Vì sao hành củ đắt hơn thịt gà và là thứ xa xỉ ở Philippines?

[goodidea]

Nông dân Luis Angeles đang tất bật thu hoạch sớm hành củ, loại nông sản đang trở thành hàng hóa xa xỉ ở Philippines vì giá cao hơn cả thịt gà hay lợn.

Giá hành củ tăng vọt trong những tháng gần đây, lên tới 800 peso (gần 15 USD/kg) trong các siêu thị ở Manila, khiến chúng đắt hơn cả thịt gà hay thịt lợn.

Mức giá này cao gấp 4 lần so với trước đây, khiến một số nhà hàng đã quyết định bỏ hành khỏi nguyên liệu chế biến món ăn, trong khi nhiều gia đình Philippines ngừng sử dụng sản phẩm này, khi họ đang chật vật với lạm phát cao nhất trong 14 năm qua.


Nông dân Philippines thu hoạch hành củ trong trang tại ở Bongabon, tỉnh Nueva Ecija, ngày 17/1. Ảnh: AFP

Để đáp ứng nhu cầu và giảm giá bán lẻ hành tây xuống dưới 200 peso như trước đây, chính phủ Philippines đã cho phép nhập khẩu 21.000 tấn hành. Giới chức nước này cũng đang xem xét các biện pháp xử lý thương nhân có hành vi tích trữ hành.

Nhưng giá hành vẫn ở mức cao và nông dân trồng hành như Angeles đang thu hoạch sớm hơn bình thường để được giá.

"Những gì đang diễn ra là chưa từng thấy trong lịch sử", Angeles, 37 tuổi, nói khi cùng các nông dân nhổ hành khỏi ruộng ở thị trấn Bongabon, phía bắc Philippines, nơi được gọi là "thủ phủ hành củ". "Đây là lần đầu tiên giá tăng tới mức này".

Khi bắt đầu thu hoạch tháng trước, Angeles bán được hành với giá 250 peso/kg. Vào thời điểm hành củ của anh được đưa lên kệ hàng trong siêu thị ở Manila, giá đã tăng gấp đôi, vượt lương tối thiểu một ngày.

Trong lúc ảnh chế về hành củ lan truyền khắp mạng xã hội, loại nông sản này trở thành biểu tượng cho sự giàu có ở Philippines. Một cô dâu thậm chí sử dụng bó hành củ thay cho hoa cưới.

Phi công và tiếp viên trên một chuyến bay gần đây của Philippine Airlines tới Trung Đông đã bị bắt khi tìm cách buôn lậu vài túi hành qua sân bay Manila.

Đây không phải lần đầu Philippines rơi vào tình trạng thiếu lương thực cơ bản vì giá cả tăng vọt. Các mặt hàng như đường, muối và gạo từng tăng giá mạnh. Năng suất thấp, chi phí cao, đầu tư ít vào thủy lợi và cơ giới hóa, thiếu khả năng tiếp cận cơ sở bảo quản lạnh và đường sá kết nối nông trại tới chợ, cùng thiên tai, bão lũ luôn ảnh hưởng tới ngành nông nghiệp nước này.

Sâu bệnh bùng phát, giá dầu và phân bón tăng vọt từ khi Nga phát động cuộc chiến tại Ukraine hồi tháng 2/2022 khiến nông dân Philippines càng thêm khó khăn.

Bất chấp cam kết thúc đẩy sản xuất lương thực trong nước của chính phủ, Philippines vẫn chủ yếu dựa vào nhập khẩu để cung cấp lương thực cho dân số ngày càng tăng, nhưng thuế quan lại thúc đẩy lạm phát.

Tổng thống Ferdinand Marcos đã kiêm luôn vị trí Bộ trưởng Nông nghiệp với mục tiêu cải cách ngành nông nghiệp, vốn sử dụng 1/4 lao động của đất nước nhưng chỉ mang lại 10% GDP.

"Ngành nông nghiệp Philippines đang đối mặt nhiều thách thức lớn", Geny Lapina, giáo sư ngành quản lý kinh tế nông nghiệp Đại học Philippines, nói.

Dữ liệu thống kê cho thấy mỗi người Philippines tiêu thụ trung bình 2,34 kg hành củ mỗi năm và về lý thuyết, sản xuất trong nước đủ đáp ứng nhu cầu. Tuy nhiên, khí hậu nhiệt đới chỉ cho phép trồng hành một vụ vào mùa khô mỗi năm, nên hàng dự trữ thường được tiêu thụ hoặc hư hỏng trước vụ mùa tiếp theo.

Việc dỡ bỏ hạn chế Covid-19, khôi phục các hoạt động hội hè, ăn uống vào dịp Giáng sinh đã khiến nhu cầu hành củ tăng vọt.

William Dar, nguyên bộ trưởng nông nghiệp dưới thời cựu tổng thống Rodrigo Duterte, cho biết tình trạng thiếu hụt có thể được khắc phục nếu chính phủ hiện tại cho phép nhập khẩu hành trở lại vào tháng 8.

"Đây là hậu quả của việc lên kế hoạch yếu kém", Dar nói.


Cô dâu April Lyka Nobis cầm bó hành thay hoa cưới, tạo dáng chụp ảnh ngày 21/1 ở thành phố Iloilo. Ảnh: AFP

Lo ngại về an ninh lương thực ở Philippines ngày càng tăng. Philippines là một trong những quốc gia dễ bị tổn thương trước tác động của biến đổi khí hậu.

Nhiều nông dân thuê chung ruộng canh tác và không đủ khả năng đầu tư những nguồn lực cần thiết để cải thiện năng suất nếu không có trợ cấp của chính phủ. Salvador Catelo, nhà kinh tế nông nghiệp Đại học Philippines, cho biết "có rất nhiều thách thức cần giải quyết ngay".

"Chúng tôi có nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú, những nguồn mà ở nhiều nước khác đang tận dụng tốt hơn để tăng năng suất và khả năng tự cung tự cấp", Catelo nói.

Khi hành nhập khẩu tràn vào Philippines, Angeles lo ngại giá bán tại vườn sẽ giảm mạnh, xuống mức 30 peso/kg trước khi anh thu hoạch xong vụ mùa. "Chúng tôi chỉ đang cố gắng biến khoản đầu tư của mình có lãi", anh nói.

VietBF@sưu tập