Bỏ lại sau lưng những ngày tháng tù đày, kỳ thị, bất công, đói rách và chờ đợi, và sau một chuyến đi dài mệt nhọc, tôi đến phi trường San Francisco vào sáng ngày 28 Tháng Tám, 1990. Cái cảm giác mát lạnh của thời tiết và không khí êm ả của vùng đất mới đến làm cho tôi cảm thấy khỏe khoắn, phấn khởi nhưng đồng thời không dám nghĩ xa hơn nữa với những tháng ngày đang chờ đợi trước mắt, lo lắng không biết rồi cuộc sống sẽ ra sao?

Khánh My bên Việt kiều Mỹ
Tôi đă đến Mỹ một lần trước đó như kẻ qua đường, dừng chân lại chốc lát, nhưng hôm nay nước Mỹ là nơi chấp nhận cho tôi dung thân cho hết đời, sau khi chế độ mới trên quê hương đă ruồng bỏ, xô đẩy chúng tôi ra khỏi đất nước. Trong thâm tâm lúc bấy giờ tôi không có khái niệm ǵ về nước Mỹ, người đă dang ṿng tay yêu thương ra cứu vớt và cưu mang chúng tôi, hay là người bạn đă đành đoạn bỏ chúng tôi giữa đường.
Không yêu, cũng không ghét, không háo hức cũng như không lạnh lùng, và lúc bấy giờ tôi cũng không có ư nghĩ nước Mỹ là nơi tôi sẽ thương yêu, gắn bó về sau. Nó giống như một khu nhà mới dọn đến, mà căn nhà và khu vườn sau, như đời sống bề bộn, phải trải qua một thời gian dài, cũng chưa có khái niệm phải dọn dẹp, sinh sống nơi đó ra sao.
Cho đến khi tuyên thệ trước lá quốc kỳ nước Mỹ để thành công dân, tôi mừng là đă trải qua giai đoạn khó khăn để từ đây gia đ́nh có thể ổn định, khỏi lo lắng ǵ nhiều, mặc dù không được gọi là thành đạt, không sở hữu nỗi một căn nhà, nhưng ít ra đời sống cũng tạm yên. Ngay giờ phút tuyên thệ, đứng trước quốc kỳ Mỹ, nghe bản quốc ca “The Star Spangled Banner Flag,” nếu lúc bấy giờ, có ai hỏi tôi, “Có thấy yêu nước Mỹ không?” th́ câu trả lời có lẽ “không.”
Tôi chỉ có cảm giác an b́nh, hạnh phúc khi đi xa nước Mỹ trở về, nh́n lại bầu trời, con đường quen thuộc, nh́n lại khu phố, ngôi nhà nơi tôi đă sống hạnh phúc, tự do trong bao nhiêu năm, tâm hồn thư thái, yên ổn như một người trở lại quê hương sau những ngày xa cách. Tôi chưa bao giờ cảm thấy yêu thiết tha nước Mỹ, hay cho nước Mỹ là một phần của đời ḿnh, v́ dù sao vẫn c̣n những khoảng cách, những dị biệt mà dù tôi có sống thêm nơi đây cả nửa đời người nữa, th́ cũng không thể giống như một người mà tổ tiên họ đă đến đây từ năm bảy trăm năm về trước. Chỉ nghĩ đây là một quê hương thứ hai cho tôi, một người lưu lạc một chỗ dung thân.
Vậy là tôi chưa biết ǵ về tôi! Cho đến ngày hôm nay, 22 Tháng Sáu, vào lúc 1 giờ trưa (giờ California) tại đất nước Brasil, một trận túc cầu của World Cup giữa Mỹ và Bồ Đào Nha đang diễn ra và được cả thế giới theo dơi qua các đài truyền h́nh địa phương. Tôi ít quan tâm đến thể thao v́ thể lực yếu kém thời thiếu niên, đá banh “bưởi” th́ bị chúng xô té, học đ̣i trưởng giả ra sân quần vợt, th́ chỉ trong hai tiếng đồng hồ tập tành, chạy ngang, đỡ dọc, về nhà đă nằm liệt, cho nên trên báo chí, rất ít để mắt đến trang thể thao mà truyền h́nh th́ đến giờ “sport” cũng tắt máy. Do vậy mà mùa Hè này, World Cup, túc cầu, bóng tṛn hay bóng đá tôi cũng chẳng mấy quan tâm.
Ngày Chủ Nhật, lúc bắt đầu khai diễn trận túc cầu Mỹ, Bồ Đào Nha th́ tôi đang trên đường từ San Diego trở về. Người bạn ngồi chung xe cho biết, qua điện thoại di động, CNN loan tin vào phút thứ 5 của hiệp đầu, Mỹ đă bị Bồ Đào Nha dẫn đầu một quả. Ư nghĩ thoáng qua trong đầu tôi là sở trường của Mỹ đâu phải bóng tṛn, thua thiên hạ là chuyện thường t́nh.
Về đến nhà, thay v́ đi làm công chuyện khác, tôi tự thưởng cho ḿnh một giờ trước máy truyền h́nh, bù cho một buổi sáng “lao động” ở San Diego. Màn ảnh có ghi chữ USA hay EE.UU. ( États-Unis) và những cầu thủ áo trắng, dưới cái nóng gay gắt 95 độ F, đang vă mồ hôi tranh banh trên sân khiến cho tôi không thể nào rời mắt khỏi màn ảnh được.
Phút thứ 63 của hiệp 2, Hoa Kỳ hưởng phạt góc. Banh đá vào đến chân, một cầu thủ áo trắng tung banh đi sát phía trong cột dọc vào lưới, gỡ ḥa 1-1 cho Hoa Kỳ. Cả cầu trường, nhất là về phía cổ động viên của Mỹ điên cuồng nhảy múa, la hét, vẫy quốc kỳ, những cái miệng há to hết cỡ, người ta ôm nhau, hôn nhau...và nước mắt tôi bỗng trào ra. Máy quay “close-up” từng khuôn mặt phấn khởi, từ những cầu thủ áo trắng cho đến trên khán đài chung quanh, không phải chỉ giống Anglo-Saxons, da đỏ mà c̣n da đen, da nâu, da vàng.
Th́ ra đội Mỹ là đội nhà, cầu thủ là “những người anh em,” nước Mỹ là nước của tôi, lá cờ này là lá cờ của tôi, đây là phe tôi. Giọt nước mắt của “một người Mỹ” đă chảy ra. H́nh như cảm thấy một chút hổ thẹn, tôi nh́n quanh tôi, nhưng chẳng có ai nh́n thấy tôi đang khóc.
Từ đó mắt tôi không rời màn ảnh. Phút thứ 81, cầu thủ Dempsey dùng bụng đẩy banh vào lưới Bồ Đào Nha. Vào! Hoa Kỳ nâng tỷ số lên 2-1. Cầu trường rung động. Những h́nh ảnh trên sân cỏ mờ đi, v́ mắt tôi đang nḥe lệ! Chỉ c̣n mấy phút phù du, tôi mong nghe tiếng c̣i chấm dứt trận đấu của trọng tài ré lên.
Nhưng không! Trong năm phút tăng thêm cho trận đấu, cầu thủ Bồ với một cú đánh đầu đă san bằng tỷ số 2-2! Phe ủng hộ Mỹ trên cầu trường tê tái, mà phần tôi ngồi đây cũng lặng người!
Hôm nay, bỗng nhiên có dịp tôi được nh́n lại con người tôi, tôi yêu nước Mỹ đến thế ư?
Tối nay, như thường lệ, mở Internet ra, được một vài người quen gửi cho xem Youtube bản nhạc “Việt Nam ơi!” do nhạc sĩ Trúc Hồ sáng tác và do các ca sĩ của Trung Tâm Asia và một số bạn trẻ trên thế giới cùng cất cao tiếng hát. T́nh tự đất nước, quê hương bỗng trỗi dậy, và “trào lệ cảm” dâng lên trong ḷng, hai hàng nước mắt tưởng rằng “tuổi già hạt lệ như sương” lại một lần nữa ràn rụa: “Quê hương là cái ǵ mà người ta nặng ḷng như thế!” (Nhớ Huế - Đinh Anh Dũng)
Nước mất nhà tan, người Việt lưu vong đă bao nhiêu lần khóc hận, nhưng rồi ví thử mai đây, nước Mỹ, nơi mà chúng ta đang sống b́nh an, bị thiên tai, thảm họa, thất trận, trai trẻ hàng loạt phải bỏ ḿnh, trên chiến địa, trong đó tất nhiên có cả con em chúng ta, liệu ḷng chúng ta có dửng dưng như khách qua đường hay người khách trọ vô t́nh hay không?
Như vậy, quê hương đâu phải “mỗi người chỉ một!”
06-29-2014 2:45:37 PM
Tạp ghi Huy Phương