Kết quả thượng đỉnh Trump – Tập và những hệ quả cho chiến lược «an ninh kinh tế» châu Âu

[vuitoichat]

Theo như có làn sóng hàng hóa giá rẻ Trung Quốc trong thời gian gần tràn vào châu lục bởi cuộc chiến thuế quan của Mỹ, khiến trong cuộc chuyến công du Trung Quốc của tổng thống Mỹ Donald Trump, từ 13 đến 15/05/2026, được Liên Hiệp Châu Âu theo dõi sát sao bởi vì kết quả cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ-Trung sẽ có những tác động trực tiếp đến nền kinh tế khu vực vốn dĩ đã bị suy yếu bởi cuộc chiến thuế quan này.

Ảnh minh hoạc : Tổng thống Mỹ Donald Trump (T) và chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình (P) tại Busan, Hàn Quốc, ngày 30/10/2025. © AP - Mark Schiefelbein

Từ năm 2023, Liên Hiệp Châu Âu nỗ lực định hình một chiến lược an ninh kinh tế cho phép cải thiện khả năng tự vệ của nền kinh tế khu vực trước các áp lực từ bên ngoài. Đầu tháng 12/2025, Ủy Ban Châu Âu còn đề ra các hướng đi để bảo vệ mạng lưới kinh tế và bảo đảm an ninh cho chuỗi cung ứng về nguyên nhiên liệu cho các doanh nghiệp.

Tuy nhiên, cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung, các biện pháp thuế quan của chính quyền Trump, tình trạng dư thừa sản xuất ở Trung Quốc trong bối cảnh giảm phát, tỷ giá nhân dân tệ so với các đô la và euro rất thấp, tạo thuận lợi cho các doanh nghiệp Trung Quốc nhanh chóng chiếm lĩnh nhiều phân khúc thị trường trên thế giới, rồi cuộc khủng hoảng eo biển Hormuz đang gây bất ổn cho nền kinh tế của khối 27 thành viên.

Trên đài France Culture, ngày 09/05/2026, nhà nghiên cứu Agatha Kratz, thuộc nhóm tư vấn độc lập Rhodium Group, chuyên về phân tích các chính sách kinh tế, đóng trụ sở tại New York, cho rằng có ít nhất ba kịch bản tác động của thượng đỉnh Mỹ-Trung đối với nền kinh tế châu Âu.

Kiịch bản thứ nhất và được cho là tích cực nhất : Nếu Mỹ và Trung Quốc có những cuộc thảo luận mang tính xây dựng về hồ sơ Iran, qua đó, Bắc Kinh có thể sẽ can dự sâu hơn để chấm dứt xung đột, mở lại eo biển Hormuz, thì đây sẽ là một tín hiệu tốt không những cho châu Âu mà cả khu vực Đông Nam Á. Vì khủng hoảng kéo dài sẽ làm trầm trọng thêm tình hình kinh tế châu Âu.

Hai kích bản còn lại đều tác động tiêu cực đến châu Âu. Nếu Trung Quốc kết thúc cuộc họp thượng đỉnh trong thế mạnh, Ủy Ban Châu Âu khó có thể tiến hành các cuộc điều tra về chống phá giá hay đưa ra các hạn chế để đối phó với làn sóng hàng hóa giá rẻ Trung Quốc tràn vào châu Âu.

Chuyên gia Agatha Kratz lưu ý là các nền kinh tế lớn của châu lục, đặc biệt là Đức, đang gặp nhiều khó khăn lớn. Các áp lực kinh tế từ Trung Quốc khiến tăng trưởng trì trệ, cạnh tranh gay gắt dẫn đến tình trạng sa thải ồ ạt ở nhiều lĩnh vực công nghiệp chủ chốt. Làm thế nào Ủy Ban Châu Âu có thể thuyết phục các nước thành viên, nhất là Đức, có những nỗ lực nhiều hơn để hậu thuẫn các biện pháp bảo vệ thương mại, đối phó với Trung Quốc nếu như ngay cả nước Mỹ của Donald Trump cũng phải khuất phục trước những biện pháp kiểm soát xuất khẩu đất hiếm của Trung Quốc ?

Trong kich bản thứ ba, việc Mỹ và Trung Quốc đạt được một đồng thuận về thương mại cũng không hẳn là một tin tốt lành đối với châu Âu. Điều này có thể thúc đẩy nhiều nước thành viên Liên Âu như Tây Ban Nha, Đức hay Slovakia hối thúc Bruxelles hay chính phủ của mình cố gắng tìm kiếm một thỏa thuận với Bắc Kinh dù biết rằng việc đạt được một thỏa thuận qua đàm phán với Bắc Kinh chưa hẳn là một giải pháp tốt cho tình hình kinh tế hiện nay.

Chuyên gia Agatha Kratz đưa ra một bức tranh ảm đạm cho nền kinh tế khu vực : Châu Âu đang bị đe dọa cả trên hai mặt trận : Khả năng xuất khẩu sang thị trường Mỹ bị thu hẹp nếu Donald Trump áp thuế 25% thay vì là 15%, và ngay cả nếu ông Trump không tăng thuế nhưng giảm cho Trung Quốc xuống còn 10% trong khi châu Âu đang vất vả đối phó với hàng giá rẻ Trung Quốc. Và trong trường hợp này thì châu Âu có nguy cơ rơi vào tình thế « hai đánh một chẳng chột cũng què » !