Khủng hoảng hàng không toàn cầu: Hàng loạt phi trường bị đóng cửa vô thời hạn do cuộc xung đột quân sự giữa Mỹ-Israel với Iran

[trungthuc]

Mạng lưới hàng không dân dụng trên toàn thế giới đang đối mặt với tình trạng bị gián đoạn nghiêm trọng sau khi hai trung tâm trung chuyển lớn nhất ở Trung Đông là Phi trường Quốc tế Dubai (DXB) và Phi trường Quốc tế Hamad tại Doha ra thông báo cho ngừng hoạt động vô thời hạn. Quyết định này được đưa ra ngay sau khi sự căng thẳng quân sự giữa Israel và Iran leo thang trở thành các cuộc tấn công với hàng loạt hỏa tiển tầm xa và máy bay không người lái của Iran nhắm vào các hạ tầng chiến lược ở Trung Đông. Nhằm đảm bảo sự an toàn về hàng không, một loạt các quốc gia trong khu vực bao gồm Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), Qatar, Jordan và Iraq đã đồng loạt ban bố lệnh cho đóng cửa không phận. Theo đánh giá của giới chuyên môn, đây là một cuộc khủng hoảng an ninh về hàng không với quy mô to lớn, vượt qua các kịch bản ứng phó thông thường của các hãng hàng không quốc tế.

(Minh họa)
Việc đình chỉ các chuyến bay đột ngột tại khu vực thường tiếp nhận lưu lượng trung bình hàng trăm ngàn lượt hành khách mỗi ngày đã khiến cho hơn nửa triệu hành khách bị mắc kẹt trên toàn cầu. Số liệu từ Cơ quan phụ trách Phi trường Dubai và hệ thống theo dõi FlightRadar24 đã ghi nhận có hơn 280 chuyến bay bị hủy bỏ và ít nhất là 250 chuyến bay bị trì hoãn kéo dài chỉ trong 24 giờ đầu tiên lệnh cấm được ban bố ra.

Tình trạng này đã dẫn đến một hiện tượng hiếm gặp được gọi là cuộc "di tản ngược" trên không. Hàng loạt máy bay khởi hành từ châu Âu như Dublin, Warsaw hay Istanbul buộc phải cho thực hiện các thao tác quay đầu trở lại nơi củ khi đang bay giữa hành trình do không thể tiếp cận không phận và hạ cánh. Các chặng bay dài từ Hoa Kỳ đi châu Á vốn đi qua không phận Vùng Vịnh nay buộc phải chuyển hướng hạ cánh khẩn cấp xuống Cairo (Ai Cập) hoặc Athens (Hy Lạp), trong khi các chuyến bay từ Nam Á phải đáp tạm thời tại Oman. Việc có hàng ngàn máy bay bị đình lại Trung Đông đã gây ra tình trạng thiếu hụt phi cơ trầm trọng tại các điểm trung chuyển khác như London, Paris, Singapore, Sydney và New York, làm đứt gãy hoàn toàn chuỗi cung ứng chuyến bay cho kết nối với các châu lục.

Hàng trăm phi cơ đang trên hành trình qua Trung Đông đã buộc phải quay đầu​ trở lại
Tình trạng kẹt cứng tại nhà ga và phản ứng của các hãng hàng không​
Tác động của lệnh cấm bay đã xảy ra ngay lập tức đối với những hành khách đang trong quá trình chuẩn bị để khởi hành. Báo cáo trong thực tế đã cho thấy, tại các đầu phi trường lớn như London hay Dubai, nhiều hành khách tuy đã hoàn tất thủ tục lên máy bay nhưng buộc phải quay trở lại nhà ga do trưởng phi công nhận được lệnh bị đóng cửa không phận ngay trước giờ sắp sửa cho cất cánh. Ở một diễn biến khác, một số ít chuyến bay khởi hành sớm đã may mắn rời khỏi vùng chiến sự an toàn, điển hình như một hành khách người Việt Nam trên chuyến bay của Emirates đã rời khỏi Dubai vào sáng ngày 28 tháng 2 nay đã hạ cánh an toàn tại Thành phố Hồ Chí Minh ngay trước khi tình hình leo thang.

Trước cuộc khủng hoảng, các hãng hàng không lớn trong khu vực như Emirates và Qatar Airways đã phát đi thông báo cho tạm dừng toàn bộ mạng lưới bay tại điểm trung chuyển, khẳng định dành ưu tiên an toàn tuyệt đối cho hành khách và phi hành đoàn, đồng thời cam kết sẽ hỗ trợ thủ tục hoàn trả lại vé hoặc cho đổi lịch trình bay. Làn sóng gián đoạn cũng lan rộng sang khu vực châu Á khi Phi trường Quốc tế Changi tại Singapore đã phải ra thông báo cho hủy bỏ hàng loạt chuyến bay kết nối với Abu Dhabi, Doha và Dubai, đi kèm khuyến cáo hành khách không nên di chuyển đến nhà ga trong thời điểm này.

(Minh họa)
Khuyến cáo về an toàn và quyền lợi cho hành khách​
Trong bối cảnh tình hình an ninh khu vực tiếp tục có nhiều diễn biến phức tạp và các cơ quan phụ trách chưa thể ấn định ra mốc thời gian cho mở lại không phận, việc chủ động cập nhật thông tin là sự ưu tiên hàng đầu. Hành khách được khuyến cáo cho kiểm tra xác nhận trạng thái chuyến bay thông qua email hoặc các ứng dụng chính thức của hãng hàng không trước khi quyết định di chuyển ra sân bay.

Để giảm thiểu tình trạng quá tải tại các nhà ga, việc thay đổi lịch trình hoặc yêu cầu bồi thường nên được thực hiện thông qua các mạng lưới hỗ trợ trực tuyến. Bên cạnh đó, các chuyên gia khuyến cáo hành khách cần rà soát kỹ các điều khoản trong hợp đồng bảo hiểm du lịch có liên quan đến vấn đề gián đoạn chuyến bay, nhằm bảo đảm các quyền lợi về chi phí lưu trú và các khoản tài chính phát sinh ra trong thời gian chờ đợi để được nối chuyến.

Ảnh chụp tại sân bay Beirut, Lebanon ngày 28/2/2026


Tin tổng hợp