Virus Hanta: Sự bùng phát trên tàu du lịch MV Hondius nguy hiểm đến mức nào?

[pizza]

Một loại mầm bệnh lây truyền từ chuột đã khiến ba người thiệt mạng và gây ra sự hoang mang trong cộng đồng.

Các nhân viên y tế chuẩn bị sơ tán bệnh nhân khỏi tàu du lịch MV Hondius tại một cảng ở Praia, Cape Verde, ngày 6 tháng 5 năm 2026. Ảnh AP

Một vụ bùng phát virus hantavirus trên một tàu du lịch ở Đại Tây Dương đã thu hút sự chú ý của truyền thông toàn cầu và gây ra nhiều lo ngại về COVID-19. Tàu chở khách MV Hondius mang cờ Hà Lan đã được phép cập cảng quần đảo Canary vào thứ Tư, sau khi ba hành khách được sơ tán tại Cape Verde.

Bảy người trên tàu MV Hondius đã mắc bệnh hantavirus kể từ khi tàu rời Ushuaia, Argentina, vào ngày 1 tháng 4: ba người đã tử vong, một người đang trong tình trạng nguy kịch và ít nhất ba người khác có triệu chứng bệnh, theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).

Những người được sơ tán tại Cape Verde sẽ được đưa đến Hà Lan để điều trị. Hai người đang có các triệu chứng cấp tính, trong khi người thứ ba đã tiếp xúc gần với một hành khách đã tử vong tuần trước. Các trường hợp nghi nhiễm hantavirus đã xuất hiện ở Pháp, Đức và Thụy Sĩ, tất cả đều là những bệnh nhân đã rời tàu tại các cảng ghé trước đó, hoặc đã tiếp xúc với hành khách.

Virus hantavirus là gì?

Virus Hanta là một họ virus gây bệnh ở người, thường là sốt xuất huyết kèm hội chứng thận (HFRS) và hội chứng tim phổi do virus Hanta (HPS). Chúng được đặt tên theo sông Hantan ở Hàn Quốc, nơi các nhà khoa học lần đầu tiên xác định được tác nhân gây bệnh khi binh lính Liên Hợp Quốc đóng quân dọc bờ sông mắc bệnh HFRS.

Chủng virus 'Andes' đang lưu hành trên tàu MV Hondius thường được tìm thấy ở Argentina và Chile, và gây ra hội chứng HPS, chứ không phải hội chứng HFRS ít nguy hiểm hơn.

Các triệu chứng của bệnh hantavirus là gì?

Bệnh nhân mắc hội chứng phổi tắc nghẽn (HPS) có thể biểu hiện các triệu chứng giống cúm, bao gồm sốt, mệt mỏi cực độ, đau cơ, đau bụng, buồn nôn, nôn mửa, tiêu chảy hoặc khó thở. Khi bệnh tiến triển, bệnh nhân có thể bị tăng nhịp tim, nhịp tim không đều, tăng huyết áp và tích tụ dịch trong phổi và khoang ngực.

Virus hantavirus lây lan như thế nào?


Virus Hanta được truyền bởi các loài gặm nhấm và lây lan sang người qua tiếp xúc với phân, nước tiểu hoặc nước bọt của chúng. Các loài gặm nhấm khác nhau mang các loại virus Hanta khác nhau: trong trường hợp chủng Andes, nó được truyền bởi chuột lúa lùn đuôi dài.

Theo WHO, chủng Andes là loại hantavirus duy nhất có thể lây truyền từ người sang người. "Khi xảy ra, sự lây truyền giữa người với người có liên quan đến tiếp xúc gần gũi và kéo dài, đặc biệt là giữa các thành viên trong gia đình hoặc bạn đời thân thiết", tổ chức này cho biết hôm thứ Tư.

Virus đã xâm nhập vào tàu du lịch bằng cách nào?

Các quan chức Argentina đã nói với hãng tin AP rằng họ tin một cặp vợ chồng người Hà Lan đã nhiễm virus khi đi ngắm chim tại một bãi rác ở Ushuaia trước khi lên tàu. Vì cuộc điều tra vẫn đang diễn ra, các quan chức này yêu cầu được giấu tên.

Theo công ty điều hành tàu, Oceanwide Expeditions, trên tàu có tổng cộng 149 hành khách và thủy thủ đoàn. Con số này bao gồm 23 công dân Anh, 17 người Mỹ và 13 người Tây Ban Nha. Trên tàu còn có một người Nga và năm người Ukraine, tất cả đều là thành viên thủy thủ đoàn.

Virus hantavirus nguy hiểm đến mức nào?

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), virus Hanta lây nhiễm cho từ 10.000 đến 100.000 người trên toàn cầu mỗi năm. Tỷ lệ tử vong khác nhau tùy thuộc vào từng chủng: các chủng "thế giới cũ" ở châu Âu và châu Á giết chết dưới 1% số người nhiễm bệnh. Các chủng "thế giới mới" ở Bắc và Nam Mỹ giết chết tới 50%. Chủng Andes có tỷ lệ tử vong là 40%.

Trước đây đã từng xảy ra các đợt bùng phát virus hanta chưa?

Các vụ bùng phát virus Hanta hiếm khi được đưa tin ở châu Á và châu Âu, nơi tỷ lệ tử vong tương đối thấp. Tuy nhiên, các chủng virus "thế giới mới" đã gây ra sự hoang mang kể từ khi chúng được xác định lần đầu tiên vào năm 1993. Sau khi một "cúm bí ẩn" gây ra 33 trường hợp - 17 trường hợp tử vong - mắc hội chứng phổi do virus Hanta (HPS) ở vùng Four Corners thuộc Arizona, Colorado, New Mexico và Utah, các nhà khoa học đã xác định rằng virus Hanta ở bán cầu Tây nguy hiểm hơn nhiều so với các chủng virus "thế giới cũ".

Một đợt bùng phát năm 2012 tại Vườn quốc gia Yosemite của California đã lây nhiễm cho 10 người và khiến 3 người tử vong; một cụm ca bệnh ở California và New Mexico năm ngoái đã khiến 4 người thiệt mạng, trong đó có Betsy Arakawa, vợ của diễn viên đoạt giải Oscar Gene Hackman; và các đợt bùng phát cục bộ khá phổ biến ở Argentina. Năm ngoái, Argentina ghi nhận 86 trường hợp nhiễm hantavirus được xác nhận, dẫn đến 28 trường hợp tử vong.

Liệu virus hantavirus có thể đã thoát ra khỏi phòng thí nghiệm?

Không giống như đại dịch Covid-19, không có bằng chứng nào cho thấy sự bùng phát virus hantavirus trên tàu MV Hondius bắt nguồn từ một phòng thí nghiệm nghiên cứu. Tuy nhiên, các mẫu virus hantavirus đã từng bị thất thoát khỏi phòng thí nghiệm trước đây. Năm 2011, hơn 300 lọ chứa virus Hantavirus, virus Hendra và virus Lyssavirus đã biến mất khỏi Phòng thí nghiệm Virus học Y tế Công cộng Queensland ở Úc.

Vụ "vi phạm an ninh sinh học nghiêm trọng" này không được phòng thí nghiệm thừa nhận cho đến năm 2023, và một cuộc điều tra đã được khởi động vào năm sau đó. Bộ trưởng Y tế Úc Tim Nicholls cho biết vào thời điểm đó rằng vẫn chưa rõ liệu các mẫu vật có bị "thất lạc hay không", và cuộc điều tra vẫn đang tiếp diễn.

Có vắc-xin phòng virus hantavirus không?

Hiện tại chưa có vắc-xin phòng virus hantavirus nào được sử dụng rộng rãi. Mặc dù vắc-xin chống lại hai chủng virus gây bệnh HFRS ít nguy hiểm hơn đã có ở Trung Quốc và Hàn Quốc, nhưng chưa có vắc-xin nào được phê duyệt ở châu Âu, và việc thử nghiệm vắc-xin chống lại các chủng gây bệnh HPS vẫn đang ở giai đoạn sơ khai.

Các nhà nghiên cứu ở Mỹ đã phát triển một loại vắc-xin DNA chống lại chủng Andes, mà họ cho rằng đã chứng minh “an toàn và tạo ra phản ứng miễn dịch mạnh mẽ, bền vững” trong các thử nghiệm trên người vào năm 2023. Các nhà khoa học chính phủ Anh cũng đang nghiên cứu vắc-xin chống lại virus hantavirus nhằm ngăn chặn một đại dịch trong tương lai từ thứ mà họ gọi một cách đáng ngại là “Bệnh X”.

Hiện chưa có phương pháp điều trị hay chữa khỏi đặc hiệu cho virus hantavirus, và việc chăm sóc tại bệnh viện chủ yếu tập trung vào việc kiểm soát triệu chứng và cải thiện cơ hội sống sót của bệnh nhân bằng cách cung cấp oxy, thở máy hoặc lọc máu trong các trường hợp HFRS nặng.

Có nên lo lắng về virus hantavirus không?

Ở giai đoạn này, “nguy cơ đối với phần còn lại của thế giới là thấp”, Giám đốc WHO, Tiến sĩ Tedros Adhanom Ghebreyesus, nói với các phóng viên hôm thứ Tư. Virus Hanta lây lan chậm hơn Covid-19, giúp việc ngăn chặn dễ dàng hơn, và các nhà khoa học tin rằng những người bị nhiễm bệnh nhưng không có triệu chứng không dễ lây truyền virus.

Tính đến chiều thứ Tư, tất cả những người còn lại trên tàu đều không có triệu chứng bệnh, Bộ trưởng Y tế Tây Ban Nha Monica Garcia nói với các phóng viên. Bà cho biết thêm, khi tàu MV Hondius đến quần đảo Canary, bất kỳ ai không có dấu hiệu bệnh sẽ được hồi hương.

Vietbf @ Sưu tầm