ELON MUSK XOAY TRỤC CHIẾN LƯỢC KHÔNG GIAN, SPACEX ƯU TIÊN XÂY “THÀNH PHỐ TỰ PHÁT TRIỂN” TRÊN MẶT TRĂNG TRƯỚC SAO HỎA

[nguoiduatinabc]

Tỷ phú công nghệ Elon Musk vừa cho biết công ty hỏa tiễn của ông, SpaceX, hiện đã chuyển trọng tâm chiến lược sang việc xây dựng một “thành phố tự phát triển” của con người trên Mặt Trăng, tạm gác lại tham vọng đưa nhân loại định cư sớm trên Sao Hỏa như ông từng nhiều lần công bố trước đây.

Theo ông Musk, sự thay đổi ưu tiên này xuất phát chủ yếu từ yếu tố thời gian. Ông nhận định rằng một xã hội loài người trên Mặt Trăng có thể hình thành trong vòng chưa đầy một thập niên, trong khi để đạt được mục tiêu tương tự trên Sao Hỏa sẽ cần thời gian ít nhất gấp đôi, do những giới hạn về quỹ đạo và khoảng cách hành tinh.

Trong một bài đăng trên nền tảng X vào Chủ Nhật, ông Musk giải thích rằng việc di chuyển đến Sao Hỏa chỉ khả thi khi hai hành tinh thẳng hàng theo chu kỳ khoảng 26 tháng, với hành trình kéo dài nửa năm. Trái lại, việc phóng tàu lên Mặt Trăng có thể thực hiện khoảng mỗi 10 ngày, với thời gian bay chỉ chừng 2 ngày, cho phép SpaceX thử nghiệm, điều chỉnh và triển khai nhanh hơn rất nhiều.

Ông Musk cho biết kế hoạch Sao Hỏa vẫn chưa bị hủy bỏ và có thể sẽ khởi sự trong 5 hoặc 6 năm tới, song sẽ được tiến hành song song với dự án Mặt Trăng. Tuy nhiên, theo ông, ưu tiên hàng đầu hiện nay là bảo đảm tương lai của nền văn minh nhân loại, và mục tiêu này có thể đạt được nhanh hơn thông qua việc xây dựng căn cứ định cư trên Mặt Trăng.

Sự xoay trục này được xem là một bước chuyển đáng chú ý, bởi trong nhiều năm qua ông Musk từng công khai chỉ trích các chương trình tập trung vào Mặt Trăng và khẳng định Sao Hỏa mới là đích đến tất yếu của loài người. Ông cũng từng nhiều lần đưa ra những mốc thời gian táo bạo cho việc đưa con người lên Sao Hỏa, nhưng sau đó liên tục phải dời lại.

Thông báo mới của ông Musk được đưa ra chỉ ít ngày sau khi SpaceX đạt thỏa thuận mua lại công ty trí tuệ nhân tạo xAI, qua đó hợp nhất hai doanh nghiệp của ông thành công ty tư nhân có giá trị cao nhất thế giới, ước tính khoảng $1.25 ngàn tỷ Mỹ kim. SpaceX hiện đang nắm giữ nhiều hợp đồng phóng hỏa tiễn quy mô lớn với chính phủ Hoa Kỳ, đồng thời vận hành hệ thống vệ tinh Internet Starlink, trong khi xAI sở hữu nền tảng X và chatbot Grok.



Trong lĩnh vực chương trình không gian quốc gia, NASA hiện đặt mục tiêu đưa con người trở lại Mặt Trăng vào năm 2028, lần đầu tiên kể từ khi chương trình Apollo chấm dứt năm 1972. SpaceX giữ hợp đồng trị giá gần $3 tỷ Mỹ kim để phát triển tàu đổ bộ Mặt Trăng cho sứ mệnh Artemis III, dự kiến sử dụng hỏa tiễn Starship, cùng loại phương tiện được thiết kế cho các chuyến bay Sao Hỏa trong tương lai.

Tuy nhiên, dự án Starship vẫn đối diện nhiều thách thức kỹ thuật, khi hỏa tiễn khổng lồ này đã nhiều lần nổ trong quá trình thử nghiệm và chưa từng hoàn tất chuyến bay vào quỹ đạo. Trước những chậm trễ này, chính quyền liên bang từng phát tín hiệu có thể xem xét các lựa chọn khác, bao gồm việc giao vai trò tàu đổ bộ cho Blue Origin của Jeff Bezos.

Trong bối cảnh đó, quyết định ưu tiên Mặt Trăng của ông Musk phản ánh một cách tiếp cận thực dụng hơn, tập trung vào khả năng triển khai nhanh và hiệu quả, thay vì theo đuổi những mục tiêu xa vời về thời gian.

Diễn tiến này cũng cho thấy cuộc cạnh tranh và điều chỉnh chiến lược không ngừng trong ngành công nghiệp không gian, nơi các công ty tư nhân ngày càng đóng vai trò then chốt trong các sứ mệnh từng chỉ thuộc về nhà nước.