
Cột bơm xăng tại trạm xăng Thorntons. Ảnh của Goose Green Photography, CC BY 4.0, đã được cắt xén cho WLTR.
Tổng thống Donald Trump đã tiến xa hơn bất kỳ quan chức nào trong chính quyền trước đây, khi tuyên bố với đài CBS News hôm thứ Hai rằng ông dự định tạm dừng thuế xăng dầu liên bang trong bối cảnh giá xăng dầu tại Mỹ đã tăng mạnh kể từ khi bắt đầu cuộc xung đột với Iran.
Động thái này đẩy mạnh những gì bắt đầu từ cuối tuần trước như một lập trường "mở lòng đón nhận mọi ý tưởng" từ Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright thành sự ủng hộ trực tiếp của tổng thống đối với việc tạm hoãn thuế xăng dầu, với dự luật đã được trình lên Quốc hội.
Ông Trump đưa ra những bình luận này trong cuộc phỏng vấn qua điện thoại với phóng viên trưởng Nhà Trắng của CBS News, Nancy Cordes. Ông mô tả việc tạm dừng này sẽ kéo dài “trong một khoảng thời gian” và cho biết thuế sẽ được áp dụng trở lại “khi giá xăng giảm”.
Đài CBS News đưa tin:
Tổng thống Trump phát biểu trước công chúng toàn quốc hôm thứ Hai rằng ông dự định tạm dừng thuế xăng dầu liên bang trong một thời gian để người lái xe có thể chấp nhận giá xăng tăng mạnh. Ông mô tả việc tạm dừng thuế tiêu thụ đặc biệt là “một ý tưởng tuyệt vời” và cho biết thuế sẽ được áp dụng trở lại “khi giá xăng giảm”. Cách diễn đạt này rất quan trọng vì ông Trump trình bày ý tưởng này như một biện pháp cứu trợ có mục tiêu cho cú sốc giá hiện tại, chứ không phải là một sự thay đổi vĩnh viễn hệ thống thuế nhiên liệu liên bang.
Những bình luận này được đưa ra trong một cuộc phỏng vấn qua điện thoại với phóng viên trưởng Nhà Trắng Nancy Cordes sau những phát biểu cuối tuần của Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright về việc đưa đề xuất miễn thuế vào bàn thảo. Quan điểm mới của tổng thống đã chuyển vấn đề từ sự cởi mở ở cấp nội các sang sự ủng hộ trực tiếp của tổng thống. Bản báo cáo cũng liên kết động thái này với giá xăng và dầu diesel tăng cao trong cuộc xung đột Iran, đặt đề xuất này trực tiếp vào túi tiền của các gia đình, người đi làm, tài xế xe tải và các doanh nghiệp phải chuyển chi phí nhiên liệu vào nền kinh tế. Bản báo cáo làm rõ rằng tổng thống đang nói về chính thuế liên bang, và đó chính là đòn bẩy cứu trợ mà Quốc hội cần phải xem xét.
Tổng thống cũng chỉ ra các đồng minh trong Quốc hội sẵn sàng gánh vác trách nhiệm lập pháp. Khi được hỏi về sự cần thiết phải có sự ủy quyền của Quốc hội, ông Trump đã nhắc đến Thượng nghị sĩ Josh Hawley và Hạ nghị sĩ Anna Paulina Luna, nói rằng họ có “một dự luật hoặc gì đó” và gọi đó là “rất tốt”.
Hawley đã không lãng phí thời gian để xác nhận nỗ lực đó.
Thượng nghị sĩ bang Missouri hôm thứ Hai tuyên bố ông sẽ trình dự luật nhằm đình chỉ thuế xăng dầu, một động thái giúp hiện thực hóa ý định đã được ông Trump nêu ra một cách trực tiếp tại Thượng viện.
Axios đưa tin:
Những phát ngôn mới của ông Trump đã làm thay đổi lập trường chính trị xung quanh đề xuất này. Trước đó, một quan chức Nhà Trắng đã cho biết việc tạm dừng thuế xăng dầu không nằm trong diện xem xét tích cực. Giờ đây, chính tổng thống lại ủng hộ ý tưởng này trong bối cảnh giá nhiên liệu vẫn ở mức cao. Theo số liệu của AAA được trích dẫn trong báo cáo, giá xăng thường trung bình vào thứ Hai là khoảng 4,52 đô la/gallon và dầu diesel khoảng 5,64 đô la/gallon.
Con đường thực tế vẫn phải thông qua Quốc hội vì thuế tiêu thụ đặc biệt liên bang đã được ghi trong luật. Khi được hỏi về sự ủy quyền của Quốc hội, ông Trump đã chỉ vào Thượng nghị sĩ Josh Hawley và Hạ nghị sĩ Anna Paulina Luna, nói rằng họ có “một dự luật hoặc gì đó” và gọi đó là “rất tốt”. Điều đó có ý nghĩa quan trọng đối với tiến trình lập pháp vì Hawley nhanh chóng tuyên bố sẽ trình dự luật tạm hoãn thuế xăng dầu cùng ngày. Bản báo cáo cũng liên kết diễn biến hôm thứ Hai với bình luận hôm Chủ nhật của Wright rằng chính quyền sẵn sàng xem xét mọi ý tưởng để giảm chi phí cho người tiêu dùng. Chuỗi sự kiện đó tạo nên giá trị tin tức của câu chuyện: ý tưởng chuyển từ việc một quan chức nội các giữ các lựa chọn mở sang việc tổng thống tự mình ủng hộ một kỳ nghỉ thuế tạm thời.
Loại thuế mà ông Trump muốn tạm dừng không phải là khoản tiền nhỏ mà nó dùng để tài trợ.
Cục Quản lý Đường cao tốc Liên bang giải thích:
Cục Quản lý Đường cao tốc Liên bang giải thích rằng nguồn thu vào Quỹ Tín thác Đường cao tốc liên bang đến từ các loại thuế liên quan đến đường cao tốc, bao gồm thuế nhiên liệu đường cao tốc, lốp xe, sử dụng xe tải nặng và doanh số bán xe tải hoặc xe kéo. Thuế tiêu thụ đặc biệt đối với nhiên liệu động cơ hiện hành là 18,4 cent/gallon đối với xăng và xăng pha cồn, và 24,4 cent/gallon đối với nhiên liệu đặc biệt, chủ yếu là dầu diesel. Thuế tiêu thụ đặc biệt đối với nhiên liệu động cơ chiếm phần lớn doanh thu của Quỹ Tín thác Đường cao tốc, đó là lý do tại sao bất kỳ kỳ nghỉ nào cũng ngay lập tức trở thành vấn đề về nguồn tài trợ cho giao thông vận tải cũng như vấn đề giảm gánh nặng cho người tiêu dùng.
Cơ quan Thuế vụ (IRS) thu thuế và Bộ Tài chính gửi vào quỹ tín thác. Sau đó, các khoản tiền này được phân bổ cho các tiểu bang theo công thức được quy định trong luật liên bang, hỗ trợ các chương trình xây dựng, bảo trì và an toàn đường cao tốc. Việc tạm dừng thuế xăng và dầu diesel sẽ trực tiếp làm giảm nguồn thu chính này trong suốt kỳ nghỉ lễ trừ khi Quốc hội bù đắp số tiền đó, giới hạn thời gian tạm dừng hoặc đưa ra một cơ chế tài trợ khác trong luật.
Vấn đề phân bổ ngân sách sẽ là trọng tâm của bất kỳ cuộc tranh luận nào tại Quốc hội. Nhưng đối với các gia đình Mỹ đang phải đối mặt với giá xăng thường ở mức 4,52 đô la một gallon, ngay cả mức giảm 18,4 cent mỗi gallon cũng sẽ nhanh chóng cộng dồn lại trong suốt mùa hè, và mức tiết kiệm dầu diesel ở mức 24,4 cent mỗi gallon có thể mang lại sự giảm nhẹ đáng kể cho các tài xế xe tải và các doanh nghiệp có chi phí vận chuyển ảnh hưởng đến toàn bộ nền kinh tế.
Chưa có luật nào được ban hành, và việc đình chỉ không thể có hiệu lực cho đến khi Quốc hội hành động. Nhưng tốc độ leo thang này rất đáng chú ý. Chỉ trong vòng chưa đầy 48 giờ, chính quyền đã chuyển từ việc Wright bày tỏ sự cởi mở với mọi ý tưởng đến việc chính tổng thống tuyên bố với một hãng thông tấn quốc gia rằng ông dự định sẽ thực hiện điều đó. Với việc Hawley đệ trình dự luật và Luna đang làm việc tại Hạ viện, bộ máy lập pháp đã bắt đầu hoạt động. Câu hỏi đặt ra bây giờ là Quốc hội có thể hành động nhanh đến mức nào trong khi người dân Mỹ vẫn phải trả giá cao mỗi khi đổ xăng.