HOA KỲ - Quân lực Iran hôm Chủ Nhật nói rằng đă giải mă được tất cả những dữ kiện bí mật trong chiếc máy bay do thám không người lái của Hoa Kỳ bị họ bắt hồi cuối năm ngoái. Thông tấn xă Mehr của Iran cho biết thêm là “Iran đang bắt đầu chế tạo những máy bay theo kiểu bắt được của Mỹ.” Tướng Amir Ali Hajizadeh, tư lệnh không gian Iran tuyên bố: “Người Mỹ nên biết là chúng tôi đă t́m hiểu được bí mật của chiếc máy bay tới mức nào. Hầu như không c̣n chỗ nào trong đó c̣n có thể che giấu được đối với chúng tôi.”
Máy bay không người lái RQ-170 Sentinel. (H́nh: AP/Lockheed Martin)
Tuy nhiên Bộ Trưởng Quốc Pḥng Hoa Kỳ Leon Panetta tỏ ra coi thường lời lẽ huênh hoang của Iran. Ông nói với các phóng viên trên chuyến bay đến Bogota, Colombia, sáng Thứ Hai: “Tôi không muốn đi vào chi tiết cụ thể của việc này. Nhưng tôi nghĩ rằng có thể giải thích với quư vị rằng căn cứ trên kinh nghiệm của ḿnh, tôi phải đặt dấu hỏi về khả năng mà họ có thể làm như họ nói.”
Thượng Nghị Sĩ Joe Leberman, trên một phóng sự truyền h́nh, cũng tỏ ra hoài nghi lời tuyên truyền của Iran. Loại bỏ khả năng Iran đă làm được một bản sao và coi đó chỉ là “sự dọa dẫm,” ông nói: “Chẳng qua là họ đang ở thế pḥng thủ chống lại những biện pháp trừng phạt kinh tế của chúng ta.”
Tướng Hajizadeh bảo vệ lập luận của ḿnh, nói trên truyền h́nh Iran là ông biết máy bay đă được sử dụng để do thám nơi ẩn náu của Osama bin Laden ở Abbotabad, Pakistan, trước khi biệt kích SEAL Hoa Kỳ tấn công tiêu diệt tháng 5 năm 2011. Ông nói: “Tháng 10 năm 2010, chiếc máy bay này đă được đưa tới California v́ thiếu sót kỹ thuật, sau khi được sửa chữa và bay thử, tháng 11 nó được đưa tới Kandahar, Afghanistan, nhưng vẫn c̣n một số vấn đề tồn tại. Tháng 12 máy bay được đem về một phi trường gần Los Angeles sửa chữa máy móc, thiết bị nhạy cảm và thử nghiệm rồi mới trở lại Kandahar.”
Như vậy Iran có thể đă t́m được quá tŕnh (history) trong bộ phận điện tử của máy bay và từ đó hiểu được cách vận hành để làm ra máy bay tương tự.
Từ lâu Washington vẫn tin là rất khó khai thác dữ kiện t́nh báo đă thâu thập, v́ có nhiều biện pháp để hạn chế sự t́m hiểu giá trị hoạt động của máy bay do thám không người lái trên lănh thổ đối phương. Các chuyên gia cho là dù Iran có thể t́m hiểu được những kỹ thuật vận hành, nhưng việc chế tạo ra một máy bay khác vẫn là ngoài khả năng của họ.
Dự án máy bay không người lái RQ-170 do công ty Lockheed Martin thiết kế từ cuối thập niên 1990 nhưng trang bị điện tử hiện nay đă tân tiến hơn nhiều. Phi đội do Không Quân Hoa Kỳ sử dụng cho CIA bắt đầu hoạt động từ tháng 9 năm 2005. Người ta thấy h́nh chụp lần đầu tiên của một đơn vị thuộc phi đội ở phi trường quốc tế Kandahar khoảng năm 2007. Hiện nay Phi đội Thám thính 30 thuộc Bộ Tư Lệnh Không Đoàn Chiến Đấu 432 đóng tại Căn cứ Không quân Creech, Nevada, điều động những máy bay không người lái này với nhiệm vụ không thám và yểm trợ không phận cho những đơn vị chiến đấu ở chiến trường.
RQ-170 Sentinel là loại máy bay hoạt động phối hợp với CIA nên rất ít chi tiết kỹ thuật được tiết lộ, tuy nhiên mọi người tin rằng nó có khả năng tàng h́nh nghĩa là tránh được sự phát hiện của radar địch. Máy bay h́nh dạng tương tự như oanh tạc cơ B-2 nhưng nhỏ bé hơn nhiều, có chiều dài 4.5 mét, cao 1.8 mét, sải cánh 12 mét, với 2 động cơ phản lực turbofan, tầm bay cao khoảng 50,000 bộ và tầm xa không được biết. Trị giá một máy bay không được công bố nhưng theo dự đoán có thể tới $100 triệu.
Đầu năm nay, Bộ Trưởng Quốc Pḥng Leon Panetta đă cho biết chính quyền Obama dự tính tiết giảm ngân sách $487 tỷ trong một thập niên sắp tới bằng việc giảm quân số, chiến hạm và máy bay, nhưng sẽ tiếp tục phát triển các lực lượng đặc biệt và kỹ thuật quân sự hiện đại trong đó có loại máy bay không người lái. Không Quân sẽ gia tăng khoảng 30% phi vụ tuần thám không phận bằng máy bay không người lái. Theo ước lượng, số phi vụ sẽ từ 65 lên 85 mỗi ngày, trung b́nh 3 máy bay không người lái luân phiên thi hành nhiệm vụ suốt 24 giờ mỗi ngày và như vậy nhân sự điều hành sứ mạng này cũng sẽ phải gia tăng rất nhiều.
Tháng 12 năm ngoái, Iran loan báo bắt được một máy bay do thám không người lái xâm nhập 140 dặm vào không phận của nước họ. Thoạt đầu Hoa Kỳ loan báo một máy bay không người lái ở Afghanistan đi lạc mất tích, sau đó 5 ngày mới xác nhận đă bị Iran bắt. Theo Bộ Quốc Pḥng Hoa Kỳ, máy bay đă mất v́ trục trặc kỹ thuật, nhưng Iran nói là họ đă xâm nhập được hệ thống điện tử điều khiển và hướng dẫn máy bay hạ cánh nhẹ nhàng. Những h́nh ảnh được Iran đưa lên truyền h́nh sau đó cho thấy chiếc máy bay RQ-170 vẫn c̣n nguyên vẹn chứng tỏ sự xác định của Iran có lẽ là đúng.
Theo lời Tổng Thống Obama, Hoa Kỳ đă chính thức yêu cầu Iran trả lại máy bay. Tuyên bố này làm dư luận ngạc nhiên v́ Hoa Kỳ không có quan hệ ngoại giao với Iran do đó đề nghị có lẽ phải chuyển qua Ṭa Đại Sứ Thụy Sĩ, hơn nữa trong t́nh trạng đối đầu giữa hai nước, yêu sách này không thể nào hy vọng được chấp thuận. Ngoại Trưởng Hillary Clinton cũng nói bà tin là Iran sẽ không đồng ư và sau đó Iran đ̣i hỏi Hoa Kỳ phải xin lỗi và bồi thường, cuối cùng câu chuyện không đi đến kết quả ǵ hết.
Các quan sát viên quốc tế tin là Iran sẽ t́m cách bán các dữ kiện về kỹ thuật tàng h́nh của máy bay cho Trung Quốc và Nga v́ hai nước này đều rất muốn t́m hiểu kỹ thuật bí mật của Hoa Kỳ. Chiếc trực thăng tàng h́nh sử dụng khi tấn công căn nhà của Osama bin Laden bị rơi tại Pakistan và được biệt kịch SEAL phá hủy, nhưng có những tin tức nói rằng những mảnh c̣n lại đă được chuyển sang Trung Quốc. Các cơ quan truyền thông quốc tế tuần này loan báo Trung Quốc và Nga yêu cầu Iran cung cấp cho họ những dữ kiện về chiếc RQ-170 nhưng Bộ Quốc Pḥng Iran đă lên tiếng phủ nhận.
(HC)
Hà Tường Cát/Người Việt (tổng hợp)
Chưa dứt chuyện máy bay tàng h́nh Hoa Kỳ bị mất tại Iran
