Tên lửa Zircon tốc độ Mach 9, ‘cơn ác mộng’ khiến mọi lá chắn trở nên vô dụng

[pizza]

Tên lửa Zircon 3M22 tốc độ Mach 9, tầm bắn 1.000-1.500km và khả năng cơ động khó lường - ‘cơn ác mộng vô hình’ khiến mọi lá chắn thép trở nên vô dụng.
Khi Nga liên tục thử nghiệm và triển khai các vũ khí siêu vượt âm, thế giới quốc phòng phải đối mặt với một thách thức lớn: làm thế nào để đối phó với những tên lửa bay ở tốc độ Mach 8-9, gần như không thể đánh chặn bằng công nghệ hiện tại?

Tên lửa hành trình 3M22 Zircon (Tsirkon) chính là biểu tượng rõ nét nhất cho tham vọng này. Do NPO Mashinostroyeniya phát triển, tên lửa Zircon không chỉ là sản phẩm công nghệ cao mà còn là một phần then chốt trong chiến lược A2/AD của Nga, đặc biệt trên mặt trận hải quân.

Bài phân tích dưới đây dựa trên các nguồn tin quân sự công khai (missiledefenseadvoc acy, thedefensewatch, nationalinterest…), trình bày khách quan về hành trình phát triển, công nghệ cốt lõi và thông số kỹ thuật của loại vũ khí siêu vượt âm này.


3M22 Zircon (còn được gọi là Zircon hoặc Tsirkon) là một loại tên lửa hành trình siêu vượt âm có khả năng mang đầu đạn hạt nhân do Nga phát triển. Ảnh: armyrecognition.com

Tên lửa Zircon ra đời từ quá trình theo đuổi công nghệ động cơ siêu vượt âm kéo dài nhiều năm của Nga. Ban đầu được thiết kế chủ yếu làm vũ khí chống hạm, tên lửa sau này được mở rộng khả năng tấn công mục tiêu trên bộ.

Tên lửa Zircon được tối ưu hóa để triển khai trên các tàu chiến hiện đại của Hải quân Nga, bao gồm tàu khu trục, tàu tuần dương và tàu ngầm, thông qua hệ thống phóng thẳng đứng đa năng (VLS - Vertical Launching System. Tiếng Nga: Универсальный Корабельный Стрельбовый Комплекс - UKSK).

Nhờ đó, tên lửa Zircon mang lại khả năng tấn công phản ứng nhanh, linh hoạt và khó bị phát hiện sớm, giúp Nga tăng cường sức mạnh răn đe trên biển và ven bờ.


Trọng tâm công nghệ của tên lửa Zircon nằm ở hệ thống động cơ hai giai đoạn. Giai đoạn đầu sử dụng động cơ tên lửa rắn để đẩy tên lửa lên độ cao và tốc độ cần thiết.

Sau khi tách booster, động cơ scramjet (phản lực đốt ở dòng siêu âm) sẽ hoạt động, duy trì chuyến bay siêu thanh bằng cách nén không khí siêu thanh trước khi đốt nhiên liệu.

Công nghệ này cho phép tên lửa Zircon đạt và duy trì tốc độ cực cao, khác biệt rõ rệt so với các tên lửa đạn đạo hoặc hành trình thông thường chỉ đạt tốc độ cao trong thời gian ngắn.

Theo tuyên bố của Nga, tên lửa Zircon có thể đạt Mach 8 đến Mach 9, tương đương hơn 10.000 km/h ở một số điều kiện.

Tốc độ này không chỉ rút ngắn thời gian tiếp cận mục tiêu mà còn tạo ra lớp plasma bao quanh thân tên lửa, làm giảm đáng kể khả năng bị radar phát hiện.

Theo missiledefenseadvoca cy.org, về thông số kỹ thuật, tên lửa Zircon có tầm hoạt động (tầm bắn) được ước tính từ 1.000 km đến khoảng 1.500km tùy theo quỹ đạo bay và điều kiện phóng.

Khi bay ở độ cao thấp sát mặt biển, tầm bắn giảm nhưng khả năng né radar tăng cao. Ngược lại, quỹ đạo bán đạn đạo giúp mở rộng khoảng cách.

Tên lửa Zircon có chiều dài khoảng 9 mét, được trang bị đầu đạn thông thường nặng ước tính 300-400kg, đủ sức gây thiệt hại lớn cho tàu chiến hoặc mục tiêu kiên cố trên bộ.

Hệ thống dẫn đường tích hợp nhiều lớp, bao gồm định vị quán tính INS làm nền tảng, kết hợp định vị vệ tinh và radar chủ động ở giai đoạn cuối.

Nhờ đó, tên lửa Zircon duy trì độ chính xác cao ngay cả khi hoạt động trong môi trường bị gây nhiễu điện tử mạnh mẽ. Khả năng cơ động linh hoạt ở tốc độ siêu thanh là yếu tố then chốt giúp tên lửa giảm xác suất bị đánh chặn.

Theo thedefensewatch.com, Nga đã đưa tên lửa Zircon vào sử dụng hạn chế trên một số tàu mặt nước như lớp Admiral Gorshkov và đang tích hợp dần lên tàu ngầm lớp Yasen-M cũng như các nền tảng khác sau nâng cấp.

Các cuộc thử nghiệm và báo cáo sử dụng thực chiến cho thấy tên lửa Zircon đang được tinh chỉnh để thực hiện cả nhiệm vụ tấn công đất liền.

Tuy nhiên, các nhà phân tích quốc tế vẫn giữ thái độ thận trọng. Một số nguồn phương Tây cho rằng thông số do Nga công bố có thể được tối ưu hóa và việc sản xuất hàng loạt scramjet vẫn đối mặt với thách thức kỹ thuật lẫn kinh tế.

Dù vậy, không thể phủ nhận tên lửa Zircon đại diện cho bước tiến quan trọng trong lĩnh vực vũ khí siêu vượt âm của Nga.

Theo nationalinterest.org , tên lửa 3M22 Zircon kết hợp hài hòa giữa tốc độ siêu vượt âm, tầm xa linh hoạt, dẫn đường thông minh và khả năng sống sót cao trên chiến trường.

Đây không chỉ là vũ khí chống hạm mạnh mẽ mà còn là yếu tố thay đổi cục diện trong chiến lược phòng thủ ven biển và tấn công tầm xa của Nga.

Trong bối cảnh cạnh tranh vũ khí siêu vượt âm với Mỹ và Trung Quốc, tên lửa Zircon tiếp tục là chủ đề theo dõi nóng của giới quân sự quốc tế.

Khả năng phát triển thêm các biến thể và cải tiến trong tương lai sẽ quyết định mức độ ảnh hưởng thực sự của loại tên lửa siêu vượt âm này.

VietBF@ sưu tập