Thủ tướng Israel kêu gọi giảm phụ thuộc vào tiền hỗ trợ quân sự từ Mỹ

[Romano]

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho biết ông mong muốn từng bước chấm dứt phần hỗ trợ tài chính của Mỹ trong hợp tác quân sự giữa hai nước trong vòng một thập kỷ tới, đồng thời cho rằng sự suy giảm ủng hộ của dư luận Mỹ đối với Israel có liên quan đến hoạt động thao túng trên mạng xã hội.Israel hiện là quốc gia nhận viện trợ nước ngoài lớn nhất của Mỹ kể từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai. Theo số liệu thống kê, Washington đã cung cấp cho Israel hơn 300 tỷ USD viện trợ kinh tế và quân sự kể từ khi quốc gia Trung Đông này được thành lập năm 1948.

Theo thỏa thuận kéo dài 10 năm được ký năm 2016, Mỹ cam kết viện trợ quân sự cho Israel đến năm 2028 với tổng trị giá 38 tỷ USD, trong đó có khoảng 5 tỷ USD dành cho hệ thống phòng thủ tên lửa Vòm Sắt. Hiện viện trợ của Mỹ chiếm khoảng 16% ngân sách quốc phòng của Israel.Trong cuộc phỏng vấn với chương trình “60 Minutes” của kênh CBS phát sóng ngày 10/5, ông Netanyahu được hỏi liệu đã đến lúc Israel xem xét điều chỉnh quan hệ tài chính với Washington hay chưa.

Đáp lại, Thủ tướng Israel cho biết ông đã nhiều lần đề cập vấn đề này với Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng như với người dân Israel.

Ông Netanyahu nói: “Chắc chắn là như vậy. Tôi muốn giảm phần hỗ trợ tài chính của Mỹ xuống bằng 0 trong khuôn khổ hợp tác quân sự hiện nay”. Theo nhà lãnh đạo Israel, quá trình này nên được khởi động ngay từ bây giờ và hoàn tất trong khoảng 10 năm tới.

Thủ tướng Netanyahu cũng thừa nhận sự ủng hộ dành cho Israel trong dư luận Mỹ đang suy giảm. Theo kết quả khảo sát mới đây của Trung tâm Nghiên cứu Pew, khoảng 60% người Mỹ được hỏi cho biết có cái nhìn “không mấy thiện cảm” hoặc “rất không thiện cảm” đối với Israel. Tỷ lệ này tăng 7 điểm phần trăm so với năm ngoái và tăng gần 20 điểm phần trăm so với năm 2022.

Tuy nhiên, ông Netanyahu bác bỏ nhận định cho rằng chiến dịch quân sự của Israel tại Dải Gaza là nguyên nhân chính dẫn tới xu hướng trên. Thay vào đó, ông cho rằng mạng xã hội và các chiến dịch tuyên truyền có tổ chức là yếu tố tác động lớn đến dư luận Mỹ.

Theo Thủ tướng Israel, nước này đang đối mặt với “một mặt trận truyền thông và tuyên truyền” mà Israel chưa xử lý hiệu quả.

Ông Netanyahu cáo buộc một số quốc gia đã sử dụng các mạng lưới tài khoản giả và “trang trại bot” trên mạng xã hội nhằm làm suy giảm thiện cảm của người dân Mỹ đối với Israel.

Cuộc xung đột tại Gaza bùng phát sau vụ tấn công của phong trào Hồi giáo Hamas nhằm vào miền Nam Israel ngày 7/10/2023. Theo các số liệu được công bố, hơn 71.000 người Palestine đã thiệt mạng kể từ khi Israel triển khai chiến dịch quân sự tại Gaza.

Ngoài Gaza, các chiến dịch quân sự của Israel tại Liban và Iran cũng gây thương vong lớn cho dân thường, làm dấy lên nhiều ý kiến chỉ trích trong dư luận Mỹ cũng như từ một số nhân vật truyền thông có ảnh hưởng như Tucker Carlson, Megyn Kelly và Candace Owens.

Trong một diễn biến liên quan, hồi tháng 3 vừa qua, Thượng nghị sĩ Mỹ Bernie Sanders đã trình lên Quốc hội Mỹ ba dự thảo nghị quyết nhằm ngăn chặn thương vụ bán vũ khí trị giá gần 660 triệu USD cho Israel. Ông Sanders cho rằng đa số cử tri thuộc đảng Dân chủ cũng như phần lớn cử tri độc lập tại Mỹ phản đối việc Washington tiếp tục cung cấp vũ khí cho Israel giữa xung đột Trung Đông.