Hôn nhân hạnh phúc giúp cựu tổng thống Jimmy Carter sống thọ

[june04]

Cuộc hôn nhân kéo dài 77 năm với phu nhân Rosalynn là chìa khóa giúp cựu tổng thống Jimmy Carter sống thọ, theo các chuyên gia.

Ông Carter cho biết lấy vợ ở tuổi 21 là quyết định "tuyệt vời nhất" trong cuộc đời. Cả hai có chung 4 người con và 22 người cháu. Vợ chồng cựu tổng thống hiện cư trú tại ngôi nhà có diện tích khiêm tốn ở Plains, Georgia. Sau đợt ốm hồi tháng 2, hiện ông được chăm sóc y tế tại nhà.

Nghiên cứu cho thấy ông Carter đã vượt qua tuổi thọ trung bình của nam giới Mỹ là 73,5 hơn 20 năm. Ông cũng là là cựu tổng thống Mỹ cao tuổi nhất còn sống sau khi ông George H.W. Bush qua đời cuối năm 2018 ở tuổi 94.

Trong một bài phỏng vấn năm 2013, ông Carter chia sẻ mình là người "vô cùng may mắn" khi được vợ - đệ nhất phu nhân Rosalynn chăm sóc, giúp ông duy trì một chế độ ăn uống lành mạnh trong nhiều năm.

Trước đó, khi đánh giá mối liên quan của tuổi thọ và tình trạng hôn nhân của hơn 164.000 người Mỹ trên 65 tuổi, các nhà khoa học phát hiện đàn ông và phụ nữ đã có gia đình sống lâu hơn hai năm so với những người chưa từng kết hôn. Ngay cả một cuộc hôn nhân đã kết thúc cũng có thể tác động tích cực đến tuổi thọ.

Nghiên cứu tương tự công bố năm 2020 cho thấy người đã ly hôn hoặc góa vợ, chồng sống lâu hơn những người chưa từng kết hôn. Dù vậy, một mối quan hệ không hạnh phúc, đầy xích mích, quá khắt khe hoặc kiểm soát cũng có thể làm giảm lợi ích sức khỏe.

Các chuyên gia chưa hiểu rõ vì sao hôn nhân hạnh phúc tác động nhiều đến tuổi thọ. Họ phỏng đoán mối quan hệ ràng buộc, có tính hỗ trợ xã hội đem lại nhiều cơ hội hòa nhập và kết nối, từ đó cải thiện sức khỏe tinh thần và chức năng nhận thức.


Cựu tổng thống Jimmy Carter và vợ phu nhân Rosalynn tại nhà riêng ở Plains, Georgia. Ảnh: Erin Schaff

Nghiên cứu khác, công bố năm 2023, cho thấy người độc thân bị suy tim có nguy cơ tử vong trong vòng 5 năm cao gấp đôi so với người đã lập gia đình, có cùng tiền sử bệnh tật. Phân tích trải dài hàng thập kỷ có kết luận tương tự: kết hôn làm giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch, ung thư, huyết áp và cholesterol cao.

Theo một số nghiên cứu khác, việc giao tiếp với họ hàng, người thân và bạn đời có thể giảm tình trạng viêm nhiễm trong cơ thể, thúc đẩy các hành vi lành mạnh và kiểm soát sức khỏe tâm thần.

Tiến sĩ Dan Buettner, chuyên gia về Vùng Xanh trường thọ (khu vực có nhiều người sống trên 100 tuổi) của thế giới, cho biết tìm hiểu về đời sống của các cặp vợ chồng tại Okinawa, Ikaria , Nicoya, Loma Linda hoặc Sardinia là trọng tâm của các nghiên cứu.

"Duy trì một mối quan hệ bền chặt có thể giúp kéo dài tuổi thọ thêm khoảng hai năm so với ly hôn hoặc độc thân. Con số này thậm chí cao hơn đối với nam giới", ông nói, nhận định thêm hôn nhân hạnh phúc có thể là yếu tố giúp cựu tổng thống Carter sống thọ.

Bên cạnh hôn nhân hạnh phúc, Carter nổi tiếng là người yêu thích các hoạt động ngoài trời. Từ thời trung học, ông là thành viên đội tuyển tennis, bóng rổ của trường, một vận động viên nhảy, bóng chày sào xuất sắc.

Carter rất thích chạy bộ. Sau tuổi 80, hai chân ông không còn khỏe như trước nên đã chuyển sang đi bộ, đạp xe mỗi ngày. Ông vẫn giữ thói quen bơi lội, dù đang ở nhà hay trong các kỳ nghỉ. Những năm 50, 60 tuổi, ông leo núi, trượt tuyết. Ngoài ra, ông Carter còn đam mê vẽ tranh, sáng tác, đọc sách, gia công đồ gỗ - những thói quen giúp duy trì trí óc minh mẫn.

Cựu tổng thống Carter vượt qua căn bệnh ung thư não vào năm 2015. Tuy nhiên, ông đối mặt vấn đề sức khỏe vào năm 2019 và phải trải qua cuộc phẫu thuật để giảm áp lực lên não.