Chỉ bằng tán lá, cây cảnh này đã đủ khiến ban công, phòng khách hay góc sân vườn bừng lên như có nắng thu đậu lại quanh năm.
Giữa muôn vàn cây xanh, những chiếc lá của cây cảnh này vô cùng nổi bật và rực rỡ. Chúng mang lại vẻ đẹp suốt 4 mùa, càng nắng gió càng lộng lẫy: Vàng anh lá mít (Codiaeum variegatum var. pictum).
Không cần trồng hoa lá phức tạp, chỉ bằng tán lá, cây cảnh này đã đủ khiến ban công, phòng khách hay góc sân vườn bừng lên như có nắng thu đậu lại quanh năm.
Mỗi chiếc lá của cây cảnh cô tòng lá mít đều như tác phẩm nghệ thuật
Cây cô tòng lá mít (hay vàng anh lá mít) có tên khoa học phổ biến là Codiaeum variegatum var. pictum, thuộc họ Thầu dầu (Euphorbiaceae).

Cây cảnh mang vẻ đẹp 4 mùa
Nếu lần đầu bắt gặp một chậu cô tòng lá mít đặt dưới nắng sớm, nhiều người sẽ ngỡ đó là cây giả được phun sơn. Bởi khó tin rằng tạo hóa có thể pha màu táo bạo đến vậy trên cùng một phiến lá.
Cây cảnh có tên gọi "lá mít" vì hình dạng lá giống như lá mít. Nhưng nếu lá mít ta chỉ một màu xanh thẫm, lá cô tòng to bản, dày và bóng như phủ sáp, nhưng lại loang đủ sắc độ: vàng chanh của lá non, cam lửa của lá bánh tẻ, rồi đỏ tươi, đỏ thẫm, tím trầm khi lá về già.
Điều thú vị là không chiếc lá nào giống chiếc nào. Có lá chia đôi hai mảng màu xanh - vàng rõ rệt, có lá viền đỏ chạy quanh mép như nét vẽ thư pháp, lại có lá lốm đốm như da báo.
Gân lá nổi rõ, thường mang màu vàng kim hoặc đỏ tươi, càng làm tăng độ tương phản. Cứ sau một đêm trời trở gió, sắc lá lại thay đổi.
Người chơi lâu năm vẫn bảo: “Nuôi cô tòng là nuôi một bức tranh, mỗi ngày mở ra một mảng màu mới”.
Dáng cây cũng góp phần hoàn thiện vẻ đẹp. Thuộc loại bụi thân gỗ nhỏ, cô tòng phân nhánh khỏe từ gốc, tạo tán tròn đầy đặn cao 40cm đến hơn 1m khi trồng chậu. Thân non xanh lục, già hóa nâu với những vết sẹo lá hình bán nguyệt xếp đều, gợi cảm giác cổ kính.
Đặt một chậu cây cảnh này ở sảnh đón khách, không cần thêm tranh ảnh hay đèn trang trí, không gian lập tức có điểm nhấn.
Cô tòng ra hoa, nhưng hoa nhỏ, trắng sữa, mọc thành chùm và không mấy ai để ý. Bởi với loài cây này, 99% giá trị nằm ở lá.
Và lá thì đẹp bốn mùa, nhưng rực rỡ nhất từ tháng 9 đến tháng 3 năm sau, khi nắng hanh, biên độ nhiệt ngày đêm lớn khiến sắc đỏ, vàng lên đậm như lửa.
Cây cảnh như bùa may trong nhà
Trong quan niệm phong thủy, màu sắc chính là ngôn ngữ của năng lượng. Sắc đỏ, cam, vàng kim của cô tòng lá mít thuộc hành Hỏa. Hỏa lại sinh Thổ, nên giới chơi cây cảnh tin rằng loài cây này đặc biệt vượng với người mệnh Hỏa và mệnh Thổ.
Tán lá to tròn, dày dặn tượng trưng cho sự sung túc, khả năng “tụ tài, giữ lộc”, giúp gia chủ ổn định tài chính, hạn chế thất thoát.
Thân cây phân nhiều nhánh từ gốc còn mang ý nghĩa “con đàn cháu đống, phúc lộc sum vầy”. Vì thế, các cửa hàng, quán cà phê hay văn phòng thường đặt một cặp cô tòng hai bên cửa chính hoặc quầy thu ngân để kích hoạt cung Tài Lộc. Hướng tốt nhất là hướng Nam hoặc Đông Nam, nơi thuộc về danh tiếng và tiền bạc.
Người tuổi Tỵ, Ngọ, Tuất, Mùi được cho là hợp nhất với cô tòng. Nhưng thực tế, bất kỳ ai yêu màu sắc ấm nóng, muốn căn nhà có thêm sinh khí đều có thể trồng. Chỉ cần lưu ý không đặt cây trong phòng ngủ. Năng lượng Hỏa quá mạnh cộng với việc cây thải CO2 ban đêm có thể khiến giấc ngủ chập chờn.
Bên cạnh yếu tố tâm linh, cô tòng còn được NASA xếp vào nhóm cây có khả năng hấp thụ formaldehyde, benzene, toluene – những hợp chất bay hơi từ sơn tường, đồ gỗ mới. Phiến lá to, bề mặt bóng giúp cây cảnh lọc khí hiệu quả, trả lại không gian trong lành.
Cây cảnh chịu nắng tốt
Với sân vườn, cây cảnh chịu nắng tốt nên rất chuộng trồng viền lối đi, làm hàng rào thấp. Một dải cô tòng chạy dọc hiên nhà, nhìn từ xa chẳng khác nào dải lụa đỏ giữa nền xanh.
Bí quyết chăm sóc cây cảnh cô tòng lá mít: Càng “khổ” càng đẹp
Nhiều người mua cô tòng về, đặt trong nhà rồi thất vọng vì lá dần chuyển xanh lè, mất hết màu sắc. Bí quyết nằm ở một chữ: nắng. Cô tòng là “đứa con của nhiệt đới”, cần tối thiểu 4-6 giờ nắng mỗi ngày để quang hợp và tổng hợp sắc tố.
Thiếu sáng, cây cảnh vẫn sống nhưng sẽ vươn dài, lá non xanh nhợt. Vị trí lý tưởng là ban công hướng Đông đón nắng sớm, hoặc sân vườn có lưới che 30% vào buổi trưa hè. Nếu trồng trong nhà, bắt buộc phải đặt sát cửa sổ hướng Nam và mỗi tuần cho cây “tắm nắng” 2-3 ngày.
Thứ hai là nước. Cô tòng thà khô còn hơn úng. Rễ cây rất kỵ sũng nước, chỉ cần ứ đọng vài ngày là thối gốc. Nguyên tắc của người chơi lâu năm là “khô mới tưới, tưới là đẫm”. Mùa hè 2-3 ngày một lần, mùa đông có khi cả tuần.
Cách kiểm tra đơn giản nhất: chọc ngón tay sâu 3cm vào đất, thấy khô hẳn mới tưới. Khi cây thiếu nước, lá sẽ rủ xuống; khi úng, lá vàng và nhũn từ gốc.
Đất trồng phải tơi xốp, thoát nước nhanh. Công thức được nhiều nhà vườn áp dụng: 40% đất thịt, 30% trấu hun hoặc xơ dừa, 20% xỉ than đập nhỏ, 10% phân trùn quế.
Đáy chậu lót một lớp xỉ than để chống úng. Khoảng 1-2 năm, khi rễ ăn kín chậu, nên thay đất và tỉa bớt rễ già để cây trẻ lại.
Về phân bón, cô tòng không ưa đạm. Bón nhiều đạm lá sẽ to, xanh mướt nhưng mất màu. Muốn lá đỏ rực, phải dùng loại NPK giàu lân và kali như 6-30-30, định kỳ 20 ngày một lần.
Xen kẽ là phân hữu cơ như phân dê, trùn quế để đất không bị chai. Tuyệt đối không bón phân lúc nắng gắt, cây dễ sốc.
Muốn bụi cô tòng tròn đều, phải mạnh dạn bấm ngọn. Cứ mỗi cành vươn dài khoảng 20cm thì bấm bỏ 5cm ngọn, từ nách lá sẽ bật ra 2-3 chồi mới. Lá già dưới gốc nên tỉa bớt cho gốc thông thoáng, hạn chế nấm bệnh.
Cây cảnh này khá khỏe, nhưng mùa khô dễ bị rệp sáp, nhện đỏ. Chỉ cần dùng khăn ướt lau lá, hoặc phun dầu Neem là sạch. Mùa mưa ẩm thì phòng đốm lá bằng cách hạn chế tưới lên tán và giữ nơi trồng thông gió.
Một lưu ý nhỏ: nhựa cô tòng có độc tố nhẹ, gây kích ứng da. Khi cắt tỉa nên đeo găng tay, tránh để nhựa dính vào mắt, miệng và để xa tầm tay trẻ nhỏ, thú cưng.
Tóm lại, cây cảnh không phải loại cây đỏng đảnh. Ngược lại, nó càng nắng gió càng lên màu. Người ta bảo nó giống tính cách của miền nhiệt đới: mạnh mẽ, rực rỡ và luôn biến đổi.
Trồng một chậu trong nhà, gia chủ vừa có máy lọc không khí tự nhiên, vừa có “ngọn lửa phong thủy” thắp sáng tài lộc, lại vừa có thú vui ngắm lá đổi màu mỗi sớm mai.
Trong nhịp sống đô thị nhiều bê tông và ánh sáng trắng, một bụi cô tòng đỏ vàng bên khung cửa chính là cách đơn giản nhất để giữ lại chút mùa thu.
Và có lẽ, đó cũng là lý do suốt bao năm, dù bao nhiêu loài cây mới xuất hiện, cô tòng lá mít vẫn chưa bao giờ lỗi thời trong sân vườn Việt.
Vietbf @ Sưu tầm