Mỹ siết viện trợ - Tên lửa Nga quá mạnh: Ukraine chọn 'tiêu diệt người bắn cung, không phải mũi tên'

[vuitoichat]

Theo như Kyiv Post đưa tin rằng, có những lý do về tên lửa đạn đạo của Nga là một loại vũ khí rất mạnh, và hệ thống phòng thủ trước tên lửa đạn đạo mà các quốc gia sử dụng chủ yếu lại do Mỹ sản xuất, và Washington đã cắt đứt nguồn cung cấp tên lửa đánh chặn dùng cho hệ thống phòng thủ này của Ukraine, khiến nước này chọn 'tiêu diệt người bắn cung, không phải mũi tên'.

Lý do tên lửa đạn đạo khó bị chặn lại là vì nó đạt tốc độ Mach 6-7 (tương đương 7.350 - 8.600 km/h) và bay lên độ cao tới 50 km trước khi lao xuống mục tiêu theo quỹ đạo đạn đạo.

Tờ Kyiv Post ngày 5/5 đã có bài viết với tiêu đề "'Tiêu diệt người bắn cung, không phải mũi tên' – Cách Ukraine săn lùng tên lửa đạn đạo Nga" giải thích lý do vì sao Ukraine tăng cường săn lùng và tiêu diệt các tên lửa đạn đạo Nga ngay trên lãnh thổ Nga, trong bối cảnh Mỹ cắt đứt nguồn cung cấp công nghệ phòng không cho Ukraine, vốn có tác dụng bảo vệ các thành phố của nước này trước các cuộc tấn công tầm xa chết người.
Tại sao tên lửa đạn đạo Nga lại là mối đe dọa lớn nhất đối với hệ thống phòng không Ukraine?

Theo Kyiv Post, có hai lý do – tên lửa đạn đạo của Nga là một loại vũ khí rất mạnh, và hệ thống phòng thủ trước tên lửa đạn đạo mà các quốc gia sử dụng chủ yếu lại do Mỹ sản xuất, và Washington đã cắt đứt nguồn cung cấp tên lửa đánh chặn dùng cho hệ thống phòng thủ này của Ukraine.

Lý do tên lửa đạn đạo khó bị chặn lại là vì nó đạt tốc độ Mach 6-7 (tương đương khoảng 7.350 - 8.600 km/h) và bay lên độ cao tới 50 km trước khi lao xuống mục tiêu theo quỹ đạo đạn đạo.

Tính cơ động và tầm bắn của tên lửa Iskander-M khiến nó rất khó bị phát hiện và bắn hạ trước khi phóng. Ảnh: Military Watch Magazine

Tên lửa đạn đạo chiến thuật của Nga có tên là Iskander-M. Nó có kích thước lớn: dài 7,3 m, đường kính 0,92 m và nặng khoảng 3.800-4.615 kg khi phóng.

Tên lửa được vận chuyển trên một phương tiện chuyên dụng cỡ xe sơ-mi rơ-moóc có tên là 9P78-1 transporter-er-launcher (TEL), và được vận hành bởi một kíp ba người. Họ có thể đưa tên lửa vào trạng thái sẵn sàng phóng trong vòng 15 phút hoặc ít hơn.

Tính cơ động và tầm bắn của tên lửa Iskander-M khiến nó rất khó bị phát hiện và bắn hạ trước khi phóng. Tên lửa này có tầm bắn từ 400-500 km, và được đánh giá là có thể bắn trúng mục tiêu trong phạm vi 3-30 mét.

Đầu đạn của tên lửa nặng từ 480-700 kg và có nhiều biến thể như đầu đạn phân mảnh nổ mạnh, đầu đạn chùm/đầu đạn con, đầu đạn xuyên hầm, đầu đạn nổ nhiên liệu-không khí và đầu đạn xung điện từ (EMP).

Trong một cuộc tấn công điển hình vào Ukraine bằng tên lửa Iskander-M, Nga phóng từ 10 đến 15 tên lửa trong một đêm. Một cú va chạm trực diện của Iskander-M trong hầu hết các trường hợp sẽ dễ dàng phá hủy một tòa nhà bê tông cốt thép nhiều tầng và có thể phá hủy cả một hầm chỉ huy kiên cố.

Kyiv Post đưa tin, mặc dù Ukraine dẫn đầu thế giới về công nghệ máy bay không người lái đánh chặn, nhưng tên lửa đạn đạo như Iskander-M bay quá cao và quá nhanh để có thể bị đánh chặn bởi máy bay không người lái. Chỉ có một vài quốc gia sản xuất hệ thống tên lửa đánh chặn, và quốc gia duy nhất xuất khẩu hệ thống này với số lượng lớn là Mỹ. Hệ thống này được gọi là Patriot, và nó sử dụng hai loại tên lửa: một loại tên lửa đánh chặn cũ hơn, kém hiệu quả hơn là PAC-2, và một loại tên lửa đánh chặn mới hơn, hiệu quả hơn là PAC-3.

Theo các nguồn tin công khai, Ukraine đã nhận được các hệ thống Patriot và tên lửa đánh chặn do Mỹ, Đức, Hà Lan, Romania và Israel viện trợ, và lần đầu tiên triển khai những hệ thống này từ tháng 4/2023. Tổng cộng, Ukraine có thể đã nhận được khoảng 600 tên lửa đánh chặn các loại.

Sự kết hợp giữa các cuộc tấn công bằng tên lửa Iskander-M liên tục của Nga và việc Mỹ gần như cắt hoàn toàn việc cung cấp thêm tên lửa đánh chặn bắt đầu từ tháng 2/2025 đã khiến các hệ thống phòng không Patriot của Ukraine thiếu hụt đạn dược trầm trọng, và lực lượng Ukraine hầu như không thể đánh chặn bất kỳ tên lửa Iskander-M nào do Nga phóng vào Ukraine.

Tại sao tên lửa Nga vẫn chưa thiêu rụi Ukraine?

Theo Kyiv Post, giải pháp đến từ nội lực và tập trung vào việc đạt được hiệu quả tối đa trong khi tiết kiệm nguồn lực. Một ví dụ đơn giản là kỷ luật bắn của hệ thống Patriot Ukraine.

Khi được các huấn luyện viên người Mỹ đào tạo, các binh sĩ vận hành hệ thống Patriot của Ukraine được dạy cách phóng hai tên lửa PAC-2/3 vào bất kỳ mục tiêu nào để đảm bảo trúng đích; tuy nhiên, thông lệ phổ biến trong lực lượng phòng không Ukraine là chỉ phóng một tên lửa để dành đạn cho lần giao chiến tiếp theo.

Trong khi đó, việc Ukraine di dời các cơ sở sản xuất và trụ sở chính quan trọng xuống lòng đất – đôi khi là vào các cơ sở có từ thời Chiến tranh Lạnh hoặc đào các cơ sở ngầm mới – đã làm giảm hiệu quả của các cuộc tấn công bằng tên lửa Iskander-M của Nga nhắm vào Ukraine. Không quân Ukraine - lực lượng vận hành các máy bay chiến đấu là mục tiêu chính của tên lửa Iskander-M - cũng thường xuyên thay đổi căn cứ hoạt động.

Nhưng trọng tâm nỗ lực của Ukraine trong việc tự bảo vệ mình trước các tên lửa đạn đạo của Nga nằm ở Lực lượng Hệ thống Không người lái (USF) của Ukraine. Các cuộc tấn công tầm xa của lực lượng này từ năm 2025 đã bắt đầu nhắm mục tiêu một cách có hệ thống không chỉ vào các bệ phóng tên lửa Islander-M mà còn vào toàn bộ chuỗi cung ứng của loại vũ khí này: các cơ sở sản xuất, nhà máy linh kiện và nhà máy lọc nhiên liệu, đôi khi nằm sâu hàng nghìn km bên trong lãnh thổ Nga.

Vào tháng 2/2026, Ukraine đã đẩy nhanh rõ rệt tốc độ tấn công vào cơ sở sản xuất tên lửa đạn đạo của Nga.

Trọng tâm nỗ lực của Ukraine trong việc tự bảo vệ mình trước các tên lửa đạn đạo của Nga nằm ở Lực lượng Hệ thống Không người lái (USF) của Ukraine. Ảnh: AFP

Sản lượng tên lửa Iskander-M thực tế là bao nhiêu?

Kyiv Post đưa tin, đầu năm 2025, Nga tuyên bố kế hoạch tăng cường sản xuất tên lửa Iskander-M lên khoảng 800 quả/năm, tương đương khoảng 65 quả/tháng. Trong năm đó, số lượng tên lửa Iskander-M mà Nga thực sự phóng vào Ukraine là khoảng 600 quả.

Tháng 1/2026, kỷ lục 91 tên lửa đạn đạo đã được phóng; nhưng theo thống kê của Không quân Ukraine, một phần trong số đó (khoảng từ 1/4 đến 1/3) là tên lửa phòng không cũ.

Vào tháng 2/2026, Nga đã phóng khoảng 40 tên lửa đạn đạo các loại trong nỗ lực phá hủy cơ sở hạ tầng điện và sưởi ấm của Ukraine. Kể từ đó, tốc độ phóng tên lửa vẫn duy trì ở mức tương tự, khoảng 50 tên lửa đạn đạo các loại được Nga phóng vào Ukraine trong cả tháng 3 và tháng 4 năm nay.

Lượng tên lửa đạn đạo dự trữ là bí mật quốc gia của Nga, vì vậy một phần đáng kể sản lượng tên lửa Iskander-M của nước này có thể đang được sử dụng để bổ sung cho kho dự trữ đó.

Tuy nhiên, theo Kyiv Post, nếu việc quân đội Nga sử dụng tên lửa Iskander-M giống như cách họ đã tiêu hao xe tăng, xe chiến đấu bộ binh và thậm chí cả binh lính trong cuộc xung đột ở Ukraine, thì lời giải thích hợp lý hơn là tổng sản lượng tên lửa Iskander-M của Nga chỉ vào khoảng 40-50 quả/tháng, tức là khoảng 2/3 sản lượng mong muốn.