RUSSIA Biến số bất ngờ tại Quảng trường Đỏ: Khi "Bạch Dương" mỏi gối và ván bài hòa bình của Putin

[Gibbs]

Ngày 9/5/2026, khi tiếng giày đinh của khối quân danh dự vang lên trên mặt đá sỏi của Quảng trường Đỏ trong lễ kỷ niệm 81 năm chiến thắng Phát xít, Tổng thống Vladimir Putin đã khiến cả thế giới phải ngỡ ngàng. Giữa bầu không khí đậm chất thép và lửa, ông không chọn cách thổi bùng ngọn lửa viễn chinh bằng những lời tuyên bố đanh thép về một "chiến thắng tuyệt đối", mà lại thốt lên một điều đầy suy ngẫm: Cuộc xung đột tại Ukraine "đang đi đến hồi kết".

Cụm từ ấy ngắn ngủi, len lỏi giữa bài diễn văn dài dằng dặc về những thất bại của các cuộc đàm phán hồi năm 2022, nhưng sức nặng của nó thì không thể đong đếm. Người ta vẫn bảo "Nói ngọt lọt đến xương", và dường như lần này, ông chủ điện Kremlin đang muốn dùng sự mềm mỏng để xoa dịu một tình thế đang căng như dây đàn.

Những tín hiệu lạ từ "Pháo đài" Kremlin

Ông Putin vốn không phải là người nói năng tùy tiện hay bốc đồng. Những lời ông thốt ra thường được tính toán đến từng nhịp thở. Tại sao vào một ngày lễ phô trương sức mạnh quân sự, ông lại không thổi hồi kèn hiệu mạnh mẽ nhất – rằng "chiến dịch quân sự đặc biệt" phải tiếp tục cho đến khi đạt được mọi mục tiêu? Câu trả lời có lẽ nằm ở thực tại phũ phàng: Những mục tiêu như "phi quân sự hóa" Ukraine hay kiểm soát hoàn toàn vùng Donbas vẫn còn là một cái đích xa vời vợi, xa như "mò kim đáy bể".

Sự thay đổi tông giọng này phản ánh một tâm thế đang lan rộng trong lòng nước Nga. Các cuộc thăm dò dư luận gần đây cho thấy người dân Nga đã bắt đầu mệt mỏi với khói lửa. Họ khát khao hòa bình như "nắng hạn đợi mưa rào". Putin, bằng sự nhạy bén chính trị, có lẽ đang cố gắng duy trì một ảo tưởng rằng hòa bình có thể được dàn xếp sớm, một chiến thuật để ổn định lòng dân và giới tinh hoa đang dần mất kiên nhẫn.

Quân bài cũ và ván cờ ngoại giao mới

Trong một bước đi đầy bất ngờ, ông Putin đã nhắc lại cái tên Gerhard Schröder – cựu Thủ tướng Đức, người bạn cũ từ thời kỳ "trăng mật" giữa Nga và phương Tây. Việc đề xuất Schröder làm người trung gian điều phối cho các cuộc đàm phán trực tiếp với châu Âu là một nước cờ vừa cũ vừa mới. Dù Schröder đã bị thất sủng trong mắt nhiều người châu Âu sau cuộc xâm lược năm 2022, nhưng cái tên này vẫn có trọng lượng nhất định tại Washington và có thể làm phức tạp thêm những nỗ lực hòa bình vốn đã rối ren.

Nhiều người tin rằng quyền lực của Putin chỉ có thể tồn tại nếu đạt được chiến thắng tổng lực. Thế nhưng, thực tế đang chứng minh điều ngược lại. Làn sóng chỉ trích từ bên trong nước Nga về cách điều hành chiến tranh, về cái giá quá đắt về nhân mạng và kinh tế đang ngày một lớn dần. Trong giới tinh hoa Moscow, những tiếng xì xào đã xuất hiện: Putin có thể sẽ không thể tồn tại (về mặt chính trị) sau cuộc chiến này. Đúng là "Sông sâu còn có kẻ dò, lòng người nham hiểm ai đo cho cùng". Kremlin lúc này dường như đang phải siết chặt an ninh quanh vị tổng thống trước những lo ngại về ám sát và đảo chính.

Quảng trường Đỏ và sự im lặng của những cỗ xe tăng

Lễ duyệt binh năm nay là một sự tương phản đau đớn so với quá khứ. Thay vì những khí tài quân sự hiện đại khiến các chuyên gia phương Tây phải trầm trồ, Quảng trường Đỏ chỉ tràn ngập những bước chân của những người lính – những người mà chính Moscow cũng đang bắt đầu thiếu hụt.

Từ lâu, châu Âu vẫn nuôi hy vọng rằng nước Nga sẽ tự sụp đổ trước sức ép của Ukraine. Khi Donald Trump trở lại Nhà Trắng vào năm ngoái, châu Âu gần như không còn lựa chọn nào khác ngoài việc tiếp tục gây áp lực và chờ đợi sự rạn nứt từ bên trong Moscow. Và dường như, niềm tin đó đang dần có cơ sở. "Con giun xéo mãi cũng quằn", tinh thần của quân đội Nga đang sa sút thấy rõ. Khi sự bất mãn trong một quốc gia cảnh sát đạt đến ngưỡng tới hạn, người ta bắt đầu dám ngẩng cao đầu. Putin đã hết những "nguồn dự trữ" là tù nhân hay người nghèo để ném vào "máy xay thịt" ở mặt trận, và giờ đây, ngay cả tầng lớp sinh viên trung lưu cũng không còn mặn mà với việc ra chiến trường.

Ukraine: Khi Robot thay thế máu người

Trong khi Nga đang lún sâu vào vũng lầy kinh tế với những trung tâm thương mại bỏ hoang ở Moscow, thì Ukraine lại đang tìm thấy ánh sáng cuối đường hầm nhờ công nghệ. Dù thiếu hụt quân số trầm trọng, nhưng Kyiv lại có trong tay đội quân robot và drone hùng hậu. Sự bế tắc của Nga trên chiến tuyến phần lớn là nhờ khả năng tấn công, tiếp tế và di tản bằng phương tiện không người lái của Ukraine.

Đây là một kỳ tích đáng kinh ngạc. Thậm chí các quốc gia vùng Vịnh giàu có đã phải tìm đến Tổng thống Zelensky để nhờ hỗ trợ phòng thủ trước các mối đe dọa từ drone Iran. Giờ đây, Zelensky mới là người nắm giữ "những lá bài" để tiếp tục cuộc chơi, trái ngược hoàn toàn với những dự đoán u ám trước đó.

Tuy nhiên, người Nga có câu ngạn ngữ về việc "đừng uống champagne quá sớm". Ukraine vẫn cần cảnh giác vì Moscow thường thu hẹp khoảng cách công nghệ rất nhanh. Nhưng khi mùa hè đang cận kề, dù thế giới đang bị xao lãng bởi những xung đột khác, Kyiv vẫn đang đứng vững trên đôi chân của mình chứ không phải quỳ gối.

"Trời cao có mắt", mọi cuộc chiến cuối cùng rồi cũng sẽ phải kết thúc. Niềm tin vào nguồn tài nguyên vô tận của Putin đang lộ rõ là một sai lầm chết người. Có lẽ, sau cùng, ngay cả "Sa hoàng" cũng đã nhận ra rằng mình không thể chống lại bánh xe của lịch sử.