Tính toán sai lầm khiến đồng minh thân cận bị Mỹ gạt ra ngoài lề trong xung đột Iran

[Cupcake01]

Bức tranh "màu hồng" của ông Netanyahu

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã phá vỡ sự im lặng kéo dài bất thường về cuộc xung đột với Iran tuần này bằng một video bình luận, khẳng định ông có "sự phối hợp đầy đủ" với Tổng thống Mỹ Donald Trump và hai người thảo luận với nhau "gần như hàng ngày", Guardian đưa tin.

Động thái này diễn ra sau nhiều tuần báo chí trong nước đưa tin rằng Israel không còn được tham vấn về cuộc xung đột Iran, và bị gạt ra ngoài lề trong các cuộc đàm phán hòa bình do Pakistan làm trung gian.

Tuy nhiên, phản ứng tức thì của giới quan sát trước video mà ông Netanyahu đăng tải là hoài nghi về khả năng thực tế có thể còn tồi tệ hơn những gì họ tưởng tượng.

"Việc ông ấy nói quá nhiều về sự tuyệt vời của mối quan hệ khiến tôi thấy khá lo ngại về mức độ căng thẳng thực sự", Dahlia Scheindlin, một cố vấn chính trị và chuyên gia thăm dò dư luận người Mỹ gốc Israel, nhận định. "Tôi sẽ không ngạc nhiên, vì cuộc xung đột rõ ràng đang diễn ra rất tồi tệ từ mọi góc độ liên quan đến các mục tiêu ban đầu".

Tổng thống Mỹ và Thủ tướng Israel từ lâu đã được coi là hình ảnh phản chiếu của nhau. Kể từ ngày 28/2, khi cuộc tấn công của liên quân Mỹ-Israel vào Iran khiến vùng Vịnh đình trệ, họ dường như đã gắn kết chặt chẽ đến mức cả hai sẽ khó có thể tách rời khỏi di sản của cuộc xung đột này.

Theo các báo cáo sâu rộng trên truyền thông Mỹ, ông Netanyahu là nhân vật then chốt thuyết phục ông Trump rằng tấn công là giải pháp duy nhất cho vấn đề Iran, và đó sẽ là một cuộc chiến dễ dàng.

Vào thời điểm ấy, nhà lãnh đạo Israel đang "đẩy một cánh cửa vốn đã mở sẵn". Một tháng trước đó, các lực lượng Mỹ đã thực hiện một cuộc đột kích bất ngờ và bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro.

Alon Pinkas, nhà cựu ngoại giao Israel, cho biết: "Ông Netanyahu đã lấy Venezuela làm ví dụ. Ông ấy nói với ông Trump rằng: Nhìn những gì ông đã làm ở Venezuela xem. Không đau đớn, không tốn sức. Thật tuyệt vời".

"Sau đó, ông ấy bắt đầu dồn dập đưa cho ông Trump các dữ liệu tình báo cho thấy Iran đã mở rộng quy mô sản xuất tên lửa và năng lượng phóng, đồng thời vẫn còn 450 kg uranium làm giàu cao", Pinkas nói.

Với sự trợ giúp của Giám đốc Mossad, David Barnea, ông Netanyahu đã khắc họa Iran như một "trái chín nẫu" sắp rụng khỏi cành.

Theo nhiều báo cáo, các quan chức tình báo và quân sự Mỹ đã nhấn mạnh về rủi ro Iran trả đũa các đồng minh của Mỹ ở vùng Vịnh và đóng cửa eo biển Hormuz. Nhưng ông Netanyahu cùng các phe diều hâu trong chính quyền Mỹ đã thắng thế khi lập luận rằng Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC) đã được đánh giá quá cao và sẽ không đủ sức đánh trả.

Sự thất vọng của ông Trump

Họ đã sai lầm trên mọi phương diện, cây viết Julian Borger của Guardian nhận định. Người dân Iran đã không nổi dậy, chế độ không sụp đổ, người Kurd không tấn công từ phía tây bắc, và IRGC đã có thể gây ra những thiệt hại nặng nề cho các căn cứ của Mỹ và các vương quốc vùng Vịnh, đóng cửa eo biển Hormuz và kích hoạt một cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu.

"Khoảng 30 ngày sau khi xung đột nổ ra, đến cuối tháng 3, đã có những dấu hiệu cho thấy ông Trump rất thất vọng với ông Netanyahu", Pinkas nhận định.

Tổng thống Mỹ đã ngừng nhắc đến Israel và ông Netanyahu trong các phát biểu công khai đầy lạc quan về cuộc chiến.

Khi các nhà đàm phán Mỹ bắt đầu thảo luận với phía Iran và các trung gian Pakistan để chuẩn bị cho thông báo ngừng bắn vào ngày 8/4, Israel đã bị gạt ra ngoài lề. Các quan chức Israel than phiền với báo giới rằng họ phải viện tới tình báo của mình để cố gắng tìm hiểu chuyện gì đang xảy ra.