ChatGPT hiên đang xử lý khoảng 2,5 tỷ yêu cầu mỗi ngày, khác với các trải nghiệm khi tương tác với công cụ tìm kiếm, sự hồi âm của AI giống như câu trả lời từ một người bạn hơn là một danh sách đơn giản các trang web có thể hoặc không chứa câu trả lời cho sự truy vấn của chúng ta. Mọi người đang sử dụng các ứng dụng AI như ChatGPT theo một số cách thức rất lạ kỳ, nhưng cần phải cân nhắc và thận trọng khi cho chia sẻ thông tin cá nhân.

Thông tin nhận dạng cá nhân​

Sau khi đã xem xét hơn 1,000 cuộc đối thoại công khai với ChatGPT, người ta đã tìm thấy ra kết quả rất đáng kinh ngạc. Họ phát hiện ra rằng, có nhiều người thường xuyên chia sẻ các chi tiết như họ tên và địa chỉ đầy đủ, số an sinh xã hội, số điện thoại, địa chỉ email, tên người sử dụng và mật khẩu. Điều này càng trở nên quan trọng hơn khi xét đến sự gia tăng của các trình duyệt AI có khả năng tự động hóa như Atlas, một trình duyệt dựa trên AI của OpenAI, được hỗ trợ từ ChatGPT.

Không thể phủ nhận rằng ChatGPT thực sự có phần hữu ích cho các công việc như soạn thảo sơ yếu lý lịch và thư xin việc. Tuy nhiên, điều đó cho thấy, công việc được hoàn tất một cách hoàn hảo mà không cần thiết phải kèm theo các thông tin cá nhân. Việc sử dụng các nơi lưu giữ cũng có hiệu quả tốt không kém, miễn là bạn nhớ cho chỉnh sửa các chi tiết để tránh trường hợp lá thư quan trọng đó bị gửi đi với nội dung như "John Doe, Nowhere Street, Middletown". Tóm lại, bước đơn giản này sẽ giúp bảo vệ các dữ kiện nhạy cảm như tên, địa chỉ và số an sinh xã hội, vì những thông tin này có thể bị lạm dụng để trao đổi mua bán và rơi vào tay của kẻ xấu.

Một sự lựa chọn khác là không cho phép ChatGPT được sử dụng các cuộc trò chuyện của bạn để huấn luyện số liệu sau đó. Bạn có thể thực hiện điều này trong phần cài đặt của ChatGPT, và trong hướng dẫn đầy đủ có thể được tìm thấy trên trang web của OpenAI. Điều quan trọng cần lưu ý là điều này không có nghĩa là việc chia sẻ thông tin cá nhân của bạn đột nhiên trở nên ổn, nhưng hi vọng sẽ làm giảm khả năng thông tin cá nhân riêng tư nào khi được chia sẻ sẽ bị rò rỉ công khai. Tóm lại, việc chia sẻ thông tin cá nhân của bạn với ChatGPT là điều cần thiết phải né tránh trong mọi trường hợp.

Thông tin về tài chính​
Một vấn đề khá phổ biến khác mà mọi người khi sử dụng ChatGPT là như một cố vấn tài chính cá nhân. Điều này có thể đơn giản như lập ngân sách hàng tháng hoặc phức tạp hơn là xây dựng toàn bộ chiến lược lúc nghỉ hưu. Trước hết, như OpenAI thừa nhận một cách thẳng thắn, "ChatGPT có thể bị mắc lỗi. Hãy kiểm tra lại mọi thông tin quan trọng", đó là lý do tại sao mà nhiều chuyên gia nhắc nhở chúng ta không nên mắc sai lầm khi sử dụng các ứng dụng và không cần thiết phải chia sẻ bất cứ chi tiết tài chính cá nhân nào trong đó.

Mặc dù thiết lập ra ngân sách và kế hoạch tài chính là những trường hợp sử dụng thường thấy, nhưng cũng có những lúc người ta lại muốn đăng nhập thông tin chi tiết về tài chính của cá nhân hoặc gia đình.

Thông tin nhạy cảm bao gồm số tài khoản ngân hàng, chi tiết trong thẻ tín dụng, thông tin đăng nhập tài khoản đầu tư và hồ sơ thuế. Chatbot sẽ không hoạt động trong khuôn khổ bảo mật được thiết kế ra nhằm bảo vệ các giao dịch về tài chính. Về lý thuyết, điều này có nghĩa là một khi thông tin được đăng nhập vào, sẽ nằm bên ngoài các biện pháp bảo vệ thường được áp dụng cho dữ kiện về tài chính. Trong trường hợp xấu nhất có thể xảy đến, điều này có thể dẫn đến việc số liệu tài chính nhạy cảm rơi vào tay "kẻ xấu", những kẻ này sau đó có thể cho sử dụng để thực hiện chiêu trò gian lận tài chính, đánh cắp danh tính, tấn công mã độc tống tiền, lừa đảo trực tuyến hoặc tất cả những điều nói trên.

Thông tin về y tế​
Ngày càng có nhiều người đang chuyển sang sử dụng chatbot AI như ChatGPT để tìm kiếm thông tin có liên quan đến sức khỏe. Theo một cuộc khảo sát gần đây, khoảng 1 trong 6 người trưởng thành sử dụng chatbot AI ít nhất một lần mỗi tháng để tìm kiếm thông tin về sức khỏe; con số này gia tăng lên 1 trong 4 đối với người trẻ tuổi.

Rủi ro phát sinh khi các cuộc thảo luận chung bắt đầu từ các chi tiết cụ thể. Thông tin như chẩn đoán, kết quả xét nghiệm, tiền sử bệnh án và các vấn đề sức khỏe tâm thần có thể nhanh chóng trở nên nhạy cảm, đặc biệt khi kết hợp với thông tin nhận dạng cá nhân. Giống như thông tin về tài chính, vấn đề càng trở nên nghiêm trọng hơn vì một khi đã được cho đăng nhập vào, số liệu đó nằm bên ngoài mạng lưới bảo vệ số liệu về sức khỏe, có nghĩa là một khi "được đưa ra công bố bên ngoài", người ta sẽ khó có thể giám sát hoặc kiểm soát cách thức để kiểm tra xử lý nó.

Thực tế là mọi người cảm thấy thoải mái hơn khi chia sẻ thông tin cá nhân với ChatGPT so với việc chỉ sử dụng chức năng tìm kiếm Google thông thường.
ChatGPT có thể hữu ích để hiểu các khái niệm về y khoa một cách tổng quát, nhưng không nên được coi là có quyền quyết định như trong phòng khám bác sĩ.

Tài liệu liên quan đến công việc​
Ngoài tư liệu cá nhân, còn có một loại thông tin khác không nên có trong ChatGPT — ít nhất là ở dạng chưa được sàng lọc ra— đó là các cuộc trò chuyện có liên quan đến tài liệu, công việc bí mật hoặc độc quyền. Điều này bao gồm bất cứ điều gì có liên quan đến nơi tuyển dụng, khách hàng hoặc bất kỳ dự án nào đang xảy ra mà chưa được phép cho công khai. Mặc dù việc sử dụng ChatGPT để giúp tóm tắt văn bản tài liệu, viết lại email hoặc kiểm tra & chỉnh sửa báo cáo có vẻ hấp dẫn, nhưng nếu làm như vậy có thể gây ra những rủi ro không cần thiết đối với tính cách bảo mật toàn vẹn của số liệu cần được bảo vệ.

Ví dụ, hãy quay lại với tình huống về y tế, nhưng lần này hãy xem xét từ góc độ chuyên môn. Trong trường hợp này, một bác sĩ bận rộn có thể muốn chia sẻ bản nháp tóm tắt về bệnh trạng của bệnh nhân, ghi chú lâm sàng hoặc thư giới thiệu với ChatGPT để giúp trau chuốt ngôn từ hoặc đơn giản hóa các vấn đề phức tạp. Tuy nhiên, mặc dù mục đích là để tiết kiệm thời gian, việc chia sẻ những chi tiết như vậy có thể khiến cho tài liệu bị rò rỉ công khai, hoặc ít nhất là nằm ngoài phạm vi các quy trình bảo mật được thiết kế để bảo vệ thông tin đó. Các tác phẩm sáng tạo và tài sản trí tuệ cũng thuộc loại "không được chia sẻ".

Tóm lại, có một chủ đề xuyên suốt có thể dùng để tóm tắt vấn đề này. Đừng bao giờ chia sẻ bất cứ điều gì với các chatbot AI như ChatGPT mà bạn không cảm thấy không được thoải mái khi đặt trên bất cứ trang mạng công khai nào hoặc chuyển giao cho bên thứ ba nào ngoài bất cứ hệ thống an toàn nào được chấp nhận. Nếu biết sử dụng thận trọng, chatbot có thể là những ứng dụng rất hữu ích.

Bất cứ điều gì bất hợp pháp​
Cuối cùng, việc chia sẻ bất cứ điều gì bất hợp pháp trên ChatGPT là điều tuyệt đối nên tránh, và OpenAI không chỉ cam kết tiết lộ tư liệu người đăng ký sử dụng theo yêu cầu của các cơ quan pháp luật Hoa Kỳ mà còn tuân thủ các yêu cầu của giới thẩm quyền quốc tế.

Luật pháp luôn có sự thay đổi liên tục, cả trong nước và quốc tế, và những hành vi tuy bình thường lại có thể bị xem là phạm pháp trong thời gian ngắn, vì vậy tốt nhất là nên thận trọng về những gì mà bạn tiết lộ ra cho bất cứ ai, nơi nào vì biết đâu sau này thông tin đó có thể bị chuyển giao cho cơ quan thực thi pháp luật để điều tra, xem xét.

Tỷ phú Ronald S. Lauder nằm trong nhóm nhà đầu tư được Ukraine trao quyền khai thác mỏ lithium chiến lược. Động thái này diễn ra trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Trump đang tìm kiếm các cơ hội đầu tư tại Ukraine.

Ukraine ngày 9/1 đã trao quyền khai thác một mỏ lithium lớn thuộc sở hữu nhà nước cho một nhóm nhà đầu tư trong đó có một tỷ phú là bạn thân của Tổng thống Trump, trong bối cảnh chính quyền của ông Trump đang tìm kiếm các cơ hội đầu tư tại quốc gia bị xung đột tàn phá này.

Quyết định được đưa ra bởi một ủy ban của chính phủ Ukraine, theo lời hai thành viên ủy ban yêu cầu giấu tên. Dù vẫn cần sự phê chuẩn chính thức của Nội các Ukraine, các quan chức cho biết thỏa thuận về cơ bản đã được chốt.

Liên danh trúng thầu có mối liên hệ chặt chẽ với chính quyền Tổng thống Trump. Nhóm này bao gồm Ronald S. Lauder, người thừa kế tập đoàn mỹ phẩm Esteé Lauder, quen biết ông Trump từ thời đại học và từng đề xuất ý tưởng mua Greenland. Nhà đầu tư còn lại là TechMet, một công ty năng lượng có phần sở hữu thuộc một cơ quan đầu tư của chính phủ Mỹ được thành lập trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump.

Hai thành viên ủy ban cho biết liên danh trúng thầu đã vượt các đối thủ khi đáp ứng hầu hết các tiêu chí đấu thầu, đồng thời bác bỏ mọi cáo buộc thiên vị. Tuy vậy, bằng cách vun đắp quan hệ với các nhà đầu tư có liên hệ với Tổng thống Trump, Kiev đang đặt mình vào vị thế thuận lợi với nhà lãnh đạo Mỹ, đúng vào thời điểm Ukraine cần sự hậu thuẫn của Washington trong các cuộc đàm phán hòa bình với Nga.

Đại diện của ông Lauder và TechMet chưa phản hồi ngay lập tức yêu cầu bình luận.

Kể từ khi Tổng thống Trump trở lại nắm quyền, liên minh Mỹ – Ukraine đã mang màu sắc “giao dịch” rõ nét hơn, khi Washington tạm dừng phần lớn viện trợ quân sự cho Kyiv và thay vào đó tập trung vào các cơ hội sinh lời từ đầu tư và bán vũ khí. Các quan chức Ukraine đã nhanh chóng thích nghi, đưa ra những thỏa thuận tiềm năng sinh lợi trong lĩnh vực khai thác khoáng sản và sản xuất vũ khí.

Tính chất "có đi có lại" của mối quan hệ Mỹ - Ukraine thể hiện rõ trong bản dự thảo kế hoạch hòa bình đang được Kiev và Washington đàm phán. Kế hoạch này bao gồm các điều khoản về tái thiết hậu chiến mà Tổng thống Volodymyr Zelensky định giá khoảng 800 tỷ USD, và ông cho rằng sẽ tạo ra nhiều cơ hội cho các doanh nghiệp Mỹ.



“Có rất nhiều nguồn của cải có thể khai thác”, Tổng thống Trump nói hồi tháng trước, khi đón ông Zelensky tại khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago ở Florida.

Chính phủ Ukraine cũng đã phát đi tín hiệu sẵn sàng tăng cường hợp tác kinh doanh với các công ty Mỹ bằng những động thái tinh tế hơn. Tháng trước, Ukraine bổ nhiệm Patrick Fragman, cựu CEO của Westinghouse - một tập đoàn công nghệ hạt nhân lớn của Mỹ - vào hội đồng giám sát của Energoatom, tập đoàn hạt nhân quốc doanh của Ukraine. Trên cương vị tại Westinghouse, ông Fragman từng mở rộng quan hệ hợp tác giữa công ty này và Energoatom.

Một số quan chức và doanh nhân Ukraine thừa nhận việc bổ nhiệm này có thể gây ra xung đột lợi ích. Tuy nhiên, họ cho rằng đây nhiều khả năng là một tín hiệu gửi tới chính quyền Trump rằng Kiev sẵn sàng hợp tác sâu rộng hơn - đặc biệt nếu điều đó giúp thúc đẩy một thỏa thuận hòa bình. Ông Trump đã đề xuất Mỹ tham gia quản lý một nhà máy điện hạt nhân lớn của Ukraine hiện đang nằm dưới sự kiểm soát của Nga, như một phần của thỏa thuận hòa bình.

Lĩnh vực thu hút sự quan tâm lớn nhất từ ông Trump là nguồn tài nguyên khoáng sản của Ukraine. Mùa xuân năm ngoái, Kiev đã ký một thỏa thuận cho phép Mỹ có cổ phần trong nguồn khoáng sản của Ukraine, động thái được xem rộng rãi là nỗ lực nhằm “khóa chặt” sự ủng hộ của Washington thông qua các ràng buộc kinh doanh.

Thỏa thuận này lập ra một quỹ đầu tư chung Mỹ - Ukraine để đầu tư vào các dự án tài nguyên thiên nhiên trong tương lai. Kể từ đó, các quan chức Ukraine tìm cách chứng minh rằng họ có thể mang lại kết quả cụ thể, và đã giới thiệu mỏ lithium - cuối cùng được trao cho ông Lauder và TechMet - như một dự án thí điểm tiềm năng theo thỏa thuận này.

Mỏ Dobra, nằm ở miền trung Ukraine, là một trong những trữ lượng lithium lớn nhất của nước này. Lithium là thành phần then chốt trong các công nghệ như pin xe điện. Mỏ sẽ được khai thác theo hợp đồng chia sản lượng, cho phép nhà đầu tư khai thác khoáng sản để đổi lấy việc chia sẻ sản lượng với chính phủ Ukraine.

Theo thỏa thuận khoáng sản Mỹ – Ukraine, một nửa doanh thu mà chính phủ Ukraine thu được từ mỏ Dobra sẽ được chuyển vào quỹ đầu tư chung. Thỏa thuận cũng quy định rằng một công ty muốn phát triển mỏ khoáng sản và cần thêm nhà đầu tư phải trình dự án trước tiên cho quỹ - một cơ chế được thiết kế nhằm ưu tiên lợi ích kinh doanh của Mỹ.

Trong trường hợp mỏ Dobra, điều này có thể làm phát sinh xung đột lợi ích tiềm tàng, do cơ quan Mỹ giám sát quỹ - Tập đoàn Tài chính Phát triển Quốc tế Mỹ (DFC) - cũng nắm cổ phần trong TechMet.

Hiện vẫn chưa rõ ông Lauder và TechMet đã cam kết đầu tư bao nhiêu để phát triển mỏ lithium Dobra. Hồ sơ đấu thầu đặt mức đầu tư tối thiểu là 179 triệu USD, nhưng một thành viên của ủy ban bỏ phiếu ngày 9/1 cho biết cam kết của liên danh này cao hơn đáng kể.

Tuy nhiên, khoản đầu tư này sẽ mất nhiều năm mới có thể chuyển thành hoạt động khai thác thực tế và lợi nhuận. Trước hết, liên danh phải tiến hành khảo sát địa chất để xác định giá trị thực sự của tầng đất chứa khoáng sản, sau đó tài trợ cho thiết bị và cơ sở hạ tầng cần thiết. Các chuyên gia trong ngành cho biết thông thường phải mất khoảng 15 năm để đi từ phát hiện khả thi đến khai thác - một mốc thời gian kéo dài vượt xa nhiệm kỳ hiện tại của ông Trump.

Cảnh báo nguy cơ thế giới trượt về 'luật rừng', Bắc Kinh cho rằng việc Mỹ tiếp tục rút khỏi các thể chế đa phương đang làm suy yếu nền tảng của hệ thống quản trị toàn cầu dựa trên Liên Hợp Quốc.

Các chuyên gia cho rằng việc Washington rút khỏi 66 tổ chức quốc tế sẽ làm suy yếu trật tự thế giới, mở ra khoảng trống quyền lực lớn, tạo ra cả thách thức và cơ hội cho các nước lớn.

Cảnh báo này được đưa ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 8/1 ký sắc lệnh đình chỉ tham gia và hỗ trợ tài chính đối với 66 tổ chức quốc tế, gồm 31 cơ quan trực thuộc Liên Hợp Quốc và 35 tổ chức khác ngoài hệ thống này, vì chúng “đi ngược lại lợi ích quốc gia, an ninh, thịnh vượng kinh tế hoặc chủ quyền của Mỹ”.

Động thái này nhanh chóng gây chấn động cộng đồng quốc tế, làm dấy lên lo ngại về trật tự thế giới ngày càng phân mảnh, khó tìm được tiếng nói chung.

Như “chặt cả cánh rừng”

Phát biểu ngày 9/1, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ninh cho rằng việc Washington tiếp tục thu hẹp cam kết đa phương “không còn là điều mới mẻ” nhưng sẽ để lại hệ lụy lớn, SCMP đưa tin.

Theo bà Mao Ninh, chỉ hệ thống đa phương vận hành hiệu quả mới có thể ngăn chặn “sự lan rộng của luật rừng” và sự quay lại về thời “chân lý thuộc về kẻ mạnh” và “sức mạnh là công lý”.

Giới quan sát quốc tế đánh giá, quyết định của Mỹ đã giáng đòn mạnh vào hệ thống quản trị toàn cầu vốn đã rạn nứt sau nhiều năm khủng hoảng chồng chéo, từ xung đột địa chính trị, đại dịch, đến biến đổi khí hậu. Việc Mỹ rút khỏi 66 tổ chức được xem là bước lùi sâu hơn nữa khỏi vai trò dẫn dắt mà Washington từng đảm nhiệm suốt nhiều thập niên.

Đáng chú ý nhất trong danh sách rút lui là Công ước khung của Liên Hợp Quốc về biến đổi khí hậu, nền tảng pháp lý cho mọi thỏa thuận khí hậu toàn cầu suốt hơn 30 năm qua. Mỹ từng phê chuẩn công ước này năm 1992, nhưng nay trở thành quốc gia duy nhất đứng ngoài cơ chế khí hậu toàn cầu, sau khi đã rút khỏi Thỏa thuận Paris trước đó.

Đây là “đòn giáng nặng nề vào hành động khí hậu toàn cầu, phá vỡ sự đồng thuận khó khăn mới đạt được và đặt ra thách thức nghiêm trọng nhất đối với nỗ lực khí hậu quốc tế kể từ khi Thỏa thuận Paris được thông qua”, Giám đốc Trung tâm Chính sách Khí hậu Trung Quốc thuộc Viện Chính sách châu Á Xã hội châu Á, ông Li Shuo, nói với SCMP.

Ông tiếp tục: “Đối với thế giới, quyết định của Tổng thống Trump đặt ra một câu hỏi lạnh lùng, làm thế nào một cuộc khủng hoảng toàn cầu có thể được giải quyết khi thiếu sự tham gia của cường quốc có ảnh hưởng nhất thế giới”.



Không chỉ lĩnh vực khí hậu, nhiều tổ chức quốc tế lo ngại khoảng trống tài chính và chính trị do Mỹ để lại sẽ tác động trực tiếp đến các lĩnh vực như y tế, lao động, di cư và quyền con người.

Trong tuyên bố của Liên Hợp Quốc, Tổng thư ký “lấy làm tiếc trước thông báo của Nhà Trắng”, đồng thời nhấn mạnh “các khoản đóng góp cho ngân sách thường xuyên và ngân sách gìn giữ hòa bình của Liên Hợp Quốc, như đã được Đại hội đồng phê chuẩn, là nghĩa vụ pháp lý theo Hiến chương Liên Hợp Quốc đối với tất cả quốc gia thành viên, trong đó có Mỹ”.

Ngay cả trong nội bộ Mỹ, phản ứng cũng thể hiện sự chia rẽ sâu sắc. Bà Nina Schwalbe, học giả cấp cao tại Trung tâm Chính sách Toàn cầu và Chính trị của Đại học Georgetown, chỉ trích trên NPR: “Đây là hành động nực cười và nguy hiểm, thiếu suy nghĩ và mang ác ý. Nếu rút khỏi Tổ chức Y tế Thế giới là đốn hạ cái cây, thì giờ ông ấy đang chặt hạ cả khu rừng”.

Theo bà, hệ quả của quyết định này “sẽ lan rộng từ giáo dục trẻ em, biến đổi khí hậu cho tới nghệ thuật và văn hóa”.

Ở chiều ngược lại, một số ý kiến lại cho rằng động thái trên vẫn chưa đủ triệt để. Chẳng hạn, chuyên gia Brett Schaefer thuộc Viện Doanh nghiệp Mỹ nói trên NPR rằng danh sách 66 tổ chức “nghe có vẻ ấn tượng nhưng nhiều tổ chức trong số đó rất nhỏ”, còn các đơn vị nhận tài trợ lớn nhất “phần lớn vẫn chưa bị sờ tới”.

Được và mất của Mỹ

Về phía Mỹ, chính quyền Tổng thống Donald Trump cho rằng việc rút khỏi hàng loạt tổ chức quốc tế giúp Washington tiết kiệm ngân sách và tránh bị ràng buộc bởi những thể chế mà họ coi là kém hiệu quả, thậm chí đi ngược lợi ích quốc gia.

Ngoại trưởng Marco Rubio lập luận rằng “không còn chấp nhận được việc tiếp tục gửi máu, mồ hôi và tiền thuế của người dân Mỹ cho những thể chế này, trong khi gần như không thu lại được điều gì”, đồng thời cáo buộc nhiều tổ chức “quản lý yếu kém, không cần thiết, lãng phí và vận hành thiếu hiệu quả”.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng lợi ích tài chính ngắn hạn khó bù đắp những tổn thất chiến lược dài hạn. Việc rút khỏi các cơ chế đa phương khiến Mỹ tự làm suy yếu khả năng định hình luật chơi toàn cầu, đặc biệt trong các lĩnh vực xuyên biên giới như khí hậu, y tế và an ninh.

Theo NPR, ông Thomas Bollyky, Giám đốc chương trình Y tế Toàn cầu thuộc Hội đồng Quan hệ Đối ngoại Mỹ, nhận định: “Mỹ nhận lại rất ít từ quyết định này, cả trên phương diện tiết kiệm tài chính lẫn nguồn lực”. Trong khi đó, những vấn đề mà Washington như muốn xử lý y tế, khí hậu, môi trường và chống khủng bố “về bản chất đều vượt qua biên giới quốc gia”.

Một hệ lụy khác là tổn hại uy tín và vai trò lãnh đạo toàn cầu của Mỹ. Giáo sư Zeng Jinghan, chuyên gia quan hệ quốc tế tại Đại học City University of Hong Kong, cho rằng Washington đang chuyển từ vai trò “kiến trúc sư và người thực thi trật tự sau năm 1945” sang “tác nhân gây xáo trộn lớn” hệ thống quốc tế.

“Ngay cả khi quyết định rút lui này được đảo ngược, tổn hại về chiến lược và danh tiếng đối với vai trò lãnh đạo toàn cầu của Mỹ sẽ kéo dài rất lâu, có thể tính bằng nhiều thập niên”, ông Zeng nói với SCMP.

Sự thoái lui của Mỹ cũng mở ra cơ hội mở rộng ảnh hưởng cho Trung Quốc. “Trong nhiều năm, họ luôn ở thế chịu áp lực từ Mỹ trên phương diện hành động khí hậu. Giờ đây, nếu thế giới còn nuôi hy vọng đạt được tiến triển khí hậu kịp thời, các lãnh đạo Trung Quốc sẽ phải sẵn sàng níu kéo Mỹ với vấn đề khí hậu, bất chấp việc Washington đang rút lui”, ông nói.

Dù vậy, Trung Quốc cũng gặp giới hạn. Theo ông Zeng, Bắc Kinh vẫn bị ràng buộc bởi tình trạng tăng trưởng kinh tế chậm lại, sức mạnh mềm hạn chế và sự thiếu ủng hộ từ các nền dân chủ lớn.

Ở góc nhìn thận trọng hơn, học giả quan hệ quốc tế Shen Dingli tại Thượng Hải cảnh báo về tương lai quản trị toàn cầu ngày càng phân mảnh nếu thiếu vai trò dẫn dắt của Mỹ. Ông dự báo các quốc gia sẽ buộc phải “tự lo cho mình, tránh thách thức Mỹ và lựa chọn đi theo Mỹ hơn là các tổ chức quốc tế”.

Về Trung Quốc, ông Shen cho rằng Bắc Kinh “không có đủ năng lực, cũng không có nhu cầu lấp đầy khoảng trống đó, và càng không nên theo đuổi tham vọng ấy”.

Ông Trump cho biết Mỹ có thể kiểm soát hơn một nửa sản lượng dầu mỏ toàn cầu nếu các công ty Mỹ được tiếp cận ngành dầu khí của Venezuela.

Venezuela - quốc gia sở hữu trữ lượng dầu mỏ lớn nhất thế giới đã quốc hữu hóa tài sản của các công ty Mỹ vào những năm 2000 dưới thời Tổng thống Hugo Chavez. Ông Trump gọi việc quốc hữu hóa này là “không công bằng” và coi đó là một trong những lý do khiến ông ra lệnh cho lực lượng đặc nhiệm bắt giữ người kế nhiệm ông Chavez là Tổng thống Nicolas Maduro tại Caracas vào tuần trước.

''Chúng tôi sẽ hợp tác với Venezuela", ông Trump nói hôm 9/1 trong cuộc gặp với lãnh đạo các tập đoàn dầu khí lớn như ExxonMobil, Chevron và ConocoPhillips tại Nhà Trắng. Theo ông: “Các công ty Mỹ sẽ có cơ hội tái thiết hạ tầng năng lượng của Venezuela và cuối cùng nâng sản lượng dầu lên mức chưa từng thấy. Khi cộng lượng dầu của Venezuela và Mỹ lại, chúng ta có 55% dầu mỏ của thế giới".

Sau cuộc gặp, ông Trump thông báo, các công ty Mỹ sẽ đầu tư ít nhất 100 tỷ USD vào ngành dầu khí Venezuela. Tuy nhiên, CEO Exxon Darren Woods cho rằng Venezuela hiện “không thể đầu tư được” nếu không có cải cách quy định và tái cấu trúc toàn diện ngành năng lượng.



“Chúng tôi sẽ là bên quyết định những công ty dầu khí nào được vào Venezuela”, Tổng thống Trump cho hay. Nhà lãnh đạo Mỹ cũng ca ngợi một thỏa thuận với chính quyền lâm thời Venezuela về việc cung cấp 50 triệu thùng dầu thô cho Mỹ, nơi nhiều nhà máy lọc dầu được thiết kế chuyên biệt để xử lý loại dầu này. Ông Trump cho biết ông kỳ vọng các chuyến giao dầu như vậy sẽ tiếp tục vô thời hạn.

“Một trong những điều mà Mỹ nhận được từ việc này sẽ là giá năng lượng còn thấp hơn nữa”, ông Trump nói.

Dù chính quyền Venezuela chưa xác nhận việc mở cửa cho các công ty Mỹ, bà Delcy Rodriguez, hiện là Tổng thống lâm thời Venezuela cho biết Caracas sẵn sàng hợp tác năng lượng với mọi đối tác, bao gồm cả Mỹ.

Các quan chức Venezuela đã lên án kế hoạch của ông Trump nhằm “chiếm đoạt tài nguyên” của nước này, đồng thời chỉ trích việc bắt giữ ông Maduro là sự vi phạm nghiêm trọng chủ quyền quốc gia. Ông Maduro đã không nhận tội trước các cáo buộc buôn ma túy và vũ khí khi ra hầu tòa tại Mỹ hôm 5/1.

Kể từ sau khi Tổng thống Nicolas Maduro bị phía Mỹ bắt giữ, một phái đoàn ngoại giao của Washington đã chính thức đặt chân đến thủ đô Caracas. Động thái này đánh dấu nỗ lực tái thiết lập sự hiện diện ngoại giao của Mỹ tại quốc gia Nam Mỹ này theo định hướng mới của chính quyền Tổng thống Donald Trump.

Theo các nguồn tin quan chức Mỹ xác nhận một phái đoàn bao gồm các nhân viên ngoại giao và an ninh thuộc Đơn vị phụ trách các vấn đề Venezuela (hiện đang đặt trụ sở tại Colombia) đã có mặt tại Caracas. Dưới sự dẫn dắt của quyền Đại sứ Mỹ tại Colombia - ông John McNamara, phái đoàn này bắt đầu thực hiện các bước đánh giá sơ bộ về kỹ thuật và hậu cần.

Mục tiêu cốt lõi của chuyến thăm là xem xét khả năng nối lại hoạt động của Đại sứ quán Mỹ theo từng giai đoạn. Trước đó, vào năm 2019, Mỹ đã rút toàn bộ nhân viên và đình chỉ mọi hoạt động tại cơ quan ngoại giao này. Việc phái đoàn xuất hiện tại thủ đô Venezuela vào thời điểm này phản ánh mong muốn của chính quyền Tổng thống Donald Trump trong việc trực tiếp hiện diện tại quốc gia mà ông tuyên bố Mỹ sẽ tham gia "điều hành".



Phản hồi về sự kiện này, Bộ Ngoại giao Venezuela hôm 9/1 cho biết hai bên đã bắt đầu một "tiến trình ngoại giao thăm dò". Phía Venezuela bày tỏ mục tiêu thiết lập lại các phái đoàn ngoại giao ở cả hai nước, đồng thời giải quyết các hậu quả từ sự kiện mà họ gọi là "sự gây hấn và bắt cóc" nhắm vào ông Maduro cùng phu nhân. Theo đó, một phái đoàn ngoại giao của Venezuela cũng dự kiến sẽ lên đường tới Mỹ để thực hiện các nhiệm vụ tương ứng.

Mặc dù có những tín hiệu tiếp xúc, một quan chức cấp cao của Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết các cuộc gặp chính thức giữa đơn vị đặc trách của Mỹ và lãnh đạo chính trị lâm thời tại Venezuela dự kiến sẽ chưa diễn ra ngay trong chuyến đi lần này. Mọi kế hoạch mở cửa trở lại đại sứ quán vẫn đang ở trạng thái chuẩn bị và chờ đợi quyết định cuối cùng từ Tổng thống Mỹ.

Quan hệ ngoại giao giữa hai nước đã bị đóng băng hoàn toàn kể từ khi chính quyền ông Maduro cắt đứt quan hệ với chính quyền ông Trump trong nhiệm kỳ trước. Nguyên nhân bắt nguồn từ việc Mỹ công nhận nhân vật đối lập Juan Guaidó là lãnh đạo đất nước, dẫn đến việc đóng cửa các cơ quan ngoại giao và rút nhân viên của cả hai bên.

Dù phái đoàn Mỹ đã có mặt tại hiện trường, giới quan sát nhận định rằng lộ trình để đại sứ quán có thể hoạt động toàn diện trở lại sẽ còn mất rất nhiều thời gian. Tuy nhiên, một số nguồn tin cho biết một nhóm hiện diện quy mô nhỏ có thể sẽ được thiết lập khá nhanh chóng để làm tiền đề cho các hoạt động tiếp theo trong bối cảnh chính trị mới đầy biến động tại Venezuela.

Người dân Nhật Bản hiện coi sức mạnh quân sự đang gia tăng của Trung Quốc là mối lo an ninh hàng đầu của đất nước, vượt qua cả mối đe dọa từ tên lửa hạt nhân của Triều Tiên, theo một cuộc khảo sát của chính phủ được công bố hôm 9/1.

Trong khảo sát, 68% trong số 1.534 người được hỏi cho rằng những tiến bộ trong công nghệ quân sự của Trung Quốc cùng các hoạt động của nước này ở gần Nhật Bản và trên Biển Đông là mối quan ngại an ninh lớn nhất.

Con số này tăng so với mức 61% ghi nhận trong cuộc thăm dò gần nhất cách đây ba năm.

Khảo sát cũng cho thấy sự ủng hộ dành cho quân đội Nhật Bản đạt mức cao nhất từ trước tới nay, với 94% người được hỏi bày tỏ quan điểm tích cực về Lực lượng Phòng vệ.

Cuộc khảo sát kéo dài năm tuần, bắt đầu từ ngày 6/11, tức một ngày trước khi Thủ tướng Sanae Takaichi làm bùng phát cuộc tranh cãi ngoại giao nghiêm trọng nhất với Bắc Kinh trong hơn một thập kỷ liên quan tới khả năng Nhật Bản can dự nếu Trung Quốc tấn công Đài Loan.



Bắc Kinh đã tiến hành các cuộc tập trận quân sự gần Nhật Bản và, tuần trước, tổ chức diễn tập quanh Đài Loan với sự tham gia của tên lửa, tàu chiến và máy bay. Kết quả khảo sát được công bố trong bối cảnh chính phủ của bà Takaichi chuẩn bị xây dựng kế hoạch quốc phòng tiếp theo, dự kiến sẽ tiếp tục tăng chi cho quốc phòng.

Theo bản hiến pháp, Nhật Bản từ bỏ quyền tiến hành chiến tranh, song vẫn nằm trong số các quốc gia chi tiêu quốc phòng lớn nhất thế giới.

Tokyo đang tăng gấp đôi ngân sách quốc phòng lên mức 2% GDP nhằm răn đe Trung Quốc sử dụng vũ lực để theo đuổi các tham vọng lãnh thổ ở Đông Á.

Bắc Kinh cáo buộc các kế hoạch quân sự của Nhật Bản làm gia tăng căng thẳng khu vực và cảnh báo Tokyo sẽ phải hứng chịu “thất bại nặng nề” nếu can thiệp vào vấn đề Đài Loan.

Chủ Tịch Triều Tiên Kim Jong-un đã gửi một bức thư cho Tổng thống Nga Vladimir Putin, khẳng định sẽ ủng hộ các chính sách của ông Putin một cách vô điều kiện và vĩnh viễn.

"Tôi sẽ tôn trọng và ủng hộ vô điều kiện tất cả các chính sách và quyết định của ngài, và tôi luôn sẵn sàng sát cánh cùng ngài vì lợi ích của ngài và nước Nga của ngài," ông Kim viết trong thư gửi ông Putin.

"Sự lựa chọn này sẽ không thay đổi và sẽ là vĩnh viễn."



Theo KCNA, bức thư này được ông Kim gửi đi để hồi đáp bức thư trước đó của Tổng thống Nga, nhưng nội dung thư đó vẫn chưa được công bố.

Tờ báo Rodong Sinmun của Đảng Lao động Triều Tiên đưa tin trên trang nhất hôm 9/1 rằng ông Kim đã nhận được thư chúc mừng từ ông Putin, và đã gửi thư trả lời hôm 8/1.
Truyền thông Hàn Quốc cho biết nhiều khả năng ông Putin đã gửi thư vào ngày được cho là sinh nhật của ông Kim Jong-un.

Triều Tiên không công khai ngày sinh và tuổi của ông Kim Jong-un. Tuy nhiên, Bộ Thống nhất Hàn Quốc cho biết ông Kim sinh ngày 8/1/1984 và vừa bước sang tuổi 42.

Nga tuyên bố bất kì binh sĩ nào được các chính phủ phương Tây điều tới Ukraine sẽ là mục tiêu hợp pháp, sau khi Anh và Pháp nói sẽ triển khai lực lượng tới Ukraine nếu lệnh ngừng bắn được thực hiện.

Bộ Ngoại giao Nga cho rằng "những tuyên bố quân sự hóa" của liên minh các chính phủ phương Tây ủng hộ Ukraine đang ngày càng trở nên nguy hiểm.

Tuyên bố được đưa ra sau khi Liên minh Thiện chí, gồm 35 quốc gia ủng hộ Ukraine, hôm 6/1 tổ chức cuộc họp tại Pháp và ký ý định thư, trong đó Anh, Pháp và các đồng minh châu Âu cam kết triển khai lực lượng tới Ukraine sau khi lệnh ngừng bắn giữa Kyiv và Moscow có hiệu lực.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho biết kế hoạch này có thể bao gồm việc triển khai hàng nghìn binh sĩ Pháp, trong khi Thủ tướng Anh Keir Starmer nói động thái này sẽ tạo khuôn khổ pháp lý để lực lượng Anh, Pháp và các đối tác hoạt động tại Ukraine, bảo vệ không phận, hải phận và hỗ trợ tái thiết quân đội Ukraine.



Nga cảnh báo việc phương Tây triển khai lực lượng, căn cứ hay hạ tầng quân sự tại Ukraine sẽ bị coi là “can thiệp nước ngoài” và “đe dọa trực tiếp” an ninh Nga cũng như châu Âu.

"Tất cả các đơn vị và cơ sở như vậy sẽ được coi là mục tiêu chiến đấu hợp pháp của Lực lượng vũ trang Nga. Những tuyên bố quân sự mới nhất của cái gọi là Liên minh Thiện chí và chế độ Kyiv cấu thành một 'trục chiến tranh' thực sự”, Moscow tuyên bố.

Nga, quốc gia đã xâm lược Ukraine vào tháng 2/2022, nói rằng họ buộc phải can thiệp để ngăn Ukraine bị NATO sáp nhập và bị sử dụng làm bàn đạp đe dọa Moscow, đồng thời khẳng định sẽ không bao giờ chấp nhận sự hiện diện của lực lượng phương Tây tại đây.

Ukraine và các đồng minh cáo buộc Moscow tiến hành một cuộc chiến tranh theo kiểu đế quốc nhằm chiếm đoạt lãnh thổ của nước láng giềng - hiện Nga đang kiểm soát gần 20% diện tích Ukraine.

Họ cho rằng Ukraine cần các bảo đảm an ninh vững chắc như một phần của bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào, nhằm ngăn chặn một cuộc xâm lược khác của Nga trong tương lai.

Tổng thống Mỹ muốn và cần những chiến thắng nhanh. Trước khi nhậm chức nhiệm kỳ hai, ông từng khoe việc chấm dứt chiến tranh Nga–Ukraine chỉ là chuyện của một ngày.

Venezuela, như cách ông Trump mô tả trong các tuyên bố, chính là chiến thắng nhanh gọn, dứt khoát mà ông hằng khao khát.

Đây là một trong những động thái đáng chú ý nhất của Tổng thống Donald Trump đầy bất ngờ.

Ông Trump thay đổi ý kiến khá thường xuyên. Nhưng một điều dường như không đổi là niềm tin rằng Mỹ có thể sử dụng quyền lực của mình mà không phải chịu hậu quả. Ông cho rằng đó là con đường để "làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại".



Rủi ro là nếu ông Trump kiên định với con đường đó, ông sẽ đẩy thế giới quay trở lại thời đại đế quốc cách đây một thế kỷ hoặc hơn – một thế giới nơi các cường quốc, với những vòng ảnh hưởng, tìm cách áp đặt ý chí của mình, nơi những nhà dân tộc chủ nghĩa độc đoán hùng mạnh dẫn dắt dân tộc họ tới thảm họa.

Chính phủ Venezuela đã bắt đầu trả tự do cho những người bị giam giữ mà các tổ chức nhân quyền coi là tù nhân chính trị, trong động thái mà giới chức mô tả là một cử chỉ thiện chí.

Bộ Ngoại giao Tây Ban Nha cho biết năm công dân nước này đã được trả tự do.

Bà Rocío San Miguel, một người chỉ trích mạnh mẽ ông Maduro, và là chuyên gia về quốc phòng, là người đầu tiên được xác nhận đã được phóng thích. Gia đình bà nói với New York Times rằng bà đã được đưa tới Đại sứ quán Tây Ban Nha tại Caracas.

Bà Miguel bị bắt giữ vào năm 2024 với cáo buộc liên quan đến một âm mưu ám sát tổng thống đương nhiệm khi đó, và phải đối mặt với các cáo buộc phản quốc, âm mưu lật đổ và khủng bố. Động thái thả tù chính trị này diễn ra sau khi Mỹ bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro trong một chiến dịch chớp nhoáng tại thủ đô Caracas hôm 3/1 và đưa ông sang New York để đối mặt với các cáo buộc buôn bán ma túy.



Việc trả tự do cho các tù nhân chính trị tại Venezuela từ lâu là một yêu cầu của Mỹ, đặc biệt trong những thời điểm chính quyền Caracas gia tăng đàn áp xung quanh các cuộc bầu cử hoặc biểu tình.

Chủ tịch Quốc hội Venezuela Jorge Rodríguez, anh trai của Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez, tuyên bố trên truyền hình nhà nước rằng “một số lượng đáng kể” tù nhân sẽ được trả tự do ngay lập tức, song không nêu rõ con số hay danh tính cụ thể.

Hiện có hàng trăm tù chính trị bị giam giữ trong các nhà tù ở Venezuela, và cho đến nay mới chỉ có một số rất ít được cho là đã được thả.

Dù là cánh tay phải thân cận của ông Maduro, chính quyền lâm thời do bà Delcy Rodríguez đứng đầu dường như sẵn sàng hợp tác với Mỹ.

Khoảng 50–80 tù nhân được cho là đang bị giam giữ tại nhà tù khét tiếng El Helicoide ở Caracas, cơ sở mà Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ đóng cửa sau khi ông Maduro bị bắt.

Bà Hoàng Thị Hồng Thái bị khởi tố, bắt tạm giam với cáo buộc "tuyên truyền chống nhà nước".

Cơ quan An ninh điều tra thuộc Công an thành phố Hà Nội đã thực hiện lệnh bắt bị can để tạm giam đối với bà Hoàng Thị Hồng Thái. Việc bắt giữ được thực hiện vào ngày 7/1.

Tuy nhiên, nhưng phải đến tối 8/1 thì trang Thông tin Chính phủ và báo chí mới loan tin đồng loạt, tất cả đều theo hướng mô tả bà là một nhân vật "phản động", "chống phá".

Bà Hồng Thái, thường được biết đến qua trang Facebook cá nhân Hoang Thai Hong, là người thường xuyên viết các bài phản biện chính quyền, phản ánh các vấn đề chính trị, xã hội.



Trên mạng xã hội Facebook, các bài viết của bà thường thu hút đông đảo người đọc, nhiều người khâm phục bản lĩnh, sự dấn thân và khả năng phân tích của bà, trong khi không ít người tấn công bà, cáo buộc bà là "phản động".

Trước đây vào tháng 4/2025, chính bà Thái đã đăng tải lên Facebook cá nhân hình ảnh chụp lại ba văn bản khác nhau, bao gồm quyết định tạm hoãn xuất cảnh, giấy triệu tập và giấy mời làm việc.

"Họ đã sử dụng những video cá nhân của tôi – những suy ngẫm, trải nghiệm của tôi dưới sự đàn áp – làm chứng cứ chống lại tôi. Hồ sơ vụ việc đã được mở. Vụ án giờ đây mang tên tôi: Hoàng Thị Hồng Thái," bà viết khi ấy.

Tổng thống Gustavo Petro nói với BBC rằng ông tin đang tồn tại một “mối đe dọa thực sự” về khả năng Mỹ tiến hành hành động quân sự nhằm vào Colombia, và rằng Washington đang đối xử với các quốc gia khác như những phần của “đế chế” của mình.

Nhận định của ông Petro được đưa ra sau khi ông Trump đe dọa sử dụng biện pháp quân sự đối với Colombia, đồng thời cảnh báo rằng Mỹ đang đứng trước nguy cơ chuyển từ vị thế “thống trị thế giới” sang tình trạng “bị cô lập khỏi thế giới”.

Tổng thống Colombia cũng cáo buộc các đặc vụ của Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) hành động như những “lữ đoàn phát xít Đức Quốc xã”.

Tổng thống Trump đã mở rộng đáng kể các hoạt động của ICE, trong khuôn khổ điều mà chính quyền gọi là chiến dịch trấn áp tội phạm và những người nhập cư vào Mỹ trái phép.
BBC cho biết đã liên hệ với Nhà Trắng để đề nghị bình luận.



Sau các cuộc không kích và bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro, ông Trump nói rằng một chiến dịch quân sự nhắm vào Colombia “nghe có vẻ hay” và không ít lần nói với ông Petro rằng hãy “coi chừng” – điều vấp phải phản ứng kịch liệt từ Tổng thống Colombia.

Hai nhà lãnh đạo đã điện đàm vào tối 7/1, cuộc trò chuyện với ông Petro được ông Trump mô tả là một “vinh dự lớn”, và cho biết sẽ gặp người đồng cấp Colombia tại Nhà Trắng trong “thời gian tới”.

Một quan chức Colombia khi đó đánh giá cuộc trao đổi phản ánh sự thay đổi giọng điệu “180 độ từ cả hai phía”. Tuy nhiên, đến hôm 8/1, giọng điệu của ông Petro cho thấy quan hệ song phương chưa có sự cải thiện đáng kể.

Ông nói với BBC rằng cuộc điện đàm kéo dài chưa đầy một giờ, “phần lớn thời gian là tôi nói”, và xoay quanh vấn đề “buôn bán ma túy ở Colombia”, quan điểm của Colombia về Venezuela, cũng như “những gì đang diễn ra trên khắp Mỹ Latinh liên quan đến Hoa Kỳ”.

Hôm nay 10/01/2026, câu chuyện tiền tệ lại xoay đúng một điểm: ai mua USD của bạn với giá nào. Ở Việt Nam, nhìn “giá bán ra” nhiều khi chỉ để tham khảo. Muốn biết dòng tiền đang chảy ra sao, hãy nhìn giá mua vào—nơi nào trả cao hơn, nơi đó mới là “nhịp tim” của thị trường.

USD hôm nay: chỉ cần nhìn “giá mua vào” là thấy chênh lệch thật
Trên thị trường tự do, USD vẫn được săn theo kiểu “cầm tiền mặt là có người hỏi”. Mốc mua vào phổ biến sáng nay: 26.760 VND/USD.

Trong khi đó, phía ngân hàng, mức mua vào (tùy ngân hàng/loại giao dịch) đang quanh: 26.053 – 26.083 VND/USD.

Chênh lệch vì vậy hiện ra rất rõ:
Chợ đen mua cao hơn ngân hàng khoảng 677 – 707 đồng cho mỗi USD.
Nghĩa là chỉ cần vài ngàn USD, khoảng vênh đã thành một khoản “đủ thấy cay” cho người đổi tiền.

Vàng trong nước: 157,8 – 159,8 triệu đồng/lượng, không còn là chuyện “đắt nữa” mà là “đắt đến đâu”
Giá vàng miếng SJC sáng nay bật mạnh, tiến sát mốc 160 triệu/lượng:

Mua vào: 157,8 triệu/lượng
Bán ra: 159,8 triệu/lượng

Quy đổi nhanh cho dễ hình dung:
159,8 triệu/lượng ≈ 15,98 triệu/chỉ (1 lượng = 10 chỉ).
Tức là chỉ một “chỉ vàng” giờ đã thành một con số khiến nhiều người phải đứng lại thở dài.

Vàng thế giới: quanh 4.5 ngàn USD/ounce, sóng vẫn lớn
Vàng thế giới hiện dao động quanh vùng 4.4 – 4.5 ngàn USD/ounce (giá spot biến động theo phút). Khi vàng thế giới còn neo cao như vậy, vàng trong nước rất khó “nguội” nhanh, nhất là lúc tâm lý trú ẩn vẫn còn nóng.

Xăng ở Mỹ: rẻ nhất nhiều năm, quy đổi ra lít để dễ so với Việt Nam
Giá xăng thường bình quân toàn quốc tại Mỹ hiện khoảng 2,819 USD/gallon.
Vì 1 gallon ≈ 3,785 lít, nên tương đương khoảng 0,745 USD/lít.

(Thực tế từng bang sẽ chênh rất mạnh vì thuế và chi phí khác nhau, nhưng con số bình quân cho thấy mặt bằng chung đang khá “dễ thở”.)

Lãi suất căn bản Mỹ: Fed vẫn giữ 3,50% – 3,75%
Lãi suất điều hành mục tiêu của Fed hiện ở mức 3,50% – 3,75%.
Đây là cái “trần – sàn” định hướng mặt bằng lãi suất USD: Fed giữ cao thì USD có lực; Fed nới tay thêm thì vàng và các tài sản trú ẩn lại càng có cớ để bốc.

Giá điện và “giá gas” ở Mỹ: nhìn theo mức bình quân toàn quốc (số liệu mới nhất theo kỳ công bố)
Với điện, mức bình quân giá điện sinh hoạt (residential) của Mỹ theo kỳ số liệu mới nhất đang vào khoảng 17,98 cent/kWh (tức khoảng 0,1798 USD/kWh).

Còn “gas” (khí đốt dùng cho sưởi/nấu ăn), giá bình quân khí tự nhiên đến hộ gia đình theo kỳ số liệu mới nhất khoảng 19,61 USD / 1.000 ft³. Quy đổi cho dễ hiểu:
xấp xỉ 1,89 USD/therm, hoặc khoảng 0,693 USD/m³ (quy đổi gần đúng).

Theo phong thủy phương Đông, mỗi năm mang một trường năng lượng riêng và màu sắc đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ, cân bằng vận mệnh của từng con giáp.

Năm Bính Ngọ 2026 còn gọi là năm Ngựa Lửa chịu ảnh hưởng chủ đạo của hành Hỏa, được nuôi dưỡng bởi hành Mộc và cần hành Kim để điều hòa. Chính sự tương tác này khiến việc lựa chọn màu sắc phù hợp cho từng con giáp trở thành yếu tố then chốt giúp gia tăng may mắn và hạn chế xung động tiêu cực.

Bính Ngọ 2026 và ảnh hưởng phong thủy đến các con giáp
Trong chu kỳ 12 con giáp, năm Ngọ vốn mang năng lượng mạnh, tượng trưng cho chuyển động, tốc độ và khát vọng bứt phá.

Khi kết hợp với thiên can Bính, yếu tố Hỏa càng trở nên rõ nét hơn. Điều này tạo ra một năm đầy cơ hội nhưng cũng tiềm ẩn nhiều biến động, đặc biệt với những con giáp có năng lượng xung khắc hoặc yếu hơn Hỏa.

Việc lựa chọn màu sắc phù hợp vì thế không chỉ mang ý nghĩa thẩm mỹ mà còn giúp các con giáp điều hòa cảm xúc, giữ sự ổn định trong công việc và cuộc sống.


Việc lựa chọn màu sắc phù hợp cho từng con giáp trở thành yếu tố then chốt giúp gia tăng may mắn và hạn chế xung động tiêu cực. Ảnh minh họa

Ba màu sắc may mắn chủ đạo năm 2026
Theo các chuyên gia phong thủy của Lucky Life Manila, năm Bính Ngọ 2026 được dẫn dắt bởi ba gam màu trung tâm gồm đỏ son, xanh ngọc lục bảo và vàng. Đây là những màu sắc tạo nên sự cân bằng giữa đam mê, tăng trưởng và sự vững vàng cho hầu hết các con giáp.

Màu đỏ son đại diện cho hành Hỏa, tượng trưng cho sinh khí, danh tiếng và động lực hành động.

Với các con giáp đang tìm kiếm khởi đầu mới hoặc muốn tạo đột phá trong sự nghiệp, sắc đỏ giúp khuếch đại sự tự tin, lòng can đảm và tinh thần dám nghĩ dám làm.

Tuy nhiên, do năng lượng mạnh, màu đỏ nên được sử dụng có chừng mực để tránh gây nóng nảy hoặc áp lực tinh thần.

Màu xanh ngọc lục bảo thuộc hành Mộc, là yếu tố nuôi dưỡng và làm dịu bớt tính bốc đồng của Hỏa. Trong năm 2026, màu sắc này mang lại sự phát triển bền vững, ổn định và lâu dài cho các con giáp. Đây là gam màu phù hợp với những ai ưu tiên tích lũy, xây dựng nền tảng vững chắc về tài chính và sự nghiệp.

Màu vàng tượng trưng cho hành Kim, đóng vai trò cân bằng và tinh luyện năng lượng Hỏa.

Với các con giáp chịu nhiều áp lực trong năm Bính Ngọ, sắc vàng giúp giữ sự tỉnh táo, ổn định cảm xúc và kích hoạt vận khí tài lộc. Đây cũng là màu sắc gắn liền với sự công nhận, thành tựu và trí tuệ tích lũy theo thời gian.

Cách sử dụng màu may mắn để hỗ trợ vận mệnh con giáp năm 2026
Để màu sắc phát huy hiệu quả phong thủy, các con giáp không cần sử dụng đồng loạt mà nên lựa chọn theo trạng thái tinh thần và mục tiêu cá nhân.

Màu may mắn có thể được thể hiện qua trang phục, phụ kiện, trang sức hoặc các vật dụng quen thuộc tại nơi làm việc.

Khi cảm thấy cuộc sống căng thẳng hoặc tâm trạng dễ nóng nảy, nên tiết chế màu đỏ và ưu tiên những gam màu mang tính cân bằng như xanh ngọc hoặc vàng nhạt.

Ngoài ba màu chủ đạo, các màu bổ trợ như trắng, xanh lam và vàng bơ cũng giúp điều hòa năng lượng cho các con giáp trong năm Ngựa Lửa.

Màu may mắn cho từng nhóm con giáp trong năm Bính Ngọ 2026
Xét theo mối quan hệ phong thủy giữa các con giáp, nhóm tuổi Dần, Mùi và Tuất có mức độ tương hợp cao với Ngọ. Những con giáp này có thể tận dụng màu đỏ để gia tăng động lực và tinh thần chủ động, trong khi màu vàng giúp họ biến cơ hội thành kết quả cụ thể và bền vững.

Nhóm con giáp gồm Mão, Tỵ, Thìn và Hợi được đánh giá có trường năng lượng khá cân bằng trong năm 2026. Việc sử dụng màu xanh ngọc lục bảo giúp thúc đẩy sự phát triển ổn định, đồng thời kết hợp màu vàng để giữ vững tài chính và cảm giác an tâm trong các quyết định quan trọng.

Với các con giáp Tý, Sửu, Ngọ, Thân và Dậu, năm Bính Ngọ có thể mang đến nhiều biến động về cảm xúc, công việc hoặc tài chính. Những con giáp này nên ưu tiên màu vàng và xanh ngọc lục bảo để tạo sự hài hòa, hạn chế hao hụt năng lượng. Khi cần tăng sự tự tin hoặc quyết đoán, một điểm nhấn màu đỏ vừa phải sẽ giúp tinh thần vững vàng hơn.

Màu sắc phong thủy: Trợ lực tinh tế cho các con giáp năm 2026
Trong phong thủy, màu sắc không quyết định hoàn toàn vận mệnh của các con giáp, nhưng khi được lựa chọn đúng và sử dụng khéo léo, chúng có thể trở thành trợ lực quan trọng.

Năm Bính Ngọ 2026 là giai đoạn đòi hỏi sự chủ động, tỉnh táo và cân bằng, và màu sắc phù hợp sẽ giúp mỗi con giáp tận dụng tốt cơ hội, đồng thời đi qua biến động một cách nhẹ nhàng và bền vững hơn.

* Thông tin trong bài chỉ mang tính tham khảo.

VietBF@ sưu tập

Nhiều nghiên cứu cho thấy, việc bổ sung măng tây hợp lý trong chế độ ăn có thể góp phần hỗ trợ ngăn ngừa sự hình thành và phát triển của tế bào ung thư.

Ngăn ngừa tế bào ung thư: Ăn măng tây có tốt không?
Theo các chuyên gia y tế, hiện nay, các thông điệp lan truyền trên mạng về việc măng tây ngăn ngừa và chữa bệnh ung thư là kết quả đáng tiếc của việc hiểu sai và mở rộng quá mức các kết quả nghiên cứu trong phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, loại rau không chứa tinh bột này là một thực phẩm lành mạnh, có thể đưa vào chế độ ăn hằng ngày nhằm hỗ trợ giảm nguy cơ hình thành và phát triển tế bào ung thư.

Viện Ung thư Quốc gia Mỹ xếp măng tây vào danh sách những thực phẩm có lợi cho sức khỏe, là nguồn cung cấp glutathione (một chất chống oxy hóa mạnh) dồi dào nhất trong số các thực phẩm được thử nghiệm. Các chất chống oxy hóa này góp phần bảo vệ tế bào khỏi tổn thương do gốc tự do – yếu tố có thể thúc đẩy sự hình thành tế bào ung thư – đồng thời giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, tiểu đường và ung thư. Ngoài ra, măng tây còn chứa vitamin C, beta-carotene cùng các khoáng chất như kẽm, selen, mangan.

Măng tây cũng rất giàu flavonols, inulin, saponin, axit folic và nhiều hợp chất sinh học khác có vai trò hỗ trợ ức chế quá trình tăng sinh bất thường của tế bào ung thư. Một số nghiên cứu cho thấy, việc bổ sung măng tây trong chế độ ăn có thể giúp giảm nguy cơ mắc các loại ung thư đường tiêu hóa (ung thư miệng, ung thư vòm họng, ung thư thực quản, ung thư phổi, ung thư dạ dày, ung thư đại trực tràng), cũng như ung thư vú và ung thư bàng quang.

Vì sao ăn măng tây có thể hỗ trợ ngăn ngừa tế bào ung thư
Măng tây được khuyến khích đưa vào chế độ ăn nhằm hỗ trợ giảm nguy cơ hình thành và phát triển tế bào ung thư nhờ những công dụng sau:

Giàu chất xơ
Măng tây ít chất béo và calo, do đó măng tây là một lựa chọn tốt nếu đang cố gắng giảm cân. Cơ thể tiêu hóa chất xơ từ từ, giúp cảm thấy no giữa các bữa ăn. Nghiên cứu đã phát hiện ra rằng chất xơ có thể giúp cảm thấy sảng khoái trong thời gian dài sau khi tiêu thụ và thúc đẩy quá trình giảm cân. Chất xơ cũng làm giảm táo bón, giảm cholesterol.

Giàu chất chống oxy hóa
Măng tây là nguồn cung cấp vitamin E, một chất chống oxy hóa quan trọng. Vitamin E giúp tăng cường hệ thống miễn dịch và bảo vệ tế bào khỏi tác hại của các gốc tự do.

Đặc biệt, măng tây tím có chứa anthocyanin. Những sắc tố này làm cho trái cây, rau củ có màu đỏ, xanh và tím. Anthocyanin cũng có tác dụng chống oxy hóa giúp cơ thể chống lại các gốc tự do gây tổn hại tế bào.

Chứa vitamin K
Vitamin K rất quan trọng đối với sức khỏe của xương và quá trình đông máu, giúp cơ thể dễ cầm máu sau khi bị thương. Một số bằng chứng cho thấy vitamin K còn cần thiết cho sức khỏe của xương, giúp sản xuất một số protein liên quan đến xương và điều chỉnh quá trình tiêu xương. Quá trình này bảo vệ mật độ và khối lượng xương bằng cách phá vỡ các mô gây mất xương.

Giàu acid folic

4 ngọn măng tây chứa 22% lượng acid folic được khuyến nghị hàng ngày. Mọi người đều cần acid folic, giúp cơ thể tạo ra các tế bào mới.

Tác dụng của việc bổ sung acid folic khác nhau ở mỗi người và phụ thuộc vào liều lượng, tần suất sử dụng và tương tác với các loại thuốc khác. Trong đó, việc bổ sung đủ acid folic khi mang thai có thể ngăn ngừa các dị tật bẩm sinh lớn ở não hoặc cột sống của thai nhi.

Ai không nên ăn măng tây?
Người bị bệnh gút
Măng tây chứa nhiều purin, có thể chuyển hóa thành axit uric trong cơ thể. Người bị bệnh gút hoặc những người dễ bị sỏi thận nên tránh ăn măng tây vì có thể làm trầm trọng thêm tình trạng bệnh.

Người bị dị ứng
Những người bị dị ứng với các loài thuộc họ loa kèn (bao gồm măng tây) nên tránh ăn măng tây để ngăn ngừa phản ứng dị ứng.

Người mắc bệnh đường ruột
Măng tây chứa fructan, một loại carbohydrate có thể gây đầy hơi và khó chịu ở những người mắc hội chứng ruột kích thích hoặc hệ tiêu hóa nhạy cảm.

Người đang dùng thuốc loãng máu
Măng tây giàu vitamin K, có thể tương tác với các loại thuốc làm loãng máu như warfarin. Những người đang dùng các loại thuốc này nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi bổ sung măng tây vào chế độ ăn uống.

Lưu ý: Về cách chế biến, hầu hết mọi người thường ăn măng tây bằng cách nấu chín. Tuy nhiên, nấu măng tây quá chín dễ khiến hao hụt vitamin. Tốt nhất là nên nấu măng tây chỉ trong 4 phút.

VietBF@ sưu tập

Giá nhà và thị trường chứng khoán tăng giúp tài sản của các hộ gia đình Mỹ lên mức cao mới trong quý III năm ngoái.

Ngày 9/1, Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) công bố số liệu cho thấy tài sản của các hộ gia đình Mỹ lên kỷ lục 181.600 tỷ USD trong quý IIII/2025. Báo cáo này được đưa ra muộn hơn bình thường, do khó khăn trong việc thu thập dữ liệu khi chính phủ Mỹ đóng cửa 43 ngày năm ngoái.

Trong quý III, giá trị danh mục đầu tư chứng khoán của các hộ gia đình tăng 5.500 tỷ USD. Trong khi đó, giá trị bất động sản tăng 300 tỷ USD. Đây là hai nguyên nhân chính kéo tài sản của các gia đình lên cao.


Nhân viên giao dịch trên sàn chứng khoán New York. Ảnh: Reuters

Làn sóng đầu tư mạnh vào cổ phiếu liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI) đã giúp chỉ số S&P 500 tăng 7,8% trong quý III/2025. Chỉ số Nasdaq 100 - gồm nhiều doanh nghiệp AI lớn nhất nước - cũng tăng hơn 11%. Phố Wall vẫn đi lên trong quý IV và đầu năm 2026, dù mức tăng khiêm tốn hơn. Phiên 9/1, chỉ số S&P 500 tiếp tục lập kỷ lục mới, với 6.966 điểm.

Trên thị trường bất động sản, từ khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đắc cử, giá nhà tại Mỹ đã tăng 75%. Dù vậy, sức tăng đã chậm lại đáng kể từ cuối năm ngoái. Thống kê của Cơ quan Tài chính Nhà ở Liên bang Mỹ (FHFA) cho thấy giá nhà được rao bán trên toàn quốc chỉ tăng 1,7% trong tháng 10 so với cùng kỳ năm trước đó - thấp nhất trong hơn 13 năm.

Dù vậy, nợ hộ gia đình tại Mỹ cũng tăng lên trong quý III. Nợ thế chấp, như vay mua nhà, tăng 3,2% so với cùng kỳ năm trước đó. Nợ tín dụng tiêu dùng, như thẻ tín dụng, vay mua ôtô, học Đại học, tăng 2,3%.

Không chỉ hộ gia đình, nợ công của Mỹ cũng tăng tốc trong quý III năm ngoái, với 15,5%. Tốc độ này gấp 10 lần quý II, theo dữ liệu của Fed.

VietBF@sưu tập

Bữa cơm gia đình không chỉ là lúc nạp năng lượng mà còn là thời điểm vàng để bảo vệ sức khỏe nếu chúng ta thực hiện đúng cách. Để bảo vệ dạ dày và tối ưu hóa sức khỏe, bạn cần ghi nhớ ngay "5 không" quan trọng trong và sau bữa ăn dưới đây.

Không uống nhiều nước hoặc nước ngọt trong khi ăn
Uống quá nhiều nước, đặc biệt là nước đá hay nước ngọt có ga trong bữa ăn, sẽ làm loãng dịch vị dạ dày và làm chậm quá trình tiêu hóa thức ăn. Việc chất lỏng tràn lan trong dạ dày khiến các enzym tiêu hóa khó tiếp xúc với thức ăn, gây ra cảm giác nặng bụng và khó tiêu. Nếu cảm thấy quá khô, bạn chỉ nên nhấp một vài ngụm nước nhỏ hoặc dùng một chút canh để hỗ trợ việc nuốt, tránh lạm dụng chất lỏng làm ảnh hưởng đến hiệu suất làm việc của hệ tiêu hóa.

Không ăn cơm quá nhanh hoặc nhai không kỹ
Nhiều người có thói quen ăn nhanh cho xong bữa, nhưng đây chính là "kẻ thù" của dạ dày vì khiến cơ quan này phải làm việc gấp đôi công suất. Khi bạn nhai không kỹ, thức ăn xuống dạ dày vẫn còn ở dạng thô, buộc dạ dày phải co bóp mạnh hơn và tiết nhiều axit hơn để xử lý, về lâu dài sẽ gây viêm loét dạ dày. Việc nhai kỹ không chỉ giúp thức ăn dễ tiêu hóa hơn mà còn giúp não bộ kịp thời nhận tín hiệu no, giúp bạn duy trì cân nặng ổn định và thưởng thức trọn vẹn hương vị món ăn.

Không ăn cơm quá nóng
Các nghiên cứu y khoa đã cảnh báo rằng việc thường xuyên tiêu thụ thực phẩm có nhiệt độ trên 65°C sẽ làm bỏng lớp tế bào niêm mạc, gây viêm nhiễm mãn tính và là tác nhân hàng đầu dẫn đến ung thư thực quản. Cách tốt nhất là bạn nên để cơm nguội bớt đến nhiệt độ vừa phải trước khi thưởng thức để đảm bảo an toàn cho hệ thống tiêu hóa trên.

Không ăn cơm trắng quá nhiều
Ăn quá nhiều trong một bữa có thể khiến lượng đường trong máu tăng đột ngột. Việc nạp quá nhiều tinh bột không chỉ gây áp lực cho tuyến tụy mà còn dẫn đến tích tụ mỡ thừa, gây béo phì và tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường tuýp 2. Bạn nên cân đối khẩu phần cơm, tăng cường rau xanh và protein để duy trì mức năng lượng ổn định mà không gây hại cho quá trình chuyển hóa của cơ thể.

Không ăn cơm để qua đêm không bảo quản đúng cách
Sử dụng cơm nguội từ hôm trước là thói quen tiết kiệm của nhiều gia đình, nhưng nếu không được bảo quản trong tủ lạnh, cơm rất dễ bị nhiễm khuẩn Bacillus cereus. Loại vi khuẩn này có thể tồn tại ngay cả khi bạn rang hoặc hâm nóng lại cơm, gây ra các triệu chứng ngộ độc thực phẩm như buồn nôn, tiêu chảy và đau bụng dữ dội. Để đảm bảo an toàn, bạn chỉ nên nấu lượng cơm vừa đủ và nếu có cơm thừa, hãy đậy kín, bảo quản lạnh ngay sau khi nguội và không nên để quá 24 giờ.

VietBF@ sưu tập

Các đảng phái chính trị tại Greenland phản đối ý tưởng nằm dưới quyền kiểm soát của Mỹ khi Tổng thống Trump thể hiện quyết tâm muốn có được hòn đảo.

"Chúng tôi không muốn là người Mỹ, không muốn là người Đan Mạch, chúng tôi muốn là người Greenland", lãnh đạo của 5 đảng trong quốc hội Greenland ngày 9/1 ra tuyên bố chung.

"Tương lai Greenland phải do người dân Greenland quyết định. Không quốc gia nào khác được can thiệp vào việc này. Chúng tôi phải tự quyết định tương lai của mình, không bị áp lực phải đưa ra quyết định vội vàng và không có can thiệp từ các quốc gia khác", họ nhấn mạnh.


Nhà thờ Chúa Cứu thế ở thủ phủ Nuuk, Greenland, hồi tháng 3/2025. Ảnh: AFP

Thông điệp được đưa ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump nhắc lại rằng Washington sẽ "thực hiện kế hoạch đối với Greenland, dù họ có muốn hay không".

"Chúng ta sẽ không để Nga hay Trung Quốc kiểm soát Greenland. Đó là những gì họ sẽ làm nếu chúng ta không hành động. Vì vậy, chúng ta sẽ thực hiện kế hoạch đối với Greenland, bất kể theo cách nhẹ nhàng hay cách khó khăn hơn", ông Trump nói.

Cả Nga và Trung Quốc đều tăng cường hoạt động quân sự trong khu vực quanh Greenland những năm gần đây, song chưa bên nào tuyên bố chủ quyền đối với hòn đảo.

Greenland là hòn đảo lớn nhất thế giới và là lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch, có dân số 57.000 người và diện tích khoảng 2,16 triệu km2, rộng hơn Mexico và gấp hơn ba lần bang Texas của Mỹ. Greenland có nghị viện và chính quyền riêng, nhưng Đan Mạch nắm quyền quyết định đối với các vấn đề đối ngoại và quốc phòng.

Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen cảnh báo rằng một cuộc tấn công của Mỹ vào Greenland sẽ chấm dứt "mọi thứ", trong đó có hiệp ước phòng thủ chung NATO và cấu trúc an ninh hậu Thế chiến II.

Ông Trump từng đề nghị mua Greenland vào năm 2019 trong nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên nhưng đã bị từ chối.

VietBF@sưu tập

Ngày cưới của tôi, ai cũng bảo tôi may mắn. Cho đến khi món quà cưới từ vợ cũ của anh xuất hiện.


Ngày cưới của tôi, ai cũng bảo tôi may mắn. Cho đến khi món quà cưới từ vợ cũ của anh xuất hiện. Ảnh minh họa
Chồng tôi là người đàn ông đã từng đổ vỡ, nhưng trưởng thành và điềm đạm. Anh nói quá khứ đã khép lại, rằng cuộc hôn nhân trước chỉ còn là một dấu chấm hết lịch sự. Tôi tin. Tin đến mức chấp nhận cưới anh khi trong vai trò “người đến sau”.

Cho đến khi món quà cưới từ vợ cũ của anh xuất hiện.

Hôn lễ diễn ra ấm cúng. Khi MC đọc đến phần “những món quà đặc biệt từ người thân”, một nhân viên bước lên, tay cầm chiếc hộp nhỏ gói rất cẩn thận, bên ngoài ghi tên người gửi: H.L.

Tôi sững người.
Chồng tôi cũng khựng lại, chỉ trong một giây rất ngắn — nhưng đủ để tim tôi thắt lại.

Anh ghé tai tôi thì thầm:
“Cô ấy chỉ gửi quà xã giao thôi.”

Tôi cười, gật đầu. Tôi không muốn ngày cưới của mình bị phủ bóng bởi quá khứ của người khác.

Chiếc hộp được mở ra.

Bên trong là một chiếc chìa khóa.

Cả khán phòng xôn xao.

Chưa kịp hiểu chuyện gì, tấm thiệp nhỏ đặt kèm theo được MC đọc to, giọng vẫn cố giữ vui vẻ:

“Chúc hai người hạnh phúc.
Chiếc chìa khóa này từng mở cánh cửa của một gia đình.
Mong lần này, anh giữ chặt hơn.”

Tôi nghe rõ từng chữ.
Rõ đến mức không cần ai giải thích, tôi cũng hiểu mình đang đứng ở đâu.

Chiếc chìa khóa ấy không phải món quà.
Nó là một lời nhắc nhở.
Nhắc rằng người đàn ông tôi vừa cưới đã từng có một mái ấm khác.
Nhắc rằng quá khứ của họ chưa bao giờ thật sự khép lại.

Tôi quay sang nhìn chồng.

Anh tái mặt.
Không cười.
Không giải thích ngay.
Và chính sự im lặng ấy khiến tôi lạnh người.

Sau hôn lễ, tôi hỏi anh:
“Anh còn giữ chìa khóa nhà cũ của hai người không?”

Anh im lặng rất lâu rồi gật đầu.

Khoảnh khắc đó, niềm tin trong tôi sụp đổ.

Không phải vì chiếc chìa khóa.
Mà vì anh đã nói quá khứ khép lại, trong khi vẫn giữ nguyên mọi cánh cửa cho người cũ.

Đêm tân hôn, tôi ngồi một mình trên giường cưới, váy vẫn chưa kịp thay. Tôi không khóc. Tôi chỉ thấy mình đã bước vào một cuộc hôn nhân mà trái tim người đàn ông ấy chưa từng rời khỏi nơi cũ.

Tôi chợt hiểu ra: Món quà cưới đáng sợ nhất không phải thứ được trao bằng tay, mà là thứ được giữ trong lòng.

Tôi nói với anh một câu, rất bình tĩnh:
“Em không thể sống trong một cuộc hôn nhân mà người thứ ba không cần xuất hiện cũng đã hiện diện khắp nơi.”

Anh xin lỗi. Anh nói đó chỉ là kỷ niệm.
Nhưng tôi biết, kỷ niệm chỉ vô hại khi nó không còn chìa khóa để quay về.

Sáng hôm sau, tôi viết đơn ly hôn.

Nhiều người nói tôi quá cực đoan.
Nhưng chỉ tôi biết, nếu tiếp tục, tôi sẽ phải sống cả đời để so sánh với một người không còn ở đó — nhưng chưa bao giờ thật sự rời đi.

Vợ cũ của anh không cướp chồng tôi.
Cô ấy chỉ giúp tôi nhận ra một sự thật mà tôi đã cố tình không nhìn thấy.

Và đôi khi, một cuộc hôn nhân kết thúc sớm vẫn tốt hơn cả đời sống trong nghi ngờ và tổn thương.

VietBF@ sưu tập

Ngày luật sư đọc di chúc, tôi đã khóc.

Không phải vì căn nhà, mà vì tôi không ngờ một người đàn ông không cùng máu mủ lại nghĩ cho tôi nhiều đến vậy. Bố dượng để lại toàn bộ căn nhà cũ cho tôi – nơi ông và mẹ tôi đã sống hơn hai mươi năm, nơi tôi lớn lên cùng bao ký ức lẫn lộn giữa xa lạ và thân quen.

Tôi từng nghĩ mình chỉ là “con riêng của vợ”, là gánh nặng mà ông buộc phải chấp nhận khi lấy mẹ tôi. Nhưng hóa ra, trong mắt ông, tôi đã là con từ lúc nào không hay.

Hôm dọn nhà, tôi vừa thu xếp đồ đạc vừa nhớ về bố. Ông ít nói, nghiêm khắc, chưa từng ôm tôi hay nói lời yêu thương. Nhưng mỗi lần tôi bệnh, người thức đêm pha thuốc là ông. Mỗi lần tôi thiếu tiền học, người lặng lẽ để phong bì trên bàn cũng là ông.

Tôi đã từng nghĩ: chắc đó chỉ là trách nhiệm.

Cho đến khi tôi tìm thấy tờ giấy ấy.

Nó nằm trong ngăn kéo cũ của chiếc tủ gỗ, kẹp giữa những giấy tờ đã ngả màu. Không phải di chúc. Không phải giấy tờ nhà đất. Chỉ là một tờ giấy viết tay, nét chữ quen thuộc đến nghẹn lòng.

“Nếu con đọc được những dòng này, có lẽ bố đã không còn nữa.
Bố không giỏi nói chuyện, cũng không biết làm sao để con thấy bố thương con nhiều thế nào.
Từ ngày lấy mẹ con, bố đã tự hứa với lòng: dù con có gọi bố là gì, bố vẫn coi con là con ruột.
Căn nhà này không phải là tài sản, mà là chỗ để con luôn có đường về.
Nếu một ngày con thấy mệt mỏi, chỉ cần nhớ: trên đời này từng có một người đàn ông luôn đứng về phía con.”

Tôi câm nín.

Tờ giấy run lên trong tay tôi, còn nước mắt thì rơi không kịp lau. Cả đời tôi đã chờ một câu thừa nhận, một lời yêu thương rõ ràng. Vậy mà đến khi ông không còn nữa, tôi mới nhận được – muộn màng nhưng trọn vẹn.

Hóa ra, tình cảm không phải lúc nào cũng ồn ào.
Có những yêu thương im lặng đến mức ta lầm tưởng là vô tâm.
Có những người chưa từng sinh ra ta, nhưng lại dành cả đời để che chở cho ta.

Tôi đứng giữa căn nhà, nơi mọi thứ vẫn còn đó, chỉ thiếu mỗi ông. Lần đầu tiên, tôi gọi thành tiếng – dù không còn ai nghe thấy:

“Bố ơi… con về rồi.”

Căn nhà này, với tôi, không chỉ là di sản.
Nó là minh chứng rằng: trên đời, có những tình thân không cần máu mủ, chỉ cần một tấm lòng đủ sâu để theo ta đến hết một đời người.

VietBF@ sưu tập