Ông Trump gọi tên NATO - Greenland bất ngờ thành điểm nóng: Rạn nứt nguy hiểm lộ diện

[therealrtz]

Tổng thống Trump nhắc lại Greenland

Theo CNBC, Tổng thống Mỹ Donald Trump dường như lại hướng sự chú ý đến Greenland, đồng thời bày tỏ sự thất vọng với NATO, trong bối cảnh hệ lụy ngoại giao từ xung đột với Iran làm lộ rõ những rạn nứt trong quan hệ giữa Washington và liên minh này.

Trong một bài đăng trên Truth Social tối 8/4 (giờ Mỹ), ông Trump viết: “NATO đã không có mặt khi chúng ta cần họ, và họ cũng sẽ không có mặt nếu chúng ta cần họ lần nữa. Hãy nhớ đến Greenland, khối băng khổng lồ được quản lý tồi tệ đó!!!”

Phát biểu này được đưa ra sau khi ông Trump tuyên bố lệnh ngừng bắn hai tuần, kết thúc hơn một tháng giao tranh với Iran. Ông nhiều lần chỉ trích các thành viên NATO không tham gia xung đột, gọi lời kêu gọi hành động của mình là “một thử thách lớn”, đồng thời đe dọa rút Mỹ khỏi liên minh.

Những ngày gần đây, ông Trump liên tục nhắc đến NATO và Greenland. “Mọi chuyện bắt đầu, nếu các bạn muốn biết sự thật, là từ Greenland,” ông nói với phóng viên tại Nhà Trắng ngày 6/4. “Chúng tôi muốn Greenland. Họ không muốn giao nó cho chúng tôi. Và tôi đã nói, ‘tạm biệt, tạm biệt.’”

Quan hệ Mỹ-NATO rạn nứt

Quan hệ giữa Mỹ và các đồng minh châu Âu trở nên căng thẳng sau khi ông Trump đe dọa áp thuế với các nước châu Âu và phát tín hiệu về khả năng hành động quân sự nhằm kiểm soát Greenland – vùng lãnh thổ tự trị của Đan Mạch. Đầu năm nay, ông cho biết đã đạt “khuôn khổ của một thỏa thuận trong tương lai liên quan đến Greenland” với Tổng thư ký NATO Mark Rutte.

Xung đột với Iran tiếp tục làm gia tăng căng thẳng ngoại giao, khi một số thành viên NATO phản đối việc ủng hộ chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel, từ chối cho phép máy bay quân sự Mỹ sử dụng không phận, cũng như không đóng góp lực lượng hải quân để hỗ trợ mở lại Eo biển Hormuz cho vận chuyển năng lượng.

Phát biểu ngày 8/4 được đưa ra sau cuộc gặp giữa ông Trump và ông Rutte tại Nhà Trắng cùng ngày, trong đó người phát ngôn Karoline Leavitt được cho là nói NATO đã “quay lưng lại với người dân Mỹ”.

Trong cuộc phỏng vấn với CNN sau cuộc gặp, ông Rutte thừa nhận căng thẳng: “Ông ấy rõ ràng thất vọng với nhiều đồng minh NATO, và tôi hiểu quan điểm của ông ấy.”

Tuần trước, ông Trump gọi NATO là “hổ giấy” và nói rằng ông “hoàn toàn” đang cân nhắc rút khỏi liên minh 32 thành viên này, cho rằng các nước châu Âu dựa vào bảo đảm an ninh của Mỹ nhưng không hỗ trợ đầy đủ khi Washington cần.

Ông Trump không thể đơn phương rút Mỹ khỏi NATO vì theo quy định pháp luật Mỹ, việc rút khỏi NATO cần có sự chấp thuận của Quốc hội.

Tuy nhiên, tổng thống Mỹ có thể ra tín hiệu rằng ông sẽ không bảo vệ các quốc gia thành viên bị tấn công, điều này sẽ giáng một đòn mạnh vào cốt lõi của liên minh.

Tổng thống từ lâu đã có mối quan hệ căng thẳng với NATO, liên tục tuyên bố rằng Mỹ đã bị các quốc gia thành viên "lừa gạt" khi họ từ chối đáp ứng các mục tiêu chi tiêu quốc phòng.

“Ông Trump không thể liên tục công kích liên minh mà không làm nó suy yếu,” Michael Feller, chiến lược gia trưởng tại Geopolitical Strategy, nhận định. Ông cho rằng Iran đang “thử thách sự đoàn kết” khi đề nghị miễn trừ cho Tây Ban Nha và Thổ Nhĩ Kỳ trong việc vận chuyển dầu qua Eo biển Hormuz.

Theo ông Feller, cùng với các phát biểu của ông Trump, Lầu Năm Góc cũng đã chủ động tiết lộ thông tin về hoạt động quân sự mới tại Greenland. Được biết, Mỹ đang đàm phán với Đan Mạch để tiếp cận thêm ba căn cứ tại Greenland, đánh dấu lần mở rộng quân sự đầu tiên của Mỹ tại đây trong nhiều thập kỷ.

“Điều này không cho thấy một cuộc tấn công, nhưng có thể nhằm mục đích răn đe,” ông Feller nói.

Trong khi đó, chưa đầy 24 giờ sau khi thỏa thuận ngừng bắn với Iran có hiệu lực, Chủ tịch Quốc hội nước này, Mohammad Bagher Ghalibaf, tuyên bố Washington đã vi phạm các điều khoản của thỏa thuận.

Theo các báo cáo, Israel đã tiến hành các cuộc tấn công dữ dội nhất từ trước đến nay vào Lebanon, khiến hàng trăm người thiệt mạng và làm dấy lên cảnh báo từ Iran rằng việc tiếp tục đàm phán hòa bình với Mỹ là “phi lý”, cho thấy thỏa thuận ngừng bắn vẫn rất mong manh.