Nga dự định sẽ sớm gửi viện trợ nhân đạo dưới dạng dầu mỏ và các sản phẩm dầu khí đến Cuba - đất nước phải vật lộn với tình trạng thiếu nhiên liệu sau khi Mỹ có động thái siết chặt nguồn cung dầu của nước này. Cuba đã cảnh báo các hãng hàng không quốc tế rằng nhiên liệu máy bay sẽ không còn sẵn có, dấu hiệu mới nhất cho thấy tình hình đang xấu đi nhanh chóng.

Sân bay Quốc tế Jose Marti tại Havana, nơi các hãng hàng không quốc tế có nguy cơ dừng bay vì thiếu nhiên liệu. Ảnh: Reuters
“Việc cung cấp dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ từ Nga tới Cuba được kỳ vọng sẽ diễn ra trong thời gian gần như một hình thức viện trợ nhân đạo,” một nhà ngoại giao của Đại sứ quán Nga nói với tờ báo.
Izvestia cho biết lần gần nhất Nga gửi dầu tới Cuba là vào tháng 2/2025, với khối lượng 100.000 tấn.
Điện Kremlin từ chối bình luận trực tiếp về kế hoạch được đưa tin, nhưng cho biết đang liên lạc với Havana để thảo luận về khả năng hỗ trợ.
“Chúng tôi đang liên lạc chặt chẽ với những người bạn Cuba và đang thảo luận các phương án hỗ trợ họ,” người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov nói với các phóng viên.
Khi được hỏi liệu Washington có thể leo thang áp thuế đối với hàng hóa Nga nếu Moscow hỗ trợ Cuba hay không, ông Peskov nói: “Chúng tôi không mong muốn bất kỳ sự leo thang nào, nhưng mặt khác, hiện tại chúng tôi cũng không có nhiều hoạt động thương mại với Mỹ. Có lẽ chúng tôi vẫn trông đợi vào đối thoại mang tính xây dựng và giải quyết các vấn đề tồn tại thông qua đối thoại.”
Nga cho biết tình hình nhiên liệu tại Cuba là “nghiêm trọng” và cáo buộc Mỹ đang tìm cách “bóp nghẹt” nền kinh tế hòn đảo này. Moscow cũng cam kết phản đối mọi hình thức can thiệp quân sự và bày tỏ đoàn kết với Cuba và Venezuela.
Đưa công dân trở về
Phái đoàn ngoại giao cho biết họ duy trì liên lạc thường xuyên với hãng hàng không Aeroflot của Nga và các cơ quan hàng không Cuba để đảm bảo công dân Nga trở về nước an toàn.
Moscow cho biết họ đang lên kế hoạch sơ tán du khách Nga khỏi Cuba trong vài ngày tới, khi cuộc khủng hoảng nhiên liệu do các nỗ lực của Mỹ nhằm siết chặt nguồn cung dầu cho hòn đảo này ngày càng trầm trọng.
Hai hãng hàng không của nước này đang khai thác đường bay tới đảo quốc Caribe sẽ chỉ thực hiện các chuyến bay một chiều để đưa du khách về nước trước khi tạm ngừng dịch vụ.
Cơ quan hàng không Cuba trước đó đã cảnh báo rằng nước này đang cạn kiệt nhiên liệu máy bay, đe dọa làm tê liệt ngành du lịch – lĩnh vực then chốt của nền kinh tế.
Hàng không Canada cũng cho biết sẽ tạm thời ngừng các chuyến bay do khủng hoảng nhiên liệu, trong khi một số hãng hàng không khác thông báo họ phải chuyển hướng máy bay sang các sân bay Caribe lân cận để tiếp nhiên liệu.
Cơ quan du lịch Nga cho biết hiện có khoảng 4.000 du khách Nga đang ở Cuba. Nhiều người trong số họ là nhân viên nhà nước.
Cơ quan du lịch cho biết tất cả các gói du lịch trong tương lai sẽ bị đình chỉ. Trong các nhóm trò chuyện trực tuyến, những người Nga còn ở lại trên đảo phàn nàn về việc phân phối nhiên liệu theo định mức và cắt giảm phương tiện giao thông công cộng khi tình trạng thiếu hụt ngày càng nghiêm trọng. Một số người nói họ đã được chuyển tới các khách sạn hạng thấp hơn, nơi nguồn cung điện ổn định hơn.
Phong tỏa dầu mỏ
Tình hình xấu đi nhanh chóng của Cuba diễn ra sau động thái của chính quyền Trump vào tháng trước, trên thực tế đã tạo ra một lệnh phong tỏa dầu mỏ đối với hòn đảo này.
Lô hàng dầu gần nhất được biết đến là từ một tàu chở dầu của Mexico vào đầu tháng 1, nhưng Mexico đã ngừng xuất khẩu trong bối cảnh chịu sức ép từ Mỹ. Đồng thời, dòng dầu thô từ Venezuela cũng bị gián đoạn sau một chiến dịch của Mỹ vào tháng 1 dẫn đến việc bắt giữ Tổng thống Nicolás Maduro, qua đó cắt đứt nguồn hỗ trợ từ nhà cung cấp năng lượng đáng tin cậy nhất của Cuba.
Điện Kremlin hôm thứ Hai cho biết tình hình nhiên liệu đang ở mức nghiêm trọng và các nỗ lực của Mỹ nhằm “bóp nghẹt” Cuba đang gây ra nhiều khó khăn.
Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov cũng tuyên bố riêng rằng Moscow đoàn kết với Cuba và “sẵn sàng cung cấp cho những người bạn của chúng tôi mọi sự hỗ trợ cần thiết cùng với các đối tác cùng chí hướng khác”, mặc dù việc hỗ tợ có thể gặp khó khăn trong bối cảnh Điện Kremlin đang tham gia các cuộc đàm phán nhạy cảm với chính quyền Trump về Ukraine.
Hai bên đang thảo luận
Ông Trump đã gửi đi những thông điệp mâu thuẫn: vừa nói với báo giới rằng ông muốn “đạt được một thỏa thuận” với chính phủ Cuba, vừa tuyên bố sẽ làm cho Cuba “tự do trở lại”, ám chỉ mục tiêu thay đổi chế độ vốn từ lâu được Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio theo đuổi.
Trong ngắn hạn, ông Trump – người từ lâu tự coi mình là bậc thầy đàm phán – dường như đang nghiêng về thông điệp kêu gọi đạt được một thỏa thuận với chính phủ Cuba, theo Tiziano Breda, nhà phân tích cấp cao về Mỹ Latinh và Caribe tại tổ chức ACLED.
Ông Trump cho biết hai bên đang thảo luận, dù bản chất các cuộc tiếp xúc và điều khoản đề xuất vẫn chưa được làm rõ.
Yêu cầu tôn trọng chủ quyền
Trong khi đó, Chủ tịch Cuba Díaz-Canel cho biết ông sẵn sàng đối thoại với Mỹ, nhưng chỉ “không có áp lực hay điều kiện tiên quyết” và phải tôn trọng chủ quyền.
Cùng lúc, ông lên án “chính sách mang tính tội phạm của Washington đối với một quốc gia”, khi nó ảnh hưởng đến thực phẩm, giao thông, bệnh viện, trường học, sản xuất kinh tế và hoạt động của các hệ thống thiết yếu.
Cuba, ông Díaz-Canel nói tuần trước, mong muốn hòa bình nhưng đang xây dựng kế hoạch phòng thủ “trong trường hợp phải chuyển sang tình trạng chiến tranh”.
Vietbf @ Sưu tầm