Quyền công dân theo nơi sinh ra tòa tối cao, ông Trump nói sẽ dự tòa

[troopy]

Trong phiên tòa ngày 1.4 (giờ địa phương), Tòa án Tối cao Mỹ sẽ cân nhắc tính hợp hiến của nỗ lực gây tranh cãi do Tổng thống Donald Trump tiến hành nhằm chấm dứt quyền công dân theo nơi sinh.


Tòa án Tối cao Mỹ tại Washington D.C

ảnh: reuters

Phiên tòa được mở nhằm phân định kết quả của cuộc tranh luận về quyền công dân theo nơi sinh, theo AFP hôm nay 1.4.

Vào ngày đầu tiên quay lại Nhà Trắng hồi tháng 1.2025, Tổng thống Trump đã ký sắc lệnh hành pháp với nội dung hủy bỏ quyền này đối với trẻ em có cha mẹ ở Mỹ bất hợp pháp hoặc theo diện thị thực tạm thời.

Các tòa án cấp thấp hơn đã ra phán quyết chặn sắc lệnh trên vì lý do vi hiến, dựa trên điều khoản quốc tế của Tu chính án thứ 14 của Hiến pháp Mỹ quy định rằng gần như tất cả những người sinh ra trên đất Mỹ đều là công dân nước này.

Tu chính án nêu rõ: "Tất cả những người sinh ra hoặc được nhập tịch tại Mỹ, và thuộc quyền tài phán của nước này, đều là công dân Mỹ."

Quyền công dân theo nơi sinh không áp dụng cho các đối tượng như các nhà ngoại giao nước ngoài hoặc những bộ lạc bản địa có chủ quyền của Mỹ.

Trong một động thái cho thấy tầm quan trọng của vụ việc, Tổng thống Trump hôm 31.3 nói với các phóng viên rằng ông có thể đích thân dự phiên tranh luận tại Tòa án Tối cao. Nếu thực sự diễn ra, đây là một quyết định hiếm thấy đối với một Tổng thống Mỹ đương nhiệm.

Chính quyền Trump tranh luận rằng Tu chính án thứ 14, được thông qua ngay sau cuộc Nội chiến năm 1861-1865, đề cập đến quyền công dân theo nơi sinh của những người từng là nô lệ, chứ không phải là con cái của dân nhập cư bất hợp pháp hoặc theo diện thị thực tạm thời như hiện nay.

Trước đó, Tòa án Tối cao từng bác bỏ cách diễn giải hẹp trong vụ án năm 1898 liên quan đến một người tên Wong Kim Ark. Ông sinh năm 1873 tại thành phố San Francisco (bang California) trong một gia đình đến từ Trung Quốc.

Sau khi về thăm quê cha, ông Wong không được phép nhập cảnh Mỹ vào năm 1895. Thế nhưng, Tòa án Tối cao sau đó phán quyết ông vẫn là công dân Mỹ do sinh ra trên lãnh thổ nước này.

Về vụ kiện đang diễn ra, dự kiến Tòa ánTối cao sẽ đưa ra phán quyết cuối cùng vào cuối tháng 6 hoặc đầu tháng 7.

VietBF@sưu tập