liệu do một chuỗi nhà thuốc cung cấp).

“Subclade K” – cái tên lạ của một mùa cúm rất thật
Năm nay, phần lớn ca bệnh được cho liên quan đến một biến thể mới có tên subclade K, thuộc nhóm H3N2 (cúm A). Biến thể này đã lưu hành từ mùa hè ở một số nước và từng góp phần đẩy số ca cúm tăng mạnh tại Canada, Nhật và Anh.

Các chuyên gia dịch tễ cũng nói thẳng: cúm còn có thể tiếp tục tăng trong vài tuần tới và thường kéo dài sang mùa xuân. Nói cách khác, đây chưa phải lúc chủ quan chỉ vì “tuần này ít người đi khám hơn”.

Tiêm ngừa, thuốc kháng virus, và điều phụ huynh cần nhớ khi con sốt cao
Các bác sĩ vẫn khuyến khích người từ 6 tháng tuổi trở lên cân nhắc tiêm cúm hằng năm vì mục tiêu quan trọng nhất: giảm nguy cơ bệnh nặng, nhập viện và tử vong—đặc biệt trong bối cảnh mùa cúm “đậm đặc” như hiện nay. Tính đến 27/12, tỷ lệ đã tiêm được ghi nhận khoảng 43,5% ở người lớn và 42,5% ở trẻ em.

Đáng chú ý, lịch khuyến nghị tiêm chủng cho trẻ em gần đây có điều chỉnh: không còn ghi khuyến nghị phổ quát cho mọi trẻ và thanh thiếu niên đối với vắc-xin cúm, thay vào đó khuyến khích phụ huynh trao đổi với bác sĩ/nhân viên y tế để quyết định phù hợp. Việc thay đổi này đang gây tranh cãi vì nhiều chuyên gia lo ngại thông điệp “để phụ huynh tự cân nhắc” có thể làm tăng do dự tiêm chủng đúng lúc cúm đang bùng mạnh.

Về điều trị: với các trường hợp nguy cơ cao hoặc bệnh nặng, bác sĩ có thể chỉ định thuốc kháng virus cúm và thường hiệu quả nhất khi dùng sớm. Điều quan trọng hơn hết, nhất là với trẻ nhỏ, là nhận ra dấu hiệu nguy hiểm để đi khám/đi cấp cứu kịp thời: thở nhanh hoặc khó thở, môi/da tím tái, lơ mơ khó đánh thức, mất nước (không tiểu nhiều giờ, khô miệng, không có nước mắt khi khóc), co giật, sốt rất cao khó hạ, hoặc triệu chứng có vẻ đỡ rồi lại nặng lên.

Mùa cúm nào cũng có tính “khó lường”. Nhưng mùa cúm năm nay, điều dễ thấy nhất là: bệnh đến dày, đến nhanh, và đến đúng vào nhóm nhỏ bé nhất. Trong một mùa như vậy, bình tĩnh—và chuẩn bị—là thứ giúp gia đình giữ được nhịp thở.