Mỹ - Iran chuẩn bị đàm phán: Tổng thống Donald Trump ưu tiên ngoại giao, nhưng vẫn để ngỏ lựa chọn quân sự

[Romano]

Nhà Trắng cho biết, ngoại giao vẫn là lựa chọn hàng đầu của Tổng thống Mỹ Donald Trump để giải quyết vấn đề với Iran, và ông sẽ chờ xem liệu một thỏa thuận có thể đạt được trong các cuộc đàm phán căng thẳng hay không. Nếu không, ông vẫn có một số lựa chọn quân sự trong tầm tay.Công tác chuẩn bị đang được tiến hành cho cuộc gặp Mỹ - Iran ngày 6/2 tại Oman, trong bối cảnh căng thẳng giữa hai nước chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.

Cuộc đàm phán dự kiến vẫn sẽ diễn ra bất chấp việc hai bên có những bất đồng về chương trình nghị sự. Điều này làm gia tăng nghi ngờ về triển vọng đạt được một thỏa thuận.

Trước đó, Mỹ nói muốn thảo luận về kho vũ khí tên lửa của Iran và các vấn đề khác, trong khi Tehran chỉ muốn thảo luận về chương trình hạt nhân. Hiện chưa rõ liệu sự bất đồng đó đã được giải quyết hay chưa.

“Ngoại giao luôn là lựa chọn đầu tiên của tổng thống khi ứng xử với các quốc gia trên toàn thế giới, dù đó là đồng minh hay đối thủ của chúng ta”, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt nói với các phóng viên khi được hỏi về các cuộc đàm phán sắp tới.

Bà nhắc lại lập trường của ông Trump, rằng “yêu cầu loại bỏ vũ khí hạt nhân là không thay đổi”.“Ông ấy muốn xem liệu có thể đạt được một thỏa thuận hay không”, bà Leavitt nói. “Và trong khi các cuộc đàm phán này đang diễn ra, tôi muốn nhắc nhở Iran rằng tổng thống có nhiều lựa chọn khác ngoài ngoại giao, với tư cách là tổng tư lệnh của quân đội hùng mạnh nhất trong lịch sử thế giới.”

Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi đã khởi hành đến Oman hôm 5/1. Người phát ngôn của ông, Esmail Baghaei, cho biết Tehran sẽ tham gia cuộc đàm phán "với mục tiêu đạt được sự hiểu biết công bằng, cùng có lợi về vấn đề hạt nhân”.

"Chúng tôi hy vọng phía Mỹ cũng sẽ tham gia vào quá trình này một cách có trách nhiệm, thực tế và nghiêm túc", ông Baghaei nói thêm.

Ngoại trưởng Iran Araqchi dự kiến sẽ gặp ông Steve Witkoff - đặc phái viên của Tổng thống Trump, và Jared Kushner - con rể kiêm cố vấn của ông Trump.

Iran cho biết, các cuộc đàm phán chỉ nên giới hạn về vấn đề hạt nhân.

Tuy nhiên, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio hôm 4/2 nói rằng, các cuộc đàm phán sẽ phải bao gồm việc thảo luận về tầm bắn của tên lửa đạn đạo Iran, cũng như sự hỗ trợ của nước này với các nhóm vũ trang ủy nhiệm ở Trung Đông, bên cạnh các vấn đề hạt nhân. Các nguồn tin của Iran cho biết, Mỹ đang yêu cầu Tehran giới hạn tầm bắn của tên lửa Iran ở mức 500 km.

Iran từng nhiều lần khẳng định, các hoạt động hạt nhân của nước này nhằm mục đích hòa bình, không phải quân sự, trong khi Mỹ và Israel đã cáo buộc Tehran nỗ lực phát triển vũ khí hạt nhân.

Mỹ đã đưa hàng nghìn binh sĩ đến Trung Đông, cũng như một tàu sân bay, các tàu chiến, máy bay chiến đấu, máy bay do thám và máy bay tiếp nhiên liệu trên không.

Ông Trump đã cảnh báo rằng, "những điều tồi tệ" có thể sẽ xảy ra nếu không đạt được thỏa thuận.

Những lời cảnh báo thẳng thừng của ông Trump và lời thề đáp trả của Iran đã thúc đẩy các chính phủ trong khu vực nỗ lực xoa dịu tình hình.

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan cho biết, chính phủ của ông đang nỗ lực hết sức để ngăn chặn căng thẳng Mỹ - Iran đẩy Trung Đông vào một cuộc xung đột mới. Ông đã dành nhiều năm vun đắp mối quan hệ thân thiết với ông Trump, đồng thời mở rộng ảnh hưởng ngoại giao của Ankara trên khắp khu vực.

Các quốc gia Ả-rập vùng Vịnh lo ngại Iran sẽ thực hiện lời đe dọa nhắm mục tiêu vào các căn cứ của Mỹ trên lãnh thổ của họ nếu Mỹ tấn công Iran.

Trong khi đó, Trung Quốc cho biết, nước này ủng hộ quyền hợp pháp của Iran trong việc sử dụng năng lượng hạt nhân một cách hòa bình, phản đối "mối đe dọa sử dụng vũ lực và áp lực trừng phạt".