Trung Quốc và rổ tiền tệ của IMF

Tổng thống Pháp khai mạc cuộc họp Nam Kinh. Ảnh Reuters

Pháp đề nghị Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế mở rộng "quyền trích xuất đặc biệt" (SDR - Special Drawing Rights) đến đồng nhân dân tệ của Trung Quốc. Quyền đặc trích là gì, và tại sao cả Trung Quốc lẫn Hoa Kỳ đều không mặn mà với đề nghị của Paris?

Ngày 31/3/11 tại cuộc họp của nhóm G20 ở Nam Kinh - Trung Quốc, các bên đã thảo luận về khả năng cải tổ hệ thống tiền tệ quốc tế. Đáng chú ý hơn hết là sáng kiến của tổng thống Pháp, nước đang giữ chức chủ tịch luân phiên G20. Ông Nicolas Sarkozy đề nghị Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế mở rộng quyền trích xuất đặc biệt (SDR hay Special Drawing Rights) đến đồng nhân dân tệ của Trung Quốc. Cả Trung Quốc lẫn Hoa Kỳ đều không mặn mà với đề nghị của Pháp.

Quyền trích xuất đặc biệt còn được gọi là quyền đặc trích hay quyền rút vốn đặc biệt là gì ? Tại sao Paris lại muốn lôi kéo đồng tiền Trung Quốc vào rổ tiền tệ quốc tế này và tại sao Bắc Kinh lại thận trọng trước "nhã ý" của Pháp ?

Tham dự cuộc họp Nam Kinh gồm có các bộ trưởng Tài chính nhóm G20, đại diện Liên Hiệp Châu Âu, của Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế và một số các chuyên gia kinh tế hàng đầu thế giới. Cuộc họp chỉ diễn ra trong đúng một ngày và nước chủ nhà Trung Quốc đã không muốn có sự tham dự của báo giới.

Mục tiêu của Paris

Trước một cử tọa đông đảo, tổng thống Pháp đã đề nghị « kết nạp đồng tiền Trung Quốc vào rổ tiền tệ quốc tế », hiện bao gồm bốn đơn vị tiền tệ chính của thế giới là : đồng đô la Mỹ, euro châu Âu, đồng bảng Anh và đồng yen của Nhật Bản.

Rổ tiền tệ còn được gọi là « quyền rút vốn đặc biệt », đặt dưới sự quản lý của IMF, hiện lên tới 310 tỷ đô la. Trong rổ riền này, đồng đô la Mỹ chiếm 41,9%. Euro là 37,4% ; đồng yen là hơn 9 % và đơn vị tiền tệ của Anh là gần 12%.

Trong bối cảnh các luồng trao đổi tài chính trên thế giới ngày càng gia tăng, « rổ tiền » 310 tỷ đô la chỉ tương đương với chưa đầy 5% tổng dự trữ ngoại tệ trên thế giới. Trung Quốc lại trong hoàn cảnh dư thừa dự trữ ngoại tệ.

Nước Pháp, do vậy, muốn đồng nhân dân tệ của Trung Quốc tham gia vào rổ tiền quốc tế với những mục đích như sau : Một là để tăng khả năng can thiệp của IMF trong trường hợp một quốc gia thành viên cần ngoại hối. Hai là để giảm bớt trọng lượng của đồng đô la – qua đó là của Hoa Kỳ đối với IMF. Mục tiêu thứ ba mà Paris hướng tới là bằng một cách « khéo léo » từng bước buộc Trung Quốc thả nổi đồng tiền, tăng giá nhân dân tệ.

Trung Quốc nay đã trở thành cường quốc kinh tế thứ nhì trên thế giới, lại "ngồi" trên một khoản hơn 2.600 tỷ đô la dự trữ ngoại tệ : đã đến lúc Bắc Kinh cần đóng góp nhiều hơn vào các hoạt động để ổn định tài chính và kinh tế chung của nhân loại.

Tính toán của Paris đã được một số chuyên gia tài chính tán đồng. Trong số này phải kể đến những tên tuổi hàng đầu như giải Nobel kinh tế năm 1999 Robert Mundell hay chuyên gia về tiền tệ, bà Agnès Benassy Quéré, giám đốc Trung tâm nghiên cứu kinh tế quốc tế của Pháp CEPII.

Song bản thân Trung Quốc cũng tỏ ra rất thận trọng với đề nghị của Pháp. Hoa Kỳ thì hài lòng khi thấy Paris « gài » Bắc Kinh vào thế phải từng bước tăng giá nhân dân tệ, nhưng lại dè dặt trước ý đồ muốn giới hạn tầm ảnh hưởng của đồng đô la trong rổ tiền tệ quốc tế.

Chuyên gia kinh tế Nguyễn Xuân Nghĩa lần lượt phân tích về thái độ thận trọng của cả phía Washington, lẫn Bắc Kinh. (nghe radio .mp3)

Nguyễn Xuân Nghĩa / Thanh Hà
(RFI)