Cổ vật được phát hiện có thể chứa tiền thân của chữ viết

[nguoiduatinabc]

Một vật thể nhỏ được đặt tên là tượng Adorant, làm bằng ngà voi ma-mút, phát hiện bên trong một hang động ở Đức vào năm 1979, gần đây được cho là có thể chứa tiền thân của chữ viết, thể hiện qua các vết khắc đều đặn trên thân của cổ vật.

Tượng Adorant này có niên đại khoảng 40.000 năm trước, bên trên có 4 hàng vết khắc song song dọc theo thân, người ta cho rằng nó được người xưa dùng để mô tả một loài vật lai giữa con người và sư tử. Nghiên cứu mới đây cho rằng các vết khắc này có đặc tính tương tự như một loại chữ viết, nếu đây có thể được xem là tiền thân của chữ viết thì nó xuất hiện sớm hơn chữ Hình Nêm (Cuneiform) của nền văn minh Lưỡng Hà cách đây hơn 6.000 năm (3.500 - 3.000 năm trước CN).

Điều này cho thấy khả năng nhận thức của người cổ đại đã phát triển sớm hơn so với chúng ta hình dung. Các hiện vật được tìm thấy rải rác trên thế giới cho thấy loài người bắt đầu rời khỏi Châu Âu, di cư đến các vùng đất khác, sau đó gặp gỡ với họ hàng gần của chúng ta là người Neanderthal.

Các nhà nghiên cứu miêu tả các vết khắc trên tượng Adorant này là “một loại kí hiệu”, chúng gồm các vết khía, chấm, đường thẳng, chữ thập, ngôi sao và nhiều hình khác. Bằng cách phân tích trên máy tính, các nhà khoa học tìm được “mật độ thông tin” chứa trong các vết khắc đó, một khái niệm để chỉ hàm lượng thông tin trên mỗi đơn vị ngôn ngữ chứa đựng trong các vết khắc mà người xưa muốn truyền tải trong đó, chẳng hạn như 1 âm tiết, 1 từ hoặc trong trường hợp này là 1 kí hiệu.



Nhà ngôn ngữ học Christian Bentz ở Đại học Saarland (Đức), tác giả chính của nghiên cứu kể trên cho biết: Chúng tôi cho rằng những chuỗi kí hiệu này không chỉ đơn giản là để trang trí, mà thống kê của chúng tôi cho thấy các kí tự đó được sử dụng có chọn lọc và theo quy ước. Ví dụ, các hình chữ thập chỉ được khắc trên công cụ và tượng động vật, chứ không khắc trên tượng người.

Các nhà nghiên cứu đã phân tích hơn 200 cổ vật thời kì đồ đá tìm thấy trong 4 hang động ở Đức, có niên đại từ 43.000 - 34.000 năm trước, gắn liền với nền văn hóa Aurignacian thời đó. Như bức tượng Adrorant kể trên được tìm thấy trong hang Geissenklösterle ở bang Baden-Württemberg, có kích thước 38 x 14mm.

Văn hóa Aurignacian gắn liền với các loại hình nghệ thuật tạo hình cổ xưa nhất từng được con người biết tới, các cổ vật trong nghiên cứu này chủ yếu làm bằng ngà voi ma-mút, một số khác làm từ xương các loài động vật khác. Chuỗi kí hiệu mà các nhà nghiên cứu phát hiện được có sự khác biệt đáng kể về mặt thống kê so với chữ viết hiện đại.

Tuy nhiên họ phát hiện rằng các chuỗi kí hiệu này chứa mật độ thông tin rất giống với tiền thân của chữ Hình Nêm (được gọi là chữ Nguyên Hình Nêm), từng được phát hiện ở thành phố Uruk cổ đại của Mesopotamia, loại chữ viết sử dụng các dấu hình nêm, vốn được sử dụng hàng ngàn năm ở vùng Cận Đông thời kì cổ đại.

Phát hiện mới cho rằng người tinh khôn Homo sapiens đã bắt đầu có cấu trúc tương tự như chữ viết từ cách đây 40.000 năm, đồng tác giả Ewa Dutkiewicz, thuộc Bảo tàng Tiền sử và Lịch sử sơ khai ở Berlin nhận định.