Chuyện Đông chuyện Tây: Palestine, tương lai mù mịt

[trungthuc]

Bethlehem, Palestine. (Hình minh họa: Jonas Brief/Unsplash)

Vừa qua, chính quyền Palestine cho biết ít nhất có 5,000 gia đình người Palestine ở phía Bắc Bờ Tây đã phải di dời ra khỏi các trại tỵ nạn Jenin và Tulkarem sau khi quân đội Israel mở chiến dịch mang tên "Tường Sắt" (Iron Dome) ở thành phố Jenin và những khu vực khác thuộc phía Bắc Bờ Tây nhằm truy lùng và phá hủy cơ sở hạ tầng của các nhóm khủng bố Palestine.

Cùng lúc đó, một nhóm nghị sĩ Cộng Hòa tại Mỹ đang thúc đẩy một dự luật nhằm đổi lại cách gọi chính thức của chính phủ Hoa Kỳ đối với Bờ Tây. Theo đó, Bờ Tây sẽ được gọi là "Judea và Samaria", cụm chữ vốn được những người định cư Do Thái tại đây sử dụng rất phổ biến. Bờ Tây hiện là nơi sinh sống của khoảng 3 triệu người Palestine và gần 600 ngàn người Israel.

Được cho là nhằm củng cố chủ quyền của Israel đối với Bờ Tây, khu vực đang bị Israel chiếm đóng từ sau Cuộc chiến Sáu Ngày hồi năm 1967 và nắm quyền kiểm soát từ đó cho đến nay. Dự luật này khiến cho người Palestine lo ngại chính phủ của Tổng thống Mỹ Donald Trump, một người ủng hộ Tel Aviv nhiệt tình, sẽ thúc đẩy sự mở rộng và hợp pháp hóa các khu định cư của người Israel tại Bờ Tây.

Sau khi lệnh ngừng bắn được thực thi ở Gaza cũng như sau khi Mỹ tuyên bố sẽ "tiếp quản Gaza", Israel đã chuyển hướng cuộc xung đột sang Bờ Tây. Các hoạt động quân sự của Israel tại đây, đặc biệt là ở trại tỵ nạn Jenin, đã khiến cho người ta thắc mắc rằng, dường như Israel đang muốn Bờ Tây bị "Gaza hóa".

Theo Liên Hiệp Quốc, các hoạt động quân sự của Israel tại Bờ Tây trùng hợp với việc mở rộng các khu định cư và cho phép những người định cư Israel có vũ trang để tự vệ chống lại người Palestine. Tổ Chức Giải Phóng Palestine (PLO) cho biết chính phủ Israel đã bắt đầu cho xây dựng một khu định cư mới ở phía Nam Bờ Tây, gần thành phố Bethlehem. PLO cáo buộc hành động này là nhằm tách Bethlehem ra khỏi Jerusalem, đe dọa tính hợp nhất địa lý của Bờ Tây và gây khó khăn cho việc thành lập quốc gia Palestine. Điều này đặt ra thách thức lớn cho tiến trình hòa bình vốn đã bị bế tắc trong nhiều năm qua. Câu hỏi đặt ra là: Vì sao lại bị bế tắc?

Với câu hỏi này, những người thù ghét Israel hẳn sẽ trả lời rằng, đó là do đường lối hiếu chiến, cực đoan của những kẻ theo chủ nghĩa Phục quốc Do Thái, được sự hỗ trợ tiếp sức của Washington. Trong một chừng mực nào đó, câu trả lời này có lẽ cũng không phải quá sai. Nhưng nếu tỉnh táo hơn, người ta cần thấy rằng sự yếu kém và thiếu đầu óc của những người lãnh đạo Palestine hiện nay cũng có phần lỗi lớn trong sự bế tắc đó.
Cái chính quyền quá yếu kém này trước sau cứ khăng khăng đòi Đông Jerusalem phải là thủ đô của một quốc gia Palestine trong tương lai, trong khi Tel Aviv cũng trước sau như một cương quyết không buông Đông Jerusalem cho người Palestine. Vấn đề ở đây là Israel là kẻ mạnh, còn Palestine là kẻ yếu. Phàm kẻ yếu thì cần phải biết điều. Làm thân châu chấu thì đừng tìm cách đòi đá voi. Đừng nên hoài mong vào cái gọi là "cộng đồng quốc tế". Cái cộng đồng này chỉ có thể giúp cho Palestine cái miệng, cái bộ mặt mà thôi. Ngay cả khối Ả Rập cũng không còn mấy nhớ đến người anh em Palestine. Đã xa rồi thời cái khối này hùng hùng hổ hổ đòi ăn tươi nuốt sống quốc gia Do Thái. Giờ đây ai cũng muốn được yên thân mà sống.

Tóm lại, ngày nào người Palestine còn mơ tưởng sẽ có Đông Jerusalem để làm thủ đô thì ngày đó một quốc gia Palestine thật sự vẫn chưa thể ra đời được. Sự ra đời sớm hay muộn của một quốc gia Palestine là hoàn toàn tùy thuộc vào chuyện chính quyền Palestine có chịu tỉnh ngộ ra hay vẫn cứ u mê, mộng tưởng xa vời. Sẽ là tỉnh táo nếu họ biết bảo nhau nên chọn một địa điểm khác làm thủ đô thay cho Đông Jerusalem. Ngày nào còn mơ tưởng Đông Jerusalem thì ngày đó họ vẫn còn chìm đắm trong cỏi u mê.

Sự u mê của những người lãnh đạo Palestine hiện thời đang làm tổn hại đến sự sinh tồn lâu dài của dân tộc Palestine. Nếu họ không chịu nhìn ra những sai lầm của mình trước áp lực của chính phủ Tel Aviv, nếu họ không từ bỏ, tách biệt với những phần tử cực đoan vũ trang như bon Hamas khát máu, thì trong tương lai không xa, rất có thể những nơi mà người Palestine đang định cư ở Bờ Tây sẽ ngày càng bị thu hẹp lại, thậm chí sẽ trở thành đóng vụn như dải Gaza và cuối cùng sẽ là nơi sinh sống của người Israel, còn người Palestine ở đấy bị đẩy đi nơi khác giống như người dân Gaza hiện nay.

Và người Palestine sẽ trở thành một dân tộc không có đất nước, phải sống lưu vong tứ tán khắp nơi, giống người Do Thái khi xưa.