Hội nghị thường niên Diễn đàn an ninh khu vực Asean (ARF) 2011 kết thúc vào hôm 23/7 đă không đạt được thỏa thuận an ninh mang tính chất chế tài nào. Thế nhưng, trong bài xă luận của ḿnh, nhật báo Jakarta Post đánh giá cao vai tṛ của nước chủ nhà Indonesia khi cho rằng, dưới sự chủ tŕ của nước này, hội nghị đă t́m được bầu không khí thuận lợi để thảo luận về những vấn đề nhạy cảm.
Các nhà lănh đạo tham dự hội nghị Bali ăn tối và thưởng thức cuộc tŕnh diễn âm nhạc truyền thống "Angklung", Nusa Dua, Bali 22/7/2011/REUTERS/Widodo S. Jusuf/ANTARA/Handout
Mở đầu bài viết, tác giả cho rằng, hội nghị ARF tại Bali lần này được tổ chức chu đáo, khác hẳn với kỳ thượng đỉnh đầy xung đột và căi vă tại Jakarta hồi tháng 5 rồi. Như vậy, bộ Ngoại giao Indonesia đă thành công trong việc xây dựng lại h́nh ảnh của nước ḿnh.
Bằng chứng là, trên diễn đàn, ít ra các nước như Trung Quốc, Mỹ, Nhật Bản, Nga, Pakistan, Hàn Quốc, Bắc Triều Tiên, Australia và New Zealand đă không nặng lời với nước đối chọi với ḿnh nữa. Để có được điều đó, theo tờ báo, vai tṛ của ngoại trưởng Indonesia của ông Marty Natalagawa, mang tính quyết định trong các cuộc thảo luận đa phương.
Tờ báo nhắc lại, ARF lần này diễn ra ngay sau Hội nghị thường niên bộ trưởng ngoại giao Asean. Hội nghị đă phải đối mặt với những ấn đề mang tính chất nhạy cảm, trong đó có vấn đề an ninh trên Biển Đông và vấn đề hạt nhân của Bắc Triều Tiên. Nóng bỏng nhất và gay cấn nhất là những tranh chấp chủ quyền trên đảo Trường Sa. Trung Quốc nhiều lần cảnh báo sẽ tùy vào giai đoạn mà sử dụng mọi biện pháp, kể cả quân sự, chống lại những ai muốn tuyên bố « chủ quyền tuyệt đối » tại vùng biển giàu tài nguyên này. Trong khi đó, các nước như Việt Nam, Malaysia, Philippine, Brunei và Đài Loan lại không muốn là mục tiêu hăm dọa của Trung Quốc.
Cũng may mắn cho Indonesia là ARF lần này không bị phủ bóng bởi vấn đề có liên quan đến chính phủ Miến Điện và bà Aung San Suu Kyi, và vấn đề tranh chấp biên giới Thái Lan – Cam Bốt. Hội nghị v́ thế có thể tập trung vào những vấn đề mang tính khu vực và quốc tế hơn.
Các nhà nghiên cứu và báo giới cho rằng, thỏa thuận đạt được giữa Asean và Trung Quốc về DOC lần này chỉ mang tính « tự nguyện và không ràng buộc ». Thế nhưng, tờ báo cho rằng, thỏa thuận đă tạo ra cho hai bên một giai đoạn « tích cực » để tiến dần đến những giải pháp ḥa b́nh. Trung Quốc có vẻ tỏ ra khá « mềm dẻo » trên bàn đàm phán. Tờ báo nhận định :T́nh h́nh Biển Đông sẽ c̣n mỏng manh, và có thể « đổ vỡ » trong những năm tới, v́ đây là một vấn đề phức tạp.
Cuối cùng, tờ báo kết luận : Tất cả chúng ta đều hy vọng có một giải pháp ḥa b́nh, một đáp án quân sự sẽ có hại nhiều cho tất cả các nước, kể cả một siêu cường như Trung Quốc.
Vấn đề này cũng được nhật báo Le Monde ghi nhận trong bài viết « Tranh chấp lănh thổ chi phối các cuộc thảo luận tại diễn đàn Asean ».
Tờ báo cho biết, chủ đề nổi trội trong các cuộc thảo luận tại ARF lần này là các tranh chấp chủ quyền lănh hải liên quan đến quần đảo Trường Sa, giữa Trung Quốc và nhiều quốc gia Đông Nam Á khác, trong đó có Việt Nam. Bên cạnh, ARF cũng sôi động với chủ đề tranh chấp lănh hải giữa Nhật Bản và Hàn Quốc trên Biển Nhật Bản (theo cách gọi của người Nhật) hay Biển Đông (theo cách gọi của người Triều Tiên).
Trung Quốc : chưa đủ phương tiện bảo đảm an toàn cho xe lửa tốc hành
Sau thảm họa tàu hỏa gây thiệt mạng hơn 40 người ở thành phố Ôn Châu vừa qua, Trung Quốc hôm qua đă ra lệnh cho kiểm tra khẩn cấp hệ thống tàu hỏa tốc hành của ḿnh. Thông tin này được đăng tải trên tờ nhật báo kinh tế Les Echos số ra ngày hôm nay.
Tờ báo nhắc lại, theo thống kê mới nhất, vụ tai nạn đă làm 43 người chết và hơn 200 người bị thương. Tai nạn kinh hoàng này đă gây lo ngại về độ an toàn của hệ thống xe lửa tốc hành tại nước này. Bắc Kinh đă quyết định cách chức ba cán bộ cao cấp thuộc sở Đường sắt Thượng Hải.
Theo kết quả điều tra, chỉ v́ một cú sét, mà hai xe lửa đă hút nhau, dẫn đến thảm họa tang thương này. Như vậy, rơ ràng là trang thiết bị bảo đảm an toàn đă có vấn đề, nhất là vấn đề về đèn báo hiệu.
Les Echos nhận định : Trung Quốc hiện tại có khả năng xây dựng tàu cao tốc để cạnh tranh với công nghệ cao của phương Tây và Nhật Bản, nhưng thực tế là nước này lạc hậu hơn trong kỹ thuật báo hiệu và giám sát.
Sau khi thảm họa xảy ra, nhà nước đă cho thành lập một ban điều tra. Thế nhưng, Les Echos cho hay, tại Trung Quốc, nếu tai nạn gây chết hơn 30 người, th́ cuộc điều tra sẽ do Hội đồng quốc vụ chỉ huy, và kết quả sẽ thuộc diện « bí mật ».
Theo một chuyên gia, tai nạn này đă cho thấy đường đi đúng đắn của đương kiêm bộ trưởng đường sắt Trung Quốc, ông Thịnh Quang Tổ. Hồi tháng 2, ông này lên thay thế cho người tiền nhiệm bị cách chức là ông Lưu Chí Quân. Dưới thời họ Lưu, đă tồn tại một chương tŕnh phát triển tàu cao tốc đồ sộ, ông Lưu cũng đă biến Trung Quốc thành nước có hệ thống đường sắt dài nhất thế giới.
Sau khi nhậm chức, ông Thịnh Quang Tổ đă xem xét lại toàn bộ chương tŕnh này. Ông đă cho giảm vận tốc xe lửa xuống mức hợp lí, phù hợp vói thực trạng cũ kỹ của hệ thống trang thiết bị an toàn của ngành đường sắt nước Trung Quốc. Ông cũng đă cho hạ giá vé tàu để thu hút thêm hành khách, và vực dậy nền tài chính của Bộ Đường sắt vốn lâm cảnh nợ nần chồng chất khi ông đến tiếp quản.
Thảm nạn tại Ôn Châu xảy đến trong bối cảnh tuyến tàu cáo tốc (TGV) Bắc Kinh-Thượng Hải vừa gặp sự cố. Tuyến TGV này dài 3 000 cây số, được xem là tuyến dài nhất thế giới, và là niềm tự hào của Trung Quốc, vừa mới được đưa vào sử dụng ngày 30 tháng 6 rồi.
Hợp đồng tàu ngầm Pháp - Malaysia : Tham nhũng chồng chéo
Hôm thứ sáu, 22/7/2011, luật sư người Pháp ông William Bourdon, đại diện của tổ chức bảo vệ nhân quyền Malaysia SUARAM (Suara Rakyat Malaysia tức Malay for "Voice of the Malaysian People") từng tố cáo về hiện tượng tham nhũng trong hợp đồng tàu ngầm Pháp-Malaysia, đă bị cảnh sát Malaysia trục xuất tại Kualar Lumpur. Bàn về vụ trục xuất này, Le Monde có bài chạy tít : « Vụ mua bán tàu ngầm của Pháp cho Malaysia : một luật sư Pháp bị trục xuất ».
Hợp đồng nói trên được hai nước kư kết vào năm 2002, trị giá khoảng 1 tỷ euro về việc Pháp bán hai tàu ngầm hạng Scorpene cho Malaysia.
Vụ mua bán này gây nhiều nghi ngờ về việc đút lót hoa hồng cho các vị lănh đạo Malaysia và cho cả quan chức Pháp.
Luật sư Bourbon hôm ấy đến Kuala Lumpur từ một cuộc họp của một tổ chức nhân quyền tại đảo Penang. Ông đă bị cảnh sát hỏi cung khi máy bay vừa hạ cánh và lập tức bị trục xuất mà không rơ nguyên nhân.
Theo vị luật sư này, đây là một hồ sơ chứa đựng nhiều nguy cơ, có dính dấp đến đương kiêm thủ tướng Malaysia, ông Najib Razak, và cựu cố vấn của ông là ông Abdoul Razak Baginda. Vụ việc bắt đầu trở nên rùm beng sau khi người t́nh của ông cố vấn, một người mẫu Mông Cổ, bị sát hại hồi năm 2008 tại Malaysia. Khi ấy, ông Najib là bộ trưởng Quốc pḥng, và ông Baginda là cố vấn và là bạn thân của ông Najib. Ông Baginda đă bị buộc tội đứng sau vụ mưu sát, và bị bắt giam. Lúc đó, báo chí Malaysia cho rằng, có thể bà bị giết v́ đă lên tiếng đ̣i một phần tiền hoa hồng mà Pháp chi cho các quan chức chính phủ Malaysia.
Năm 2009, tổ chức phi chính phủ Suaram do ông Bourdon là luật sư đại diện đă đệ đơn kiện một công ty ở Paris về tội « tham nhũng, chạy chức chạy quyền và thâm lạm tài sản xă hội » trong khuôn khổ hợp đồng nói trên. Trong đó, những khả năng nhận hoa hồng từ phía Malaysia của các quan chức Pháp cũng được đề cập. Khi kư hợp đồng, ông Lionel Jospin là thủ tướng Pháp và ông Alain Richard là bộ trưởng quốc pḥng. Thủ tướng Najib Razak đă phủ nhận mọi cáo buộc này.
B́nh luận về vụ trục xuất bất ngờ trên, luật sư Bourdon cho rằng, việc ông bị trục xuất cho thấy « một sự lo lắng to lớn của nhà cầm quyền Malaysia ».
Geoges Condominas, nhà dân tộc học nặng t́nh với Việt Nam!
Hôm 17/7 vừa qua, nhà dân tộc học Georges Condominas đă từ trần tại Paris. Le Monde hôm nay dành bài viết mang chính tên ông để tóm lượt cuộc đời và sự nghiệp của nhà dân tộc học nặng t́nh với Việt Nam này.
Tờ báo lượt lại cuộc đời ông Condominas, từ khi được sinh ra ở Hải Pḥng đến khi mất đi ở Paris ở tuổi 90. Cha ông là quân nhân Pháp, c̣n mẹ ông là người Việt Nam. Chính thân phận con lai đă định hướng phần nào sự nghiệp nghiên cứu dân tộc học của ông.
Tên tuổi của Condominas gắn liền với nhiều công tŕnh về các sắc dân thiểu số tại Việt Nam, đặc biệt ở vùng Tây Nguyên. G. Condominas đă để lại nhiều nghiên cứu có giá trị, trong đó có quyển « Nous avons mangé la forêt » (Chúng tôi ăn rừng), xuất bản năm 1954, hay « L’Espace social. À propos de l’Asie du Sud-Est » (Không gian xă hội Đông Nam Á), xuất bản năm 1980. Quyển « L’Espace social. À propos de l’Asie du Sud-Est », của Condonminas đă trở thành kinh điển cho giới nghiên cứu và đă được dịch ra nhiều thứ tiếng, trong đó có tiếng Việt dưới tựa đề “Không gian xă hội vùng Đông Nam Á”.
Vào năm 2006, nước Pháp đă vinh danh Condominas với cuộc triển lăm tại Paris mang tên "Nous avons mangé la forêt" : Georges Condominas au Vietnam » (Chúng tôi ăn rừng : Georges Condonminas tại Việt Nam), giới thiệu nhiều hiện vật mà nhà dân tộc học đă thu thập được tại làng Sar Luk của dân tộc Mnong Gar, vùng Đak Lak, Cao nguyên miền Trung. Năm 2007, cuộc triển làm này đă được tổ chức tại Hà Nội.
Nuối tiếc tột cùng trước sự ra đi của ông, Le Monde nhận định : « Condominas đă ra đi, thế là Pháp đă mất đi một trong những nhà dân tộc học trứ danh nhất của ḿnh ».
Người đồng tính New York bắt đầu được luật pháp công nhận
Cách đây một tháng, New York đă là chính thức thông qua luật cho phép hôn nhân đồng giới. Hôm qua, ngày đầu tiên luật có hiệu lực, nhiều cặp đă đến ṭa thị chính đăng kư kết hôn. Liberation phản ảnh sự kiện này qua bài viết mang ḍng tựa khá ấn tượng « Tại New York, những người đồng giới nói ''Tôi kết hôn'' ».
Tờ báo thuật lại không khí náo nhiệt tại khu ṭa thị chính Manhattan với nhiều cặp đồng tính, cả nam lẫn nữ. Trong đó, ấn tượng nhất là một đôi uyên ương nữ tuổi đời thuộc hàng « thất thập cổ lai hy ». Họ đă sống như vợ chồng từ 28 năm nay, và măi đến bây giờ mới được luật pháp công nhận.
Đối với người đồng giới, đây là một ngày có tính lịch sử. Có người c̣n mong muốn toàn nước Mỹ nên thông qua luật này. Có người hân hoan cho biết, một số nhà thờ ở New York đă chấp nhận làm lễ kết hôn cho các cặp đồng giới.
Thế nhưng, trong không khí tràn ngập hạnh phúc, th́ cách đó không xa, cũng có nhiều người tập hợp với băng rôn biểu ngữ phản đối, như : « Thật xấu hổ cho các người », hay « Thượng đế ghét người đồng tính ».
New York là bang thứ sáu của Mỹ chấp nhận hôn nhân đồng tính. Hiện tại đă có 9 nước thông qua luật này : Bỉ, Tây Ban Nha, Canada, Nam Phi, Na Uy, Thụy Điển, Bồ Đào Nha, Achentina và Ai-Len.
Trang nhất các báo Pháp ngày 25/7/2011
Vụ thảm sát đẫm máu làm hơn 90 người chết vừa xảy ra tại Na Uy xuất hiện trên trang nhất của hầu hết các nhật báo Pháp hôm nay.
« Nỗi kinh hoàng ở Oslo : khuynh hướng cực hữu » trên trang nhất Le Monde, « Dă tâm của kẻ sát nhân lạnh lùng tại Oslo » trên Le Figaro, « Na Uy tang thương » trên La Croix, « Sự phục sinh của chủ nghĩa khủng bố cực hữu » trên L’Humanité và « Hành tŕnh tên sát nhân » trên Liberation, các tờ báo tập trung thông tin và phân tích về kẻ thủ ác người Na Uy, người thanh niên 32 tuổi Anders Breivik.
theo rfi
Thỏa thuận Asean-Trung Quốc tại Diễn đàn ARF chỉ mang tính mở đường
