Kết cục "muối mặt" cho Mỹ ở Afghanistan?

Sau những scandal liên tiếp xảy ra gần đây liên quan đến các binh lính Mỹ ở Afghanistan, dường như cường quốc số 1 thế giới đang phải đối mặt với một kết cục muối mặt ở chiến trường mà họ đã chiến đấu suốt hơn một thập kỷ qua.

Tổng thống Afghanistan Hamid Karzai hôm 15/3 đã kêu gọi lực lượng NATO và Mỹ rút ra khỏi các làng mạc của nước này và chỉ đóng quân tại những căn cứ chính ở đây. Gần như cùng lúc với lời kêu gọi của Tổng thống Karzai, lực lượng Taliban cũng tuyên bố chấm dứt các cuộc đàm phán hoà bình vừa mới được khởi động với Mỹ. Washington từng hy vọng các cuộc đàm phán này sẽ là cơ hội lớn để họ chấm dứt cuộc chiến kéo dài dai dẳng hơn 10 năm qua ở đất nước Afghanistan.

Những diễn biến bất lợi với Mỹ nói trên diễn ra sau khi một binh lính Mỹ xả súng điên cuồng giết chết 16 dân thường vô tội Afghanistan, trong đó có đến 12 nạn nhân là trẻ em và phụ nữ. Vụ việc này đã gây ra làn sóng phẫn nộ trào dâng không chỉ trong mọi tầng lớp người dân Afghanistan mà trong cả bộ máy cầm quyền nước này.

Người dân Afghanistan vốn đã quá chán ngán, mệt mỏi với hình ảnh những binh lính NATO và Mỹ có mặt khắp nơi trên lãnh thổ nước họ và gây ra không ít cái chết cho dân thường vô tội. Sự ác cảm của họ với binh lính NATO và Mỹ càng lúc càng tăng lên khi liên tiếp xảy ra các vụ scandal gây sốc từ đầu năm đến giờ. Ngay trong tháng 1, nhiều người đã choáng váng, tức giận khi xem một cuốn băng video được tung lên mạng ghi lại hình ảnh 4 binh lính Mỹ lăng mạ, sỉ nhục một thi thể chiến binh nổi dậy Taliban. Khi cơn giận của người dân Afghanistan còn chưa nguôi thì một tháng sau, một số binh lính Mỹ dám ngang nhiên đốt kinh Koran tại Căn cứ Không quân Bagram ở tỉnh Parwan. Làn sóng phẫn nộ bùng lên dữ dội thể hiện bằng một loạt các cuộc biểu tình phản đối lính Mỹ nổ ra khắp đất nước Afghanistan. Những vụ biểu tình rầm rộ leo thang thành bạo lực đã cướp đi sinh mạng của hơn 30 người và làm bị thường hơn 200 người khác.

Vụ lính Mỹ hồi cuối tuần qua xông vào nhà dân, thảm sát liền lúc 16 mạng người, trong đó phần lớn là trẻ em, giống như “giọt nước làm tràn ly” khiến người dân Afghanistan gần như không thể chịu đựng được sự có mặt của Mỹ ở nước họ.

Dù phía quan chức Mỹ và NATO đã vội vàng xin lỗi người dân Afghanistan và đổ lỗi cho chỉ một binh lính Mỹ gây ra vụ thảm sát thì mọi việc dường như đã không thể cứu vãn. Giới chính quyền Afghanistan và người dân nước này đã có phản ứng.

Người dân Afghanistan đòi phía Mỹ trao cho họ người lính đã sát hại dã man 16 dân thường. Thậm chí nhiều người đe doạ sẽ trả thù binh lính Mỹ và NATO. Song song với đó, chính quyền của Tổng thống Karzai đòi lính Mỹ rút khỏi các làng mạc, giới hạn hoạt động của họ trong các căn cứ lớn trên lãnh thổ nước này. Trong tuyên bố được đưa ra sau cuộc gặp với Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Leon Panetta ở thủ đô Kabul hôm 15/3, ông Karzai đã nói, do hậu quả của vụ thảm sát hồi cuối tuần, “các lực lượng an ninh quốc tế cần phải ngay lập tức rút ra khỏi các cứ điểm được đặt trong những làng mạc của Afghanistan và quay trở lại các căn cứ lớn của họ ".

Chưa hết, Tổng thống Karzai còn muốn Mỹ rút quân sớm ra khỏi Afghanistan bằng lời thúc giục Mỹ “tăng cường hợp tác để chuyển giao quyền kiểm soát an ninh từ tay các lực lượng quốc tế sang cho binh lính Afghanistan vào năm 2013 thay vì 2014” như kế hoạch ban đầu.

Theo ông Karzai, những vụ scandal gần đây đã làm tổn thương nghiêm trọng niềm tin của người dân Afghanistan đối với các lực lượng nước ngoài.

Đồng thời với yêu cầu rút quân và chuyển giao quyền kiểm soát an ninh sớm của Tổng thống Karzai, Mỹ còn bị phía Taliban cự tuyệt, cắt đứt tiến trình đàm phán hoà bình vừa mới chớm nở. Đây là một cú giáng mạnh đối với nỗ lực và hy vọng của Mỹ nhằm tìm kiếm một giải pháp ổn thoả cho cuộc chiến tranh mà họ mắc kẹt ở đây suốt hơn một thập kỷ qua. Mỹ đã phải tiêu tốn 510 tỉ USD và hy sinh mạng sống của hơn 1.900 binh lính ở chiến trường khắc nghiệt này.

Với tất cả những diễn biến trên, Mỹ có nguy cơ phải muối mặt rút lui khỏi chiến trường Afghanistan thay vì được “ra đi trong danh dự” dù họ đã phải mất mát rất nhiều ở đây. Rõ ràng, giờ đây, cả người dân Afghanistan lẫn giới quan chức lãnh đạo nước này đều không muốn sự có mặt của Mỹ ở trên lãnh thổ nước họ.

Mỹ có kế hoạch rút quân ra khỏi Afghanistan trong năm 2014 và rất có thể, kế hoạch này sẽ phải đẩy sớm lên do yêu cầu của phía Afghanistan. Và với việc Taliban từ chối đàm phán, nhiều khả năng quân Mỹ sẽ phải trở về nhà mà không có được "thành quả" gì sau hơn một thập kỷ đổ sương máu ở đây. Các quan chức Mỹ giờ đây đang phải nỗ lực giảm tối thiểu hậu quả và tổn thất gây ra từ vụ thảm sát hồi cuối tuần qua đồng thời tránh một kết cục đáng xấu hổ như nói trên.

Kiệt Linh