Israel đề xuất lộ trình giải giáp Hezbollah gắn với tiến trình hòa bình Liban

[Romano]

Theo phóng viên TTXVN tại Tel Aviv, Đại sứ Israel tại Mỹ Yechiel Leiter ngày 14/5 cho biết, nước này sẽ đề xuất với Liban một kế hoạch từng bước giải giáp lực lượng Hezbollah, đồng thời thúc đẩy tiến trình bình thường hóa quan hệ giữa hai nước trong vòng đàm phán Israel-Liban diễn ra tại Washington ngày 15/5.Trả lời phỏng vấn báo Walla của Israel, ông Leiter cho rằng, dù chính quyền Liban tuyên bố đang loại bỏ vũ khí Hezbollah khỏi miền Nam Liban, lực lượng này trên thực tế vẫn duy trì đáng kể năng lực quân sự tại khu vực.

Theo ông Leiter, kể từ khi Hezbollah mở các cuộc tấn công nhằm vào Israel để ủng hộ Iran từ tháng 3 vừa qua, quân đội Israel đã phát hiện khoảng 8.000 rocket, tên lửa, vũ khí và hệ thống đường hầm của Hezbollah tại miền Nam Liban.

Ông Leiter cho biết, Israel muốn thúc đẩy một cơ chế phối hợp thực địa với Liban nhằm từng bước giải giáp Hezbollah. Theo đề xuất, hai bên sẽ xác định từng khu vực cụ thể để triển khai hoạt động rà soát, loại bỏ vũ khí và mở rộng dần sang các khu vực khác.

Đại sứ Israel cho biết, nước này sẵn sàng thúc đẩy đồng thời hai tiến trình. Một là đàm phán hướng tới hòa bình toàn diện giữa Israel và Liban, bao gồm các vấn đề biên giới, thiết lập đại sứ quán, thị thực và du lịch. Hai là tiến trình giải giáp Hezbollah. Theo ông Leiter, việc đạt được hòa bình toàn diện sẽ phụ thuộc vào kết quả của quá trình giải giáp lực lượng này.

Ông Leiter cũng cho biết, Israel đã nhấn mạnh với Tổng thống Mỹ Donald Trump và các quan chức cấp cao Mỹ rằng mọi thỏa thuận tương lai với Iran cần bao gồm việc chấm dứt hỗ trợ của Tehran đối với các lực lượng ủy nhiệm trong khu vực, trong đó có Hezbollah.

Theo ông Leiter, Đại sứ Liban tại Mỹ Nada Hamadeh cũng nói với Tổng thống Trump trong vòng đàm phán trước rằng nếu Iran không chấm dứt hoàn toàn hỗ trợ Hezbollah thì “sẽ không có tương lai cho Liban”. Đại sứ Israel nhận định lệnh ngừng bắn hiện nay giữa Israel và Hezbollah mới chỉ mang tính “kỳ vọng”, đồng thời khẳng định Israel sẽ tiếp tục bảo vệ binh sĩ và dân thường, không chấp nhận để Hezbollah tái vũ trang.

Trong khi đó, theo nguồn tin của kênh Al Arabiya, phái đoàn Israel sẽ thông báo với phía Liban rằng nước này chưa sẵn sàng cam kết ngừng bắn hoàn toàn với Hezbollah, song có thể xem xét giảm quy mô các hoạt động quân sự. Nguồn tin cho biết, Mỹ hiện ủng hộ lập trường này của Israel.

Đây là động thái mới nhất của Israel trong bối cảnh Mỹ chuẩn bị tổ chức vòng đàm phán mới giữa Liban và Israel tại Washington từ ngày 15/5 nhằm thúc đẩy duy trì thỏa thuận ngừng bắn, khi thời hạn hiện tại sắp hết hiệu lực và các cuộc không kích của Israel tại Liban tiếp tục gia tăng.

Thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban có hiệu lực từ ngày 17/4 và đã được gia hạn tới hết ngày 17/5. Trước đó, tại vòng đàm phán ngày 23/4 ở Nhà Trắng, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố gia hạn ngừng bắn thêm 3 tuần và bày tỏ hy vọng đạt được một thỏa thuận lịch sử giữa hai nước.

Cùng ngày 14/5, quân đội Israel cho biết đã tiến hành các cuộc không kích nhằm vào các mục tiêu của Hezbollah tại nhiều khu vực ở miền Nam Liban, chỉ vài giờ trước khi các cuộc đàm phán do Mỹ làm trung gian giữa hai bên dự kiến bắt đầu tại Washington.Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) đã phát cảnh báo sơ tán đối với người dân tại 8 ngôi làng ở miền Nam Liban trước khi tiến hành các cuộc không kích nhằm vào lực lượng Hezbollah.

Theo thông báo của người phát ngôn quân đội Israel Avichay Adraee, người dân tại các khu vực Libbaya, Sohmor, Tefahta, Kfar Melki, Yohmor al-Beqaa, Ain al-Tineh, Houmine al-Faouqa và Mazraat Sinay được yêu cầu di chuyển cách các vị trí mục tiêu ít nhất 1 km.

Ông Adraee cho biết, quân đội Israel buộc phải tiến hành hoạt động quân sự do Hezbollah vi phạm thỏa thuận ngừng bắn, đồng thời khẳng định Israel “không có ý định gây hại cho dân thường”.

Thông báo được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng dọc biên giới Israel-Liban tiếp tục leo thang thời gian gần đây với nhiều vụ không kích và pháo kích qua biên giới, bất chấp các nỗ lực duy trì thỏa thuận ngừng bắn giữa hai bên.

Theo truyền thông khu vực, vòng đàm phán diễn ra trong bối cảnh Bộ Y tế Liban thông báo các cuộc không kích của Israel ngày 13/5 đã khiến 22 người thiệt mạng, trong đó có 8 trẻ em. Hãng thông tấn quốc gia Liban cho biết khoảng 40 địa điểm ở miền Nam và miền Đông nước này đã bị tấn công.

Theo thống kê dựa trên số liệu từ giới chức Liban, hơn 400 người đã thiệt mạng trong thời gian ngừng bắn do các cuộc tấn công của Israel.