Vai trò của Mỹ trong kế hoạch triển khai quân gìn giữ hòa bình ở Ukraine

[Romano]

Anh và Pháp đang xây dựng kế hoạch triển khai 30.000 quân gìn giữ hòa bình tại Ukraine, nhưng với một điều kiện: Nga và Ukraine phải đạt được thỏa thuận ngừng bắn. Trong khi châu Âu muốn chủ động hơn trong việc bảo vệ Ukraine, họ vẫn cần đến vai trò "lực lượng dự bị" của Mỹ để bảo đảm an toàn trước các rủi ro.Tờ Wall Street Journal ngày 23/2 dẫn lời các quan chức châu Âu cho biết, Anh và Pháp đang xây dựng kế hoạch triển khai lực lượng gìn giữ hòa bình lên tới 30.000 quân tại Ukraine, với điều kiện Moskva và Kiev đạt được thỏa thuận ngừng bắn. Tuy nhiên, sự thành công của kế hoạch này phụ thuộc vào việc thuyết phục Tổng thống Donald Trump đồng ý cho Mỹ đóng vai trò hậu thuẫn.

Theo các quan chức Anh, quân đội Mỹ sẽ đóng vai trò "dự phòng" - bảo vệ lực lượng châu Âu tại Ukraine khi họ gặp nguy hiểm và ngăn chặn hành vi vi phạm các điều khoản ngừng bắn. Điểm đáng chú ý là kế hoạch này không yêu cầu Mỹ triển khai quân trực tiếp tại Ukraine - điều mà chính quyền Trump đã bác bỏ.

Thay vào đó, Washington có thể hỗ trợ bằng cách vận hành các hệ thống phòng không từ các nước láng giềng, bao phủ các vùng rộng lớn của Ukraine. Không quân Mỹ có thể duy trì trạng thái sẵn sàng bên ngoài lãnh thổ Ukraine để ứng phó khi cần thiết.

Bước thử nghiệm đầu tiên về thiện chí của Tổng thống Trump sẽ diễn ra trong những ngày tới, khi Thủ tướng Anh Keir Starmer và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron có cuộc gặp riêng với nhà lãnh đạo Mỹ tại Nhà Trắng. Thủ tướng Starmer dự kiến sẽ trình bày chi tiết kế hoạch vào ngày 27/2 tới, trong khi Tổng thống Macron sẽ thảo luận quan điểm rộng hơn về cuộc chiến và cách trấn an Ukraine vào ngày 24/2.

Chính phủ của Thủ tướng Starmer được xem là lực lượng chủ chốt đứng sau kế hoạch này. Ông Starmer khẳng định: "Bảo đảm an ninh từ Mỹ là cách duy nhất có hiệu quả để ngăn chặn Nga tấn công Ukraine một lần nữa". Trong khi đó, Tổng thống Macron, người từ lâu ủng hộ châu Âu đảm nhận vai trò quốc phòng lớn hơn, vẫn đang thu thập ý kiến từ các đồng minh.

Mike Waltz, cố vấn an ninh quốc gia của Tổng thống Trump, bày tỏ sự ủng hộ với sáng kiến của châu Âu: "Đã có những cuộc thảo luận từ Thủ tướng Starmer và Tổng thống Macron về các đảm bảo an ninh do châu Âu dẫn đầu. Chúng tôi chắc chắn hoan nghênh sự hỗ trợ nhiều hơn từ châu Âu".

Theo đề xuất, lực lượng gìn giữ hòa bình châu Âu sẽ không được triển khai dọc theo tiền tuyến ở phía Đông Ukraine. Thay vào đó, họ sẽ tập trung bảo vệ cơ sở hạ tầng quan trọng, các thành phố và cảng biển, bao gồm cả khu vực Biển Đen. Thiết bị bay không người lái và vệ tinh sẽ được sử dụng để giám sát tiền tuyến, đảm bảo các bên tuân thủ lệnh ngừng bắn.

Tuy nhiên, các chuyên gia quân sự bày tỏ quan ngại về hiệu quả của kế hoạch này. Trung tướng Ben Hodges, cựu chỉ huy cấp cao của Lục quân Mỹ tại châu Âu (2014-2018), nhận định: "Đó phải là một lực lượng chung, có năng lực với thiết bị bay không người lái, phòng không, tấn công tầm xa và tất cả những thứ cần thiết để ngăn chặn việc vi phạm lệnh ngừng bắn. Việc đưa một nhóm quân Anh và Pháp vào các thành phố ở miền Trung và miền Tây Ukraine sẽ không ngăn cản được điều đó".Một thách thức lớn đối với kế hoạch này là mục tiêu cải thiện quan hệ với Nga của chính quyền Trump và sự từ chối đặt quân đội Mỹ đối đầu với lực lượng Nga tại Ukraine.

Trong khi đó, quan điểm của chính quyền Trump về vấn đề trên còn chưa rõ ràng. Ngày 12/2, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth tuyên bố Mỹ ủng hộ đề xuất về lực lượng gìn giữ hòa bình không bao gồm quân đội Mỹ. Tuy nhiên, ngày hôm sau, Phó Tổng thống JD Vance lại để ngỏ khả năng triển khai quân đội Mỹ tới Ukraine.

Liên quan đến triển khai lực lượng gìn giữ hòa bình NATO tại Ukraine, hãng thông tấn TASS dẫn lời người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết ý tưởng triển khai quân đội từ các nước NATO tới Ukraine là không thể chấp nhận được đối với Nga.

Moskva đã nhiều lần bày tỏ thái độ tiêu cực đối với ý tưởng triển khai quân đội châu Âu đến Ukraine dưới vỏ bọc là một phái bộ gìn giữ hòa bình. Theo Thứ trưởng Ngoại giao Nga Alexander Grushko, điều này chỉ đánh dấu một bước tiến tới leo thang.