USA Số phận 350.000 người di cư Haiti trên bàn cân Tòa án Tối cao Mỹ: "Cơn ác mộng" của các chủ khách sạn và hệ thống an sinh Florida

[Gibbs]

Nỗi lo của những "ông chủ" ngành dịch vụ tại Florida

"Sông có khúc, người có lúc", nhưng với Jan Gautam – CEO của IHRMC Hotels & Resorts, khúc quanh cuộc đời của hàng trăm nhân viên dưới quyền ông đang phụ thuộc hoàn toàn vào phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ tuần này. Gautam đang đứng ngồi không yên trước nguy cơ phải sa thải hàng loạt lao động tại hàng chục khách sạn ở Florida. Lý do? Họ là những người di cư Haiti đang sống và làm việc dưới tư cách Bảo vệ Tạm thời (TPS).

Tại các khách sạn của Gautam, khoảng 30% nhân sự – từ dọn phòng, làm vườn cho đến giám sát – là người Haiti có TPS. Nếu mất đi lực lượng này, ông buộc phải đóng cửa bớt phòng vì không có người chuẩn bị kịp cho khách mới. "Chúng tôi cần họ," Gautam chia sẻ đầy trăn trở. "Bạn đào tạo họ thành thục, rồi một ngày họ phải rời đi không phải vì họ muốn, mà vì lựa chọn của một ai đó khác." Ước tính, việc đào tạo mới và sụt giảm doanh thu sẽ ngốn của ông hàng trăm nghìn USD – một đòn đau đánh thẳng vào lợi nhuận vốn đã eo hẹp.

Cuộc chiến pháp lý và bóng ma trục xuất

Số phận của nhân viên nhà Gautam và hơn 350.000 người di cư Haiti khác hiện nằm trong tay các thẩm phán Tòa án Tối cao. Chế độ TPS vốn là "phao cứu sinh" cho những người không thể về nước do xung đột vũ trang hoặc thiên tai. Người Haiti được cấp quyền này sau trận động đất kinh hoàng năm 2010 và liên tục được gia hạn khi quê nhà chìm trong bạo lực băng đảng, nạn đói và khoảng trống quyền lực sau vụ ám sát tổng thống năm 2021.

Tuy nhiên, Bộ An ninh Nội địa (DHS) dưới thời ông Trump lập luận rằng "tạm thời có nghĩa là tạm thời", cho rằng TPS không phải là một chương trình ân xá vĩnh viễn. Trong khi đó, các nguyên đơn cáo buộc việc chấm dứt TPS không dựa trên đánh giá an toàn thực tế mà xuất phát từ thành kiến sắc tộc. "Lửa gần rơm quế cũng cháy", sự căng thẳng này đang lan rộng khắp các cộng đồng người Haiti từ Florida đến New York, Massachusetts và Ohio.

Những con số biết nói: Họ là lao động, là người nộp thuế

"Có thực mới vực được đạo", đóng góp của cộng đồng TPS Haiti vào nền kinh tế Mỹ là không thể phủ nhận. Theo phân tích của tổ chức FWD.us:

Đầu năm 2025, có gần 190.000 người Haiti có TPS đang làm việc trong các ngành bán lẻ, khách sạn, y tế.

Họ đóng góp ước tính 5,9 tỷ USD cho nền kinh tế Mỹ mỗi năm.

Đóng tổng cộng 1,6 tỷ USD tiền thuế liên bang, tiểu bang và địa phương.

Nhiều người lập luận rằng người nhập cư chiếm việc làm của dân bản địa, nhưng các nhà kinh tế học từ Cục Dự trữ Liên bang (Fed) khẳng định: Không có bằng chứng về việc chiếm chỗ. Ngược lại, họ còn giúp tăng việc làm trong ngành xây dựng và du lịch. Thực tế, nhiều công việc nặng nhọc như dọn dẹp vệ sinh khách sạn hay chăm sóc người già vốn rất khó thu hút lao động bản địa. Như bà Rebecca Shi từ Liên minh Nhập cư Doanh nghiệp Mỹ nói: "Họ đang làm những công việc thiết yếu và khó khăn nhất."

"Luồng sinh khí" cho những thị trấn nghèo và ngành chăm sóc cao niên

Tại Springfield, Ohio, chính những người di cư Haiti đã giúp hồi sinh cộng đồng. Thống đốc Mike DeWine thừa nhận các doanh nghiệp địa phương thuê người Haiti vì họ không thể tìm được ai khác để lấp chỗ trống. "Mất TPS là một cú đòn đau cho nền kinh tế và cả tiểu bang," ông nhấn mạnh. Không chỉ đi làm thuê, nhiều người Haiti còn mang trong mình tinh thần khởi nghiệp, mở ra các tiệm làm tóc, nhà hàng và công ty dọn dẹp, tạo thêm công ăn việc làm cho xã hội.

Đặc biệt nghiêm trọng là trong ngành chăm sóc người cao tuổi. Tại Sinai Residences (Boca Raton, Florida), 40 nhân viên TPS Haiti đang chăm sóc cho khoảng 500 cụ già. Họ chiếm 9% nhân sự và có những người đã gắn bó suốt một thập kỷ. CEO Rachel Blumberg đã phải chi 600.000 USD trong năm qua để tăng lương và đào tạo dự phòng vì lo sợ mất đi đội ngũ này. "Hồ sơ ứng viên đang cạn kiệt, việc loại bỏ lao động Haiti giống như xát muối vào vết thương," bà Blumberg ví von. Quan trọng hơn cả tiền bạc là mối quan hệ tình cảm; những nhân viên lâu năm biết rõ từng thay đổi nhỏ về sức khỏe của các cụ để kịp thời can thiệp.

Tạm thời hay là định mệnh?

"Đi đâu mà vội mà vàng", nhưng với những gia đình như chị Vanessa Joseph, mỗi ngày trôi qua là một ngày lo âu. Dù gia đình chị may mắn đã được tị nạn vào tháng 2 vừa qua, nhưng nhiều đồng nghiệp của chị vẫn đang sống trong hoảng loạn. Họ có hóa đơn phải trả, có con cái phải nuôi và có những ước mơ đã bén rễ trên đất Mỹ.

Phán quyết của Tòa án Tối cao sắp tới không chỉ định đoạt một chính sách di trú, mà còn định đoạt "nồi cơm" của hàng trăm nghìn gia đình và sự ổn định của nhiều ngành kinh tế trụ cột tại Mỹ. Chúng ta hãy cùng chờ xem liệu công lý sẽ nghiêng về phía "tạm thời" cứng nhắc hay sẽ nhìn nhận những đóng góp "vĩnh viễn" của họ cho xứ sở cờ hoa.

Mấy người bị trục xuất thì phải hỏi tội cái đảng dâm chủ, lợi dụng người di dân để ăn hối lộ, làm sổ sách giả, kê khai tiền ma để bỏ túi riêng, còn cái bọn chống Trump lại thì nhảy đông đổng tại vì hết miếng ăn, ngoài ra thì chống cái gì hả, đúng là 1 lủ phá hoai.
LONG LIVE THE KING