OpenAI cho siết chặt vấn đề an ninh sau khi tố cáo DeepSeek đã sao chép trái phép mô hình AI của họ

[trungthuc]

OpenAI, công ty khởi nghiệp về trí tuệ nhân tạo (AI) đã sáng chế ra ứng dụng ChatGPT, nay đã cho bổ sung kỹ thuật quét vân tay mới và thuê cả chuyên gia quân đội để bảo vệ nguồn số liệu quan trọng.

OpenAI đã tiến hành cải tổ toàn bộ hoạt động về an ninh nội bộ nhằm bảo vệ tài sản trí tuệ khỏi các hành vi gián điệp kỹ nghệ sau khi trở thành mục tiêu nhắm đến của các đối thủ đến từ TQ, theo Financial Times đưa tin.

Những thay đổi vài tháng gần đây của OpenAI, bao gồm cả việc kiểm soát nghiêm ngặt hơn các thông tin nhạy cảm và kiểm tra kỹ lưỡng với bộ phận các nhân viên, được tiết lộ ra từi một số người thân cận với công ty AI đình đám có giá trị đến 300 tỷ USD, và đặt trụ sở tại thành phố San Francisco, California.

OpenAI đã tăng cường các biện pháp an ninh từ năm ngoái, nhưng việc siết chặt này đã được đẩy nhanh sau khi công ty khởi nghiệp DeepSeek từ TQ cho ra mắt mô hình suy luận nguồn mở R1 vào tháng 1/2025. Điểm đáng chú ý là R1 có mức hiệu suất ngang với ngưỡng mô hình AI của các công ty Mỹ như OpenAI, Google, Anthropic nhưng được đào tạo với chi phí thấp hơn rất nhiều.

OpenAI cho rằng DeepSeek đã lén lút sao chép trái phép mô hình AI của họ qua kỹ thuật "chưng cất", để tung ra ứng dụng AI cạnh tranh. Kể từ đó, OpenAI đã cho bổ sung thêm các biện pháp bảo mật để chống lại những chiêu trò ăn cắp như vậy.

DeepSeek vẫn chưa đưa ra bình luận nào về lời tố cáo này từ OpenAI.

OpenAI do Sam Altman đứng ra điều hành đã ráo riết cho mở rộng đội ngũ nhân sự và siết chặt quy trình bảo mật, gồm cả các nhóm an ninh mạng.

Cuộc chạy đua AI trên toàn cầu đã làm dấy lên mối lo ngại ngày càng lớn về các nỗ lực đánh cắp kỹ thuật, vốn có thể đe dọa đến vấn đề an ninh về kinh tế và quốc gia. Hồi năm ngoái, giới chức Mỹ đã cảnh cáo các công ty khởi nghiệp kỹ nghệ rằng, các đối thủ nước ngoài, trong đó có TQ, đang tăng cường tìm cách thu thập các thông tin số liệu nhạy cảm.

Hạn chế quyền truy cập của nhân viên vào thuật toán và sản phẩm mới

Nhân sự trong OpenAI cho biết công ty đã cho triển khai các biện pháp nghiêm ngặt hơn tại văn phòng ở San Francisco từ mùa hè năm ngoái để hạn chế quyền truy cập của nhân viên vào các thông tin kỹ thuật quan trọng như thuật toán và sản phẩm mới.

Các biện pháp này, được gọi là "information tenting" (tạm dịch "dựng hàng rào quanh thông tin"), đã giảm đáng kể số lượng người có thể được phép tiếp xúc các thuật toán mới đang được phát minh ra, theo sự tiết lộ từ người trong cuộc với Financial Times.

Ví dụ, khi OpenAI đang tiến hành nghiên cứu mô hình suy luận o1 vào năm ngoái, có tên mã nội bộ là Strawberry, các nhân viên tham gia dự án được yêu cầu xác nhận xem đồng nghiệp có thuộc trong nhóm Strawberry tent hay không trước khi thảo luận về dự án tại không gian chung trong văn phòng.

Cách tiếp cận nghiêm ngặt này đã khiến cho công việc trở nên khó khăn với một số nhân viên. "Tình hình bảo mật trở nên rất nghiêm ngặt, hoặc là bạn được phép biết tất cả, hoặc là sẽ không biết được gì", nguồn tin này tiết lộ. Tuy nhiên, người này có nói thêm rằng, "Theo thời gian, ngày càng nhiều nhân viên chỉ được chia sẻ đúng phần thông tin họ cần đến mà không được phép đọc các phần khác".

Sam Altman, Giám đốc điều hành OpenAI, (Ảnh: Financial Times)

Lưu trữ phần lớn ckỹ thuật độc quyền trong môi trường được cách ly
Hiện tại, OpenAI cho lưu trữ phần lớn kỹ thuật độc quyền trong môi trường cách ly, tức là các hệ thống máy tính được giữ ngoại tuyến và tách biệt ra khỏi các mạng khác, theo những người am hiểu quy trình vận hành này. Nguồn tin cũng cho biết công ty đã áp dụng việc kiểm tra sinh trắc học tại văn phòng, chỉ những ai được quét vân tay thành công mới được cho vào các phòng nhất định.

Để bảo vệ trọng số mô hình (các tham số ảnh hưởng đến cách mô hình AI hồi âm các yêu cầu hay lời nhắc), OpenAI cho áp dụng biện pháp "chặn sự kết nối ra ngoài theo mặc định", nghĩa là không có hệ thống nào được phép kết nối internet trừ khi được phê duyệt cụ thể.

OpenAI cũng đã tăng cường vấn đề kiểm tra an ninh tại các trung tâm chứa nguồn dữ kiện khổng lồ của mình. Trang Financial Times từng có đưa tin hồi năm ngoái rằng OpenAI là một trong số các công ty hàng đầu ở Thung lũng Silicon cho siết chặt quy trình sàng lọc nhân sự và ứng viên, do lo ngại ngày càng gia tăng về hoạt động gián điệp từ TQ.

Hoa Kỳ và TQ đang ở trong một thời kỳ cạnh tranh chiến lược ngày càng gay gắt. Vài năm qua, Mỹ đã cho áp đặt các biện pháp kiểm soát xuất khẩu chip AI nhằm gây khó khăn cho TQ trong việc tiếp cận và chế tạo ra các kỹ thuật tiên tiến. Song cũng có những lo ngại về việc chủ nghĩa bài ngoại gia tăng trong các hãng kỹ nghệ Mỹ, khi nhiều nhân viên là người gốc Á châu có tay nghề cao.

Vào tháng 10/2024, OpenAI đã thuê Dane Stuckey làm giám đốc an ninh về thông tin mới. Ông này từng giữ vị trí tương tự tại Palantir, một công ty báo mật dữ kiện nổi tiếng Mỹ với các dự án quân đội và chính phủ với quy mô lớn.

Dane Stuckey làm việc cùng Matt Knight, Phó chủ tịch mảng sản phẩm an ninh của OpenAI. Theo một người nắm rõ vấn đề, Matt Knight đang phát minh ra các phương pháp sử dụng mô hình ngôn ngữ lớn của chính OpenAI để tăng cường khả năng phòng thủ trước các cuộc tấn công mạng.

Tướng Paul Nakasone, vị tướng Lục quân Hoa Kỳ đã nghỉ hưu, được bổ nhiệm vào hội đồng quản trị của OpenAI vào năm ngoái nhằm hỗ trợ việc giám sát các nỗ lực phòng vệ về an ninh mạng.

OpenAI cho biết họ đang đầu tư mạnh vào các chương trình bảo mật và quyền riêng tư, vì muốn dẫn đầu ngành kỹ nghệ AI này. Công ty cũng nói thêm rằng các thay đổi này không nhằm dối phó với một biến cố cụ thể nào.

Paul Nakasone là cựu Tướng lãnh 4 sao của Bộ Lục quânHoa Kỳ, nổi tiếng với sự nghiệp lâu năm trong lĩnh vực an ninh mạng và tình báo tác chiến. Ông từng đảm nhiệm các vị trí cao cấp và quan trọng nhất trong hệ thống an ninh quốc gia Mỹ, gồm: Giám đốc Cơ quan An ninh quốc gia (NSA); Tư lệnh Bộ Chỉ huy Không gian mạng Mỹ (US Cyber Command); Chỉ huy Cơ quan Dịch vụ an ninh trung ương (CSS), một bộ phận của NSA.

Với kinh nghiệm sâu rộng về an ninh mạng, kỹ thuật và phòng thủ không gian mạng, Tướng Paul Nakasone từng đóng vai trò then chốt trong việc định hình các chiến lược an ninh quốc gia của Mỹ trong kỷ nguyên số. Ông cũng được biết đến là người tiên phong trong chiến lược "tương tác bền bỉ" để chủ động đối phó với các đối thủ trên không gian mạng.

Sau khi nghỉ hưu vào tháng 2/2024, Paul Nakasone được mời tham gia vào hội đồng quản trị OpenAI vào tháng 6/2024. Tại đây, ông đóng vai trò giúp tăng cường khả năng phòng thủ của công ty trước các mối đe dọa an ninh mạng ngày càng tinh vi, đồng thời đóng góp vào việc bảo đảm vấn đề an toàn và bảo mật cho AI khi kỹ thuật mới này không ngừng mở rộng và phát triển mạnh mẽ. Ông cũng là thành viên của Ủy ban An toàn và An ninh mới được thành lập tại OpenAI.

Việc OpenAI bổ nhiệm ông Paul Nakasone đã gây ra nhiều tranh luận, với một số người lo ngại về sự giao dịch giữa các tổ chức tình báo và kỹ thuật AI. Tuy nhiên, nhiều ý kiến khác nhấn mạnh tầm mức quan trọng về chuyên môn của ông trong việc bảo vệ các hệ thống AI.