Nguyên nhân nóng máy: Trục trặc điều nhiệt kế

[Romano]

Hệ thống giải nhiệt trong xe hơi bao gồm nhiều bộ phận, mà bất cứ bộ phận nào trục trặc cũng có thể gây ra nóng máy. Lần trước chúng ta nói đến máy bơm (water pump), có nhiệm vụ cung cấp lực đẩy, đưa coolant đi khắp hệ thống. Nếu máy bơm hoạt động không đều hòa, dòng coolant không thể lưu thông được, sẽ phát sinh nóng máy (overheat). Bên cạnh đó, bộ phận điều nhiệt kế (thermostat) cũng quan trọng không kém, nó bị trục trặc thì dòng coolant không thể làm trọn chức năng giải nhiệt của mình, rốt cuộc đưa đến cùng một hậu quả là Overheat. May mắn thay, nếu máy bơm là bộ phận khó thay thế, thì điều nhiệt kế lại dễ dàng tháo gỡ, và nếu cần thì một tài xế bình dân, không giỏi lắm về máy móc cũng có thể thay thế được.



Công dụng điều nhiệt kế

Điều nhiệt kế là một dụng cụ rất đơn giản, giá không bao nhiêu tiền, nhưng lại được giao phó một công việc rất quan trọng là điều hòa nhiệt độ của dòng coolant trong máy. Nguyên tắc làm việc được mô tả đơn giản như sau:

- Khi chúng ta mới bắt đầu mở máy, và máy sẽ từ từ nóng lên tới một nhiệt độ hoạt động bình thường, vào khoảng 195 độ F (tương đương 95 độ C), thì điều nhiệt kế sẽ mở ra để luồng coolant từ trong Radiator được đưa vào máy để giải nhiệt.

Thực ra, coolant được đưa vào máy để giúp máy giữ vững mức nhiệt độ được coi là lý tưởng ấy (195 độ F), không để nóng hơn, mà cũng không để mát hơn. Chính vì thế, mặc dầu thường được gọi là nước giải nhiệt, nhưng phải hiểu rằng coolant là trung gian giữ nhiệt mới thực đúng.

- Sau khi mở ra để dòng coolant mát chảy vào máy, điều nhiệt kế sẽ tự đóng lại.

- Trong khi đầu máy làm việc và nhả nhiệt, thì coolant sẽ hút lấy để cho đầu máy không trở nên nóng hơn. Do hút lấy nhiệt độ của máy, dòng coolant sẽ trở nên nóng hơn, và khi nhiệt độ coolant lên tới 195 độ F, nó lại thúc động cho điều nhiệt kế mở ra để chảy vào Radiator….

Đứng chặn giữa đường lưu thông của coolant, được đặt trên ống dẫn coolant ở đầu máy, điều nhiệt kế chỉ làm nhiệm vụ “mở cổng” dưới sự thúc động của một mức nhiệt độ ấn định, sau đó đóng lại khi nhiệt độ xuống thấp.

Trục trặc điều nhiệt kế

Nếu vì lý do gì đó mà cái “cổng” thermostat không mở ra khi dòng coolant đã tích lũy nhiệt độ lên tới mức ấn định, mà vẫn cứ im ỉm đóng thì dòng coolant sẽ bị kẹt lại trong máy, trở nên mỗi lúc một nóng hơn, không thể giải nhiệt được nữa, hậu quả bắt buộc phải xảy ra là Overheat cho đầu máy. Trường hợp đó được gọi là điều nhiệt kế kẹt đóng (stuck closed).

Hoặc vì một lý do nào khác, cánh cổng điều nhiệt kế đã mở ra, và không đóng lại được sau khi nhiệt độ đã hạ xuống, thì dòng coolant sẽ lưu thông ồ ạt, bất kể “phép tắc”, làm cho đầu máy không giữ được nhiệt độ thích hợp mà luôn luôn ở dưới mức yêu cầu, từ đó cũng sẽ phát sinh nhiều hư hại khác. Trường hợp này được gọi là kẹt mở (stuck open).

Nói tóm lại, hậu quả của điều nhiệt kế kẹt đóng (stuck closed) là nóng máy (overheat). Hậu quả của điều nhiệt kế kẹt mở (stuck open) là “nguội máy”, tức là máy không đủ nhiệt để chạy, thể hiện qua cây kim nhiệt xìu xìu ển ển ở nửa phần dưới mặt đồng hồ, không bốc lên được vạch trung bình như mọi khi.

Bắt mạch điều nhiệt kế

Khi nhìn thấy “nguội” máy, nhiều phần có thể qui kết cho thủ phạm là điều nhiệt kế kẹt mở. Và cứ việc cho thay điều nhiệt kế là giải quyết xong vấn đề. Tuy nhiên, nguyên nhân nóng máy lại không đơn giản như vậy, nó có thể do nhiều lý do, trong đó điều nhiệt kế bị kẹt đóng chỉ là một trong các nguyên nhân. Vì thế khi nhận thấy dấu hiệu nóng máy, chúng ta phải đặt ra nhiều dấu hỏi về máy bơm (water pump), radiator, quạt, rò rỉ…. và điều nhiệt kế.

Để có thể xác định thủ phạm nóng máy có phải là do điều nhiệt kế gây ra hay không, chúng ta phải làm một nhiệm vụ là bắt mạch. Cần phải bắt mạch đúng bênh thì trị bệnh mới có hiệu quả. Lần sau chúng ta sẽ bàn thêm về việc này.

Haosmith@yahoo.com

VD