Ngoại trưởng Mỹ thăm Miến Điện, Trung Quốc không che giấu lo ngại

Trung Quốc sẽ không để cho quyền lợi của mình tại Miến Điện bị “chà đạp”. Lời cảnh cáo trên đây của tờ Global Times, xuất bản tại Bắc Kinh vào hôm nay, 30/11/2011 nêu bật thái độ hậm hực của Trung Quốc trước việc đồng minh thiết thân của họ trong hàng chục năm qua lại hân hoan đón tiếp Ngoại trưởng Mỹ.

Hillary Clinton chính thức thăm Miến Điện 30/11/2011 (DR)

Bà Hillary Clinton đã đến Miến Điện vào hôm nay trong một chuyến đi được đánh giá là lịch sử.

Trong bài viết của mình, Global Times, tờ báo trực thuộc Nhân Dân Nhật báo Trung Quốc, nhưng theo xu hướng dân tộc chủ nghĩa cao độ, đã công nhận rằng Bắc Kinh không phản đối Miến Điện về việc tìm cách cải thiện quan hệ với phương Tây. Thế nhưng « Trung Quốc sẽ không chấp nhận điều này nếu lợi ích của mình bị chà đạp ».

Nhắc lại một trong những sự kiện có thể được xem là vố đau mà Bắc Kinh vừa phải chịu đựng – việc Tổng thống Miến Điện Thein Sein đình hoãn một đề án thủy điện khổng lồ đang được Trung Quốc thi công – tờ Hoàn cầu Thời báo cho rằng quyết định đó đã « kéo theo những thiệt hại to lớn » cho tập đoàn Trung Quốc chịu trách nhiệm công trình này.

Và tờ báo tố cáo “Sự cố đó khiến cho một số người phải suy nghĩ rằng Miến Điện đã tỏ thiện chí với phương Tây bất chấp thiệt hại cho quyền lợi của Trung Quốc.” Nhắm vào Miến Điện, tờ báo cảnh báo : “Ở giai đoạn hiện tại, Trung Quốc chưa có năng lực xuất khẩu giá trị của mình. Thế nhưng điều đó không có nghĩa là các giá trị của Mỹ đang thống trị trong vùng.” Cho dù vậy, Hoàn Cầu Thời Báo cũng công nhận : “Dường như là các nước láng giềng của Trung Quốc dang càng lúc càng trở thành thân Mỹ”.

Theo một bài bản đã thuần thục, chính quyền Trung Quốc để cho báo chí lớn tiếng công kích, trong lúc bộ Ngoại giao thì có lời lẽ hòa hoãn hơn. Trong buổi họp báo thường kỳ, ông Hồng Lỗi, phát ngôn viên bộ Ngoại giao Trung Quốc tuyên bố : “Chúng tôi tin rằng Miến Điện và các quốc gia Tây phương có liên quan cần phát triển các mối liên lạc và cải thiện quan hệ dựa trên sự tôn trọng lẫn nhau.”

Theo các nhà quan sát, tuyên bố kể trên không che giấu thái độ bực bội trước một loạt những động thái của tân chính quyền Miến Điện được cho nhằm thoát khỏi tầm khống chế quá nặng nề của Trung Quốc. Ngoài vấn đề đình hoãn đề án xây đập thủy điện Myitsone trị giá 3,6 tỷ đô la, Chính quyền của Tổng thống Thein Sein còn tìm cách tăng cường quan hệ với các nước như Ấn Độ, đối thủ cạnh tranh quan trong của Trung Quốc, hay là đối với Việt Nam, một nước đang có tranh chấp với Bắc Kinh tại Biển Đông.

Trước ngày bà Clinton ghé thủ đô Naypyidaw, chính quyền Miến Điện đã phái tướng Min Aung Hlaing, lãnh đạo quân đội nước này qua Trung Quốc, và hai bên đã loan báo việc tăng cường hợp tác song phương. Tuy nhiên, giới phân tích đã ghi nhận rằng trước khi công du Trung Quốc, viên tướng này đã ghé thăm Việt Nam.

Đây là một động thái khác thường vì lẽ trong nhiều thập kỷ qua, các vị tư lệnh quân đội Miến Điện, mỗi khi được bổ nhiệm, đều dành chuyến công du đầu tiên của mình cho Trung Quốc, đồng minh thân thiết và vững chắc nhất của tập đoàn quân sự. Thế nhưng lần này, tướng Min Aung Hlaing lại chọn Việt Nam, nước láng giềng ASEAN, đang trong chiều hướng thắt chặt thêm quan hệ quân sự với Washington, và không che giấu thái độ chống lại tham vọng bá quyền khu vực của Trung Quốc.

Trả lời hãng tin Pháp AFP vào hôm nay, bà Suzanne DiMaggio, chủ nhiệm một nhóm nghiên cứu về chính sách đối với Miến Điện tại Hội nghiên cứu châu Á Asia Society, có trụ sở tại New York, nhận định rằng chuyến công du Miến Điện của bà Clinton đánh dấu nỗ lực mới nhất của Mỹ để kiềm chế ảnh hưởng đang lên của Trung Quốc trong vùng Đông Nam Á.

Trung Quốc lẽ dĩ nhiên không phải là không thấy rõ điều này.

Trọng Nghĩa – RFI