Viện chính sách Úc: Cuộc chạy đua giành vị trí thống trị công nghệ toàn cầu là ‘hồi chuông cảnh tỉnh’ cho các nền dân chủ

[florida80]

3/5

Một nhóm chuyên gia cố vấn của Úc đang kêu gọi các quốc gia dân chủ “đẩy mạnh” cuộc chơi của họ trong đổi mới công nghệ và cạnh tranh chiến lược nếu họ muốn cạnh tranh, bắt kịp, và vượt qua Bắc Kinh.

Theo một nghiên cứu kéo dài một năm của Viện Chính sách Chiến lược Úc (ASPI), Bắc Kinh hiện đang dẫn đầu thế giới về 37 trong số 44 công nghệ. Những công nghệ này gồm một loạt các loại công nghệ quan trọng, bao gồm công nghệ trong các lĩnh vực quốc phòng, không gian, người máy, năng lượng, môi trường, công nghệ sinh học, trí tuệ nhân tạo, các vật liệu và công nghệ lượng tử tân tiến trọng yếu.

Báo cáo của ASPI cũng cho thấy 10 tổ chức nghiên cứu hàng đầu thế giới đều có trụ sở tại Trung Quốc và ĐCSTQ đang tạo ra các tài liệu nghiên cứu có tác động cao gấp 9 lần so với “quốc gia xếp thứ hai.”

Báo cáo của ASPI nêu rõ: “Bộ dữ liệu của chúng tôi cho thấy khoảng cách lớn giữa Trung Quốc và Mỹ, với tư cách là hai quốc gia dẫn đầu, so với các quốc gia khác.”

Hoa Kỳ hiện đang xếp thứ hai sau Bắc Kinh về phần lớn trong số 44 hạng mục được xác định.

Trong khi đó, Hoa Kỳ đang dẫn đầu thế giới ở bảy hạng mục — trong đó có điện toán hiệu năng cao, điện toán lượng tử, và vaccine.

Úc được xếp hạng trong số năm quốc gia hàng đầu về chín công nghệ: an ninh mạng, khai thác và chế biến khoáng sản trọng yếu, pin điện, hydro và in 3D.

Tuy nhiên, báo cáo cho thấy rằng ⅕ số bài nghiên cứu có tác động lớn của Bắc Kinh được viết bởi các nhà nghiên cứu được đào tạo sau đại học ở một quốc gia thuộc Liên minh Ngũ Nhãn — cụ thể là Hoa Kỳ, Vương quốc Anh, Úc, Canada, và New Zealand.

Báo cáo nêu rõ: “Trong năm năm qua, Trung Quốc đã tạo ra 48.49% các tài liệu nghiên cứu có tác động lớn trên thế giới về động cơ phi cơ tân tiến, bao gồm cả động cơ siêu thanh, và nước này có bảy trong số 10 tổ chức nghiên cứu hàng đầu thế giới trong lĩnh vực chủ đề này.”

Bắc Kinh cũng đang dẫn đầu thế giới về các công nghệ liên quan đến quốc phòng và không gian, tổ chức nghiên cứu này nhận thấy.

ASPI nói rằng Bắc Kinh có thể “thắt chặt” nguồn cung ứng toàn cầu đối với một số công nghệ quan trọng nếu nghiên cứu được đưa ra thị trường thông qua cơ sở sản xuất của họ.

Báo cáo nêu rõ: “Những rủi ro như vậy đang ngày càng nghiêm trọng hơn do Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) sẵn sàng sử dụng các kỹ thuật cưỡng chế nằm ngoài phạm vi trật tự dựa trên quy tắc toàn cầu để trừng phạt các chính phủ và doanh nghiệp, bao gồm cả việc giữ lại nguồn cung cấp các công nghệ quan trọng.”

“Sự dẫn đầu của Trung Quốc là sản phẩm của sự thiết kế có chủ đích và hoạch định chính sách dài hạn, như ông Tập Cận Bình và những người tiền nhiệm của ông đã nhiều lần đề ra.”

Kế hoạch thống trị công nghệ của ông Tập Cận Bình
Năm 2018, ĐCSTQ đã công bố kế hoạch “Made in China 2025” nhằm đạt được khả năng tự cung tự cấp trong 10 lĩnh vực công nghệ vào năm 2025. Tuy nhiên, kế hoạch này sau đó đã được chuyển sang một kế hoạch mới có nhan đề là “Tiêu chuẩn Trung Quốc 2035.”

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trong Phiên họp toàn thể thứ hai của Kỳ họp thứ năm Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc khóa 13 tại Đại lễ đường Nhân dân ở Bắc Kinh, Trung Quốc, hôm 08/03/2022. (Ảnh: Andrea Verdelli/Getty Images)
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trong Phiên họp toàn thể thứ hai của Kỳ họp thứ năm Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc khóa 13 tại Đại lễ đường Nhân dân ở Bắc Kinh, Trung Quốc, hôm 08/03/2022. (Ảnh: Andrea Verdelli/Getty Images)
Theo các “tiêu chuẩn” này, ĐCSTQ đặt mục tiêu thống trị các công nghệ tân tiến như trí tuệ nhân tạo (AI), điện toán đám mây, internet vạn vật (IoT), và dữ liệu lớn. ĐCSTQ cũng có ý định đẩy nhanh nỗ lực phát triển các tiêu chuẩn kỹ thuật, để cuối cùng xuất cảng chúng ra thị trường quốc tế.

Hoa Kỳ cáo buộc Bắc Kinh đang phá hoại cạnh tranh công bằng trong khi đồng thời biện minh cho hành vi đánh cắp công nghệ ngoại quốc của mình để phục vụ lợi ích quốc gia nhằm trở thành một cường quốc sản xuất công nghệ cao.

Năm 2021, Bắc Kinh đã khiến các cơ quan tình báo Hoa Kỳ ngạc nhiên khi chính phủ này thử nghiệm một hỏa tiễn siêu thanh có khả năng mang đầu đạn hạt nhân bay vòng quanh thế giới, thể hiện năng lực công nghệ của mình. Tuy nhiên, Bắc Kinh phủ nhận việc thử nghiệm vũ khí siêu thanh.

Sau đó, vào tháng Chín năm 2022, chính phủ Tổng thống Biden đã thông qua Đạo luật CHIPS Hoa Kỳ, vốn sẽ ngăn cản Bắc Kinh tiếp cận các công nghệ sản xuất vi mạch cùng chất bán dẫn tân tiến, và do đó, làm leo thang cuộc cạnh tranh chiến lược giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc.

Sau khi đạo luật này được thông qua, Bộ Thương mại Hoa Kỳ đã công bố “Chiến lược cho Quỹ CHIPS cho Hoa Kỳ” — một khoản đầu tư trị giá 50 tỷ USD để xúc tác tăng trưởng dài hạn trong ngành công nghiệp bán dẫn nội địa nhằm hỗ trợ nền kinh tế và an ninh quốc gia của Hoa Kỳ.

Báo cáo của ASPI nêu rõ: “Các cộng đồng tình báo có vai trò then chốt trong cả việc cung cấp thông tin cho những người ra quyết định và xây dựng năng lực.”

“Các chính phủ trên khắp thế giới nên hợp tác và làm việc riêng lẻ để bắt kịp Trung Quốc và nói rộng ra là, họ phải chú ý nhiều hơn đến trung tâm đổi mới công nghệ và cạnh tranh chiến lược của thế giới: khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.”

Các quốc gia dân chủ có thể làm gì
Để các quốc gia dân chủ phương Tây bắt kịp với Trung Quốc, cần phải có một “sự tăng cường chiến lược trong các công nghệ quan trọng.”

ASPI đã vạch ra 23 khuyến nghị chính sách mà các quốc gia dân chủ và các đồng minh của họ có thể hành động, theo cả cách “hợp tác và riêng lẻ”, nhằm chống lại một Bắc Kinh hiếu chiến.

Các khuyến nghị bao gồm những đổi mới như quỹ đầu tư quốc gia để cung cấp vốn đầu tư mạo hiểm, thị thực công nghệ và tài trợ R&D giữa các đồng minh, và khôi phục khu vực đại học thông qua học bổng chuyên ngành dành cho sinh viên và nhà công nghệ làm việc ở tuyến đầu trong nghiên cứu các công nghệ quan trọng.

ASPI nêu rõ: “Các cộng đồng tình báo có vai trò then chốt trong cả việc cung cấp thông tin cho những người ra quyết định và xây dựng năng lực. Một khuyến nghị mà chúng tôi đưa ra là các quốc gia Ngũ Nhãn, cùng với Nhật Bản, xây dựng một trung tâm phân tích tình báo tập trung vào Trung Quốc và công nghệ.”

“Mặc dù Trung Quốc đang dẫn trước, nhưng điều quan trọng đối với các nền dân chủ là nắm bắt sức mạnh của vị trí dẫn đầu tổng thể tiềm năng của họ và sức mạnh tập thể của các khu vực và nhóm (ví dụ: EU, Bộ Tứ và AUKUS, chỉ nêu một vài ví dụ).

“Nhưng những vị thế dẫn đầu tổng thể tiềm năng như vậy sẽ chỉ tận dụng được toàn bộ tiềm năng thông qua sự hợp tác sâu sắc hơn giữa các đối tác và đồng minh, đầu tư nhiều hơn vào các lĩnh vực bao gồm R&D, tài năng và thương mại hóa cũng như các chiến lược tình báo tập trung hơn.”

Các tác giả viết: “Chi phí để bắt kịp sẽ rất đáng kể, nhưng chi phí do không hành động có thể lớn hơn nhiều.”