Mỹ lại bắt tay với Nga soạn thảo một kế hoạch hòa bình trên lưng Ukraina

[vuitoichat]

Theo như có một kế hoạch hòa bình trên lưng Ukraina đã được Mỹ lại bắt tay với Nga soạn thảo có nhiều điều khoản trong bản kế hoạch 28 điểm mà phát đoàn Mỹ chuẩn bị trình lên tổng thống Ukraina Volodymyr Zelensky trong ngày 20/11/2025, thỏa mãn những điều kiện của chủ nhân điện Kremlin, sau khi Washington đã phối hợp với Matxcơva, bí mật soạn thảo một lộ trình vãn hồi hòa bình cho Ukraina, khiến buộc Kiev nhượng lãnh thổ cho Nga, giảm 50 % quân số và cấm sự hiện diện của các binh sĩ nước ngoài trên lãnh thổ Ukraina .

Tổng thống Mỹ Donald Trump (P) gặp đồng nhiệm Ukraina Volodymyr Zelensky tại Phòng Nội các của Nhà Trắng ở Washington, Hoa Kỳ, ngày 17/10/2025. AFP - TOM BRENNER

Một lần nữa, Nhà Trắng soạn thảo kế hoạch hòa bình trên lưng Ukraina, gạt bỏ các đối tác châu Âu để nhanh chóng dẹp được hiểm họa phải đương đầu với Nga, một cường quốc hạt nhân.

Tổng thống Ukraina tiếp phái đoàn Mỹ vào lúc Ukraina đang bị suy yếu trên nhiều phương diện : nhiều nhân vật thân tín với ông Zelensky và giới tài chính bị tai tiếng vì tham nhũng. Trên trận địa, Nga rõ ràng đang chiếm thế thượng phong với các đợt oanh kích càng lúc càng thường xuyên hơn, khốc liệt hơn. Đạn pháo của Nga đã nhắm tới tận các thành phố ở miền tây, nơi vốn được coi là khá an toàn. Công luận Ukraina bắt đầu lại phải đối mặt với giá rét trong lúc Nga tiếp tục oanh kích các cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraina, như ba mùa đông vừa qua. Hoa Kỳ dưới chính quyền Trump luôn tìm cách thoái lui, để bớt một gánh nặng. Các nước châu Âu tuy hết mình yểm trợ bởi an ninh của Ukraina cũng là an ninh của toàn khối này, nhưng khả năng quân sự và tài chính của Anh Quốc và Liên Âu thì có hạn ; những sáng kiến tăng cường an ninh và khả năng phòng thủ cho Ukraina, sau rất nhiều các hội nghị ở Luân Đôn, Paris hay Bruxelles … vẫn trong quá trình đàm phán và Mỹ vẫn là bên có tiếng nói sau cùng.

Đặc sứ Nga Kirill Dimitriev người đồng kiến tạo kế hoạch hòa bình cho Ukraina

Trong bầu không khí ảm đạm đó, Washington đưa ra một « lộ trình » vãn hồi hòa bình cho Ukraina. Theo tiết lộ của trang thông tin Mỹ Axios, đây là kết quả từ một sự hợp tác giữa Hoa Kỳ và Nga. Kế hoạch 28 điểm chính quyền Trump chuẩn bị đề xuất với Kiev là một phiên bản « song sinh » với « Kế hoạch hòa bình cho Gaza ». Cả hai cùng là sáng kiến của Steve Witkoff, người được tổng thống Trump tin tưởng. « Lộ trình 28 điểm vãn hồi hòa bình cho Ukraina » đã được kiến tạo nhân cuộc họp giữa ông Witkoff với đặc sứ Nga về Ukraina Kirill Dimitriev tại Florida trong ba ngày 24-26/10/2025.

Ukraina là bên trực tiếp liên quan cũng như Liên Âu, nguồn tài trợ và điểm tựa chính trị, hậu cần quan trọng của Ukraina nhất là kể từ khi Hoa Kỳ phủi tay, đều « vô tiếng tàng hình ».

Theo những thông tin rò rỉ, kế hoạch nói trên tập trung vào 4 lĩnh vực : « Đem lại hòa bình cho Ukraina, bảo đảm về an ninh, an ninh cho châu Âu và quan hệ trong tưỡng lai giữa Mỹ và Nga ».

Riêng về mục tiêu vãn hồi hòa bình cho Ukraina, Mỹ quan niệm, thứ nhất, Ukraina cần nhượng lãnh thổ cho Nga, kể cả tại những vùng mà Nga chưa hoàn toàn làm chủ tình hình. Thứ hai, để trấn an Matxcơva, Washington báo trước sẽ từng bước ngừng viện trợ quân sự cho Kiev, đồng thời đòi Ukraina giảm khoảng một nửa quân số. Điều khoản thứ ba là dẹp bỏ hẳn mọi ý định về một lực lượng đa quốc gia gìn giữ an ninh và hòa bình cho Ukraina một khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực. Sự hiện diện của lính nước ngoài (thuộc nhóm các quốc gia tình nguyện yểm trợ Ukraina) trên lãnh thổ Ukraina là sáng kiến của nhiều nước châu Âu, đứng đầu là Anh và Pháp. Đây cũng là điều mà Matxcơva cực lực chống đối.

Trong mắt các chuyên gia, kế hoạch Mỹ chuẩn bị đề xuất với Ukraina đơn giản là một tài liệu đòi Kiev « đầu hàng vô điều kiện » trước những tham vọng của tổng thống Nga Vladimir Putin.

Sau khi đã thất bại, không đòi được Matxcơva nhượng bộ điều gì thì Washington đã nóng lòng muốn nhanh chóng đóng lại hồ sơ « chướng tai gai mắt ông Trump ». Theo báo Le Monde, một số quan chức của bộ Quốc Phòng Mỹ cho rằng đây là thời điểm thuận lợi để gây áp lực tối đa với chính quyền Zelensky. Họ trông thấy « nhiều tín hiệu báo trước Kiev sẽ chấp nhận kế hoạch của Hoa Kỳ ». Lý do : Ukraina cần vũ khí của Mỹ, và vẫn phải dựa vào mạng lưới tình báo của Hoa Kỳ.

Đưa ra lộ trình mới về Ukraina lần này tổng thống Trump muốn chứng minh với công luận Mỹ là ông vẫn rất năng động trên hồ sơ nóng bỏng nhất hiện nay. Việc kế hoạch vãn hồi hòa bình cho Ukraina mà Nhà Trắng « phối hợp » soạn thảo cùng với Nga, cho thấy, đối với Washington, an nguy của Ukraina, an ninh của châu Âu không mấy có trọng lượng trong chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ. Chính quyền Trump hoàn toàn có thể mang những vấn đề đó ra để đổi lấy một mối bang giao êm thắm hơn với Matxcơva và với cá nhân tổng thống Vladimir Putin. Nga mới là đối tượng mà Mỹ muốn nhắm tới.