“Quái vật hạt nhân” mang siêu ngư lôi Poseidon - tàu ngầm tuyệt mật Khabarovsk của Nga được cho là một thiết kế “lai” giữa hai lớp tàu ngầm lớn nhất hiện nay của Moscow, theo United24media.
Con tàu mang tên đầy đủ là Project 09851 Khabarovsk, gần như được tối ưu hoàn toàn để mang vũ khí chiến lược Poseidon chạy bằng năng lượng hạt nhân. Đây là nhận định của chuyên gia hải quân H.I. Sutton đăng trên Naval News ngày 6/5.

Các sĩ quan hải quân Nga đứng trước tàu ngầm hạt nhân Khabarovsk trong lễ hạ thủy tại xưởng đóng tàu Sevmash ở Severodvinsk, gần biên giới Phần Lan. (Nguồn: Bộ Quốc phòng Nga)
Theo phân tích của ông Sutton, Khabarovsk kết hợp các yếu tố cấu trúc từ tàu ngầm hạt nhân mang tên lửa đạn đạo lớp Borei và tàu Belgorod - tàu ngầm đầu tiên của Nga được cải tiến để mang thiết bị không người lái hạt nhân dưới nước Poseidon.
Ông Sutton mô tả, trên thực tế, con tàu là sự kết hợp giữa “phần đuôi của lớp Borei” với “phần đầu của Belgorod”.
Dù cả hai nền tảng gốc đều nằm trong số những tàu ngầm lớn nhất thế giới, "quái vật hạt nhân" Khabarovsk được cho là ngắn hơn đôi chút vì thiếu phần khoang trung tâm có trên cả hai thiết kế. Với lớp Borei, khu vực này dùng để chứa các ống phóng tên lửa đạn đạo liên lục địa Bulava, trong khi Belgorod sử dụng nó để mang các tàu lặn sâu cỡ nhỏ.
Ngay cả khi đã cắt bỏ các khoang này, Khabarovsk vẫn là một “gã khổng lồ” dưới lòng đại dương. Hình ảnh vệ tinh và các phân tích nguồn mở cuối năm 2025 ước tính tàu dài khoảng 135 mét và rộng 13,5 mét.
Phần đầu tàu được cho là mô phỏng cấu hình của Belgorod, bao gồm hệ thống phóng ngư lôi Poseidon cùng các ngư lôi hạng nặng thông thường. Ông Sutton ước tính tàu có thể mang tối đa 6 vũ khí Poseidon, được đặt trong hai khoang chứa ngập nước ở hai bên mũi tàu.
Các khoang phóng này nhiều khả năng được nạp đạn thông qua những cửa hầm cực lớn phía trước, trông giống các ống phóng ngư lôi khổng lồ. Ở giữa là khoang nhỏ hơn dành cho ngư lôi tiêu chuẩn, dù giới phân tích cho rằng khả năng tác chiến thông thường không phải ưu tiên chính của tàu.
Naval News nhận định cấu trúc bên trong của Khabarovsk khá giống các tàu ngầm mang tên lửa hành trình thời Liên Xô, đồng thời có thể sử dụng cấu trúc thân kép để tối đa hóa không gian cho hệ thống phóng Poseidon cỡ lớn.
Khác với các tàu ngầm tấn công truyền thống, Khabarovsk dường như được thiết kế gần như chỉ phục vụ chương trình vũ khí Poseidon gây tranh cãi của Nga.
Moscow lần đầu công khai Poseidon vào năm 2018 khi Tổng thống Vladimir Putin giới thiệu hàng loạt “siêu vũ khí bất khả chiến bại” nhằm vượt qua hệ thống phòng thủ tên lửa của phương Tây.
Poseidon được mô tả là phương tiện không người lái dưới nước tự hành, mang đầu đạn hạt nhân và sử dụng động cơ hạt nhân, có khả năng tấn công mục tiêu ở tầm liên lục địa.
Dù thường được gọi là “drone dưới nước”, nhiều chuyên gia thực chất xem Poseidon như một “siêu ngư lôi hạt nhân”. Giới chức Nga tuyên bố hệ thống này có thể tấn công các thành phố ven biển, căn cứ hải quân, thậm chí cả nhóm tác chiến tàu sân bay bằng đầu đạn thông thường hoặc hạt nhân.
Cuối tháng 10/2025, Nga tuyên bố lần đầu thử nghiệm thành công hệ thống động cơ hạt nhân của Poseidon. Theo Moscow, nguyên mẫu đã hoạt động dưới nước bằng chính lò phản ứng hạt nhân mini sau khi được phóng từ tàu ngầm.
Trong khi đó, phần đuôi của Khabarovsk được cho là vay mượn nhiều từ thiết kế Borei-A nâng cấp và có thể sử dụng lò phản ứng hạt nhân OK-650V - loại được đánh giá có độ ồn thấp hơn đáng kể so với các tàu ngầm Nga thế hệ cũ.
Các nhà phân tích cũng lưu ý khoang thoát hiểm khẩn cấp của tàu được đặt ngay trong tháp chỉ huy thay vì phía sau, cách bố trí phổ biến trên tàu ngầm Nga dù phần tháp của Khabarovsk có vẻ nhỏ hơn so với kích thước đồ sộ của con tàu.
Ông Sutton kết luận rằng Khabarovsk là “canh bạc tất tay” của Nga với chương trình Poseidon, khi phần lớn thiết kế của tàu được hy sinh để ưu tiên triển khai loại vũ khí chiến lược này.
Dù NATO đang theo dõi sát sao dự án, Naval News cho rằng Poseidon hiện vẫn chưa tạo ra thay đổi căn bản trong cán cân răn đe hải quân toàn cầu, bất chấp nỗ lực của Nga nhằm quảng bá đây là một hệ thống mang tính cách mạng.
Trước đó, Tổng thống Vladimir Putin từng khẳng định Nga đã thử nghiệm thành công phương tiện không người lái dưới nước chạy bằng năng lượng hạt nhân Poseidon, đồng thời tuyên bố hệ thống này vượt trội cả tên lửa đạn đạo liên lục địa Sarmat về sức mạnh và hiệu năng.
VietBF@ sưu tập