72 giờ đã rung chuyển Trung Đông trong cảnh tượng khủng hoảng to lớn

[trungthuc]

Các cuộc không kích "ăn miếng, trả miếng" giữa Hoa Kỳ-Israel với Iran đã lan rộng từ Tehran đến các quốc gia Vùng Vịnh, gây ra thiệt hại nặng nề và đẩy Trung Đông đến bờ vực cuộc xung đột lớn trong khu vực này.

Cuộc chiến giữa Hoa Kỳvà Israel nhằm vào Iran bước sang ngày thứ hai với một tin tức gây chấn động lớn: cái chết của đại giáo chủ Tối cao Ali Khamenei. Thông tin này đã làm rung chuyển nền chính trị Cộng hòa Hồi giáo và gây ra xáo trộn toàn Trung Đông.

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố đại giáo chủ Khamenei đã bị sát hại, trong khi phía Israel khẳng định đã cho loại bỏ ra hơn 40 chỉ huy cao cấp của Iran ngay trong ngày đầu tiên của các cuộc không kích nhắm vào giới tinh hoa chỉ huy Iran.

Sáng ngày thứ Bảy 28/2 (theo giờ địa phương) Israel tuyên bố phát động chiến dịch mang tên Operation Lion's Roar, được phối hợp với quân đội Hoa Kỳ đang hiện diện trong khu vực này.

Quân đội Israel cho biết mục tiêu là nhằm làm suy yếu năng lực của chính quyền hiện tại và chiến dịch sẽ cho kéo dài chừng nào còn cần thiết. Ông Trump thậm chí đi xa hơn khi cho đăng tải video trên nền tảng Truth Social, nêu rõ mục tiêu là loại bỏ hiễm họa về khả năng chế tạo bom nguyên tử và thay đổi chế độ giáo quyền hung ác tại Iran.

Các đợt không kích của Mỹ và Israel trong ngày 28/2 tiếp tục được nối tiếp sang ngày 1/3, bao trùm nhiều địa phương, căn cứ quân sự, bệ phóng hỏa tiển trong đó có khu vực trung tâm thủ đô Tehran. Tại thủ đô Iran, các mục tiêu về an ninh-chính trị trọng yếu đã bị không kích trúng, gồm cả nơi ở của đại giáo chủ tối cao Ali Khamenei và giới chức cao cấp khác.

Các địa điểm bị các chiến đấu cơ Hoa Kỳ và Isreal không kích tại Iran. (Ảnh đồ họa: Guardian)
Hình ảnh vệ tinh cho thấy khói đen bốc lên từ khu tổng hợp kiên cố của đại giáo chủ Khamenei bị bom đạn cho san bằng. Giới truyền thông Iran sau đó đã xác nhận ông này đã bị sát hại cùng với các giới chức quân sự cao cấp và nhiều người thân của ông này trong đó có bà vợ 79 tuỗi.

Hình ảnh chụp từ vệ tinh cho thấy khu tổng hợp của đại giáo chủ Ali Khamenei bị thiệt hại nặng nề


Ảnh vệ tinh do Vantor công bố cho thấy các chiến hạm của Iran bị bốc cháy tại căn cứ Hải quân Konarak hôm 28/2.

Mục tiêu không kích bao gồm trụ sở cơ quan an ninh tình báo, nhà riêng của viên chức Iran, cùng các bệ phóng và kho chứa hỏa tiển và bệ phóng được cho là nhằm hạn chế khả năng trả đữa của Tehran. Israel cũng tuyên bố đã cho ném bom đánh sập các hệ thống phòng không ở miền Tây Iran để thiết lập ưu thế trên không phận. Trước đó Hoa Kỳ đã sử dụng kỹ thuật tác chiến điện tử làm tê liệt hệ thống điện, thông tin liên lac cũng như internet cũng bị mất sóng đến 95% khiến cho toàn bộ hệ thống chỉ huy của Iran không kịp trở tay đối phó.

Đến ngày 1/3, phần lớn Trung Đông đã bị cuốn vào vòng xoáy giao tranh khi Iran bắt đầu cho trả đủa với hàng trăm hỏa tiển tầm xa và drone nhắm vào các quốc gia Ả Rập trong khu vưc như Israel, Kuwait, Jordan, UAE, Saudi Arabia, Quatar, Iraq, Bahrain,... nơi mà Hoa Kỳ cho đặt các căn cứ quân sự.


Iran đã tấn công trả đũa các mục tiêu tại Dubai và Bahrain, bao gồm 2 khách sạn cao cấp và sân bay ở Dubai, Kuwait, Bahrain. Tehran cũng đánh vào một cơ sở cảng tại Oman và một tàu ở phía Tây Bắc Muscat, đồng thời phát cảnh cáo vô tuyến đến các tàu bè dự định đi qua eo biển Hormuz.


Một tòa nhà và khách sạn cao cấp tại Bahrain bị hư hại nghiêm trọng sau đòn không kích trả đũa của Iran vào nước này ngày 28/2. (Ảnh: Reuters)

Đến rạng sáng ngày 2/3, hàng loạt vụ nổ lớn và hỏa hoạn đã xảy ra ở căn cứ quân sự Mỹ tại Iraq. Nhiều tiếng nổ đã làm rung chuyển khu vực quanh căn cứ quân sự Mỹ tại Erbil, Iraq, kèm theo cột khói lớn bốc lên từ bên trong. Cùng với đó, các vụ nổ mạnh đã làm rung chuyển căn cứ Victoria của Mỹ, nằm gần sân bay quốc tế Baghdad, Iraq.

Tại thủ đô Damascus của Syria, thủ đô Amman của Jordan và khu vực miền Nam Lebanon, người dân cảm nhận rõ các vụ nổ khi Israel cho đánh chặn hỏa tiển của Iran trên bầu trời.

Các cuộc tấn công nhằm vào các nước Vùng Vịnh khiến nhiều trung tâm trung chuyển hàng không lớn như Dubai và Qatar phải đóng cửa, làm hàng ngàn hành khách bị mắc kẹt. Nhiều chuyến bay dự trù đến hoặc đi đã bị hủy bỏ hoặc trì hoãn và có tin nói rằng có thể sẽ cho nối lại các chuyến bay vào tối ngày 2/3.

Chỉ trong vòng chưa đầy 3 ngày, cuộc xung đột đã vượt khỏi khuôn khổ song phương và biến thành một cuộc khủng hoảng toàn diện trong khu vực này.

Với đà leo thang hiện tại, Trung Đông đang đứng trước nguy cơ bước vào một chu kỳ bạo lực mới, phức tạp và khó kiểm soát hơn nhiều so với cuộc chiến 12 ngày trước đó.

Tổng hợp