(ĐVO) Một ông bố từng đánh con trai nát lưng “cho chừa cái tội ngu”, bởi cậu đă lao vào đám côn đồ để giải cứu cho thiếu nữ không quen biết.
Đọc một tin hay nghe một câu chuyện ai đó v́ giúp đỡ hoặc cứu người mà để lụy đến ḿnh, tôi tin rằng 100 người th́ 99 cảm thấy khâm phục và xúc động, thậm chí buông lời cảm thán rằng nếu ai cũng có tấm ḷng nghĩa khí như vậy th́ cuộc đời này đẹp biết bao nhiêu. Nhưng nếu người tốt bụng đó chính là thân nhân của họ th́ phản ứng có thể rất khác.
“Không nghĩ đến ḿnh, trời tru đất diệt”
Rụng rời nh́n con trai mang bộ mặt sưng vều, bầm tím với khóe môi rách tươm về nhà, anh Hưng cuống cuồng xoa dầu, rửa vết thương cho con rồi hỏi đánh nhau với ai mà te tua vậy. Cậu học tṛ kể là dọc đường thấy hai thanh niên mặt mày bặm trợn đang bắt nạt một thiếu nữ nên đă xông vào can thiệp, và tuy cậu “ăn đ̣n” nhưng cô bé cũng thoát. Nghe vậy, anh Hưng sợ quá hóa giận, quát lên: “Trời ơi, sao mày ngu thế hả con? Tưởng mày đánh nhau với bạn th́ không sao, cùng lắm chỉ sứt đầu mẻ trán, chứ dây với mấy thằng côn đồ đó lỡ nó xiên cho một dao th́ c̣n ǵ là công tao với mẹ mày nuôi 17 năm nay?”. Con trai Hưng căi, bố vẫn dạy con phải biết giúp đỡ người khác, đây lại là một cô gái chân yếu tay mềm, làm sao ngơ đi được.
Cố kiên nhẫn, ông bố lư giải với hy vọng cậu ấm nhà ḿnh “sáng” ra: “Giúp người khác là tốt, nhưng phải không hại đến ḿnh. Mày mới nứt mắt ra, lo thân c̣n chưa được c̣n bày đặt anh hùng cứu mỹ nhân. Nếu mày có mệnh hệ nào th́ là đại bất hiếu nghe chưa?”.
Thấy ông con trai vẫn cứng đầu cứng cổ cho là ḿnh đúng, Hưng lôi ra đánh một trận thừa sống thiếu chết để mong cậu tởn đến già mà lo lấy thân, đừng làm những việc bao đồng khiến bố mẹ thót tim nữa.
Hưng buồn bă tâm sự: “Tôi cảm thấy từ hôm đó, ḷng kính trọng của nó dành cho tôi giảm rất nhiều. Nhưng sau này trưởng thành hơn, nó sẽ hiểu ra nó ngu ngốc như thế nào. Dĩ nhiên tôi muốn con ḿnh là người tốt, nhưng thử hỏi có ai tốt đến mức quên cả bản thân mà tồn tại được không? Người Tàu có câu ‘không biết nghĩ đến ḿnh, trời tru đất diệt’, không phải là không có lư”.
Cứu giúp người khác chỉ là việc của các siêu nhân?
Tuy không nâng đến mức triết lư như anh Hưng nhưng rất nhiều người khác cũng có cùng suy nghĩ như vậy. Họ đều tôn trọng cái tốt, ngưỡng mộ cái thiện, tuy nhiên nếu việc tốt, việc thiện làm thiệt hại đến ḿnh th́ “tốt nhất là nhường cái công đức ấy cho ai đó vĩ đại hơn”. Chị Mai Lê, 39 tuổi, nói: “Ḿnh cũng chỉ là người b́nh thường, không làm ǵ thất đức là được rồi”. Với quan điểm đó, chị từng mắng chồng như tát nước khi anh, v́ bảo vệ một đồng nghiệp vừa tốt vừa có năng lực ở cơ quan trong một cuộc đấu đá nội bộ, đă bị mất chức, khiến vợ con vạ lây v́ ngân sách gia đ́nh giảm nghiêm trọng.
“Không bao giờ tớ ngờ được là lăo ấy lại có thể dở hơi, cám hấp đến mức đó, làm khổ vợ khổ con”, Mai Lê tâm sự với bạn. Hễ gặp khó khăn về tiền bạc là chị lại đay nghiến chồng về “lỗi lầm” đó. Thậm chí Mai Lê c̣n kể tội chồng trước các con lúc bọn trẻ xin tiền mẹ mua đồ chơi: “Chúng mày có ăn thịt mẹ th́ ăn, chứ làm ǵ có tiền. Chỉ v́ thói anh hùng rơm của bố mày mà tao khổ thế này đây”. Nghe vợ mắng nhiều quá, chồng chị cũng phải tự nhủ, thôi th́ chút ḷng nghĩa hiệp từ sau xin chừa.
Những chuyện “thấy chết không cứu”
“Tôi thất vọng v́ bọn trẻ bây giờ quá ông ạ”, Hiệp, một anh bạn tôi, than. Hiệp chia sẻ, hôm trước anh làm giỗ bố, thằng cháu con bà chị đến muộn. Chưa ai kịp trách th́ nó đă bô bô kể về vụ tai nạn mà nó vừa chứng kiến ngoài đường: một bà bụng chửa vượt mặt bị chiếc xe máy tạt đầu va phải. “Cháu nghĩ bà ư kiểu ǵ cũng sẩy thai, máu chảy như thế kia mà”, thằng bé nói. “À hóa ra v́ bận chở cô ấy vào viện nên cháu đến muộn hả?”, một bà d́ hỏi. Thằng bé tṛn mắt: “Trời ơi, thiếu ǵ taxi mà cháu phải chở? Con Honda Civic này cháu năn nỉ găy lưỡi bố cháu mới mua cho, để bà ư lên làm bẩn hết hay sao? Lỡ bà ư đẻ luôn trên xe hay làm sao th́ chết cháu. Mà nghe nói để bà bầu bị chảy máu như vậy lên xe ḿnh th́ sau đen đủi lắm”. Thấy ánh mắt của người lớn nh́n ḿnh, cậu thanh minh: “D́ với cậu yên tâm, kiểu ǵ bà ư cũng đón được taxi. Nếu không có taxi th́ rồi cũng có người khác chở đi. Chứ cháu đang vội đi giỗ bà mà”.
“Rồi sẽ có người khác giúp anh ấy/cô ấy” là ư nghĩ hiện lên trong đầu rất nhiều người khi ta bỏ qua một trường hợp cần giúp đỡ v́ sợ gặp nguy hiểm hay phiền hà. Ư nghĩ đó khiến ta yên tâm, không c̣n thấy áy náy khi mặc kệ họ. Nói cho cùng, “giữa đường thấy sự bất bằng chẳng tha”, xả thân giúp đỡ là hành động của các siêu nhân, anh hùng – những nhân vật chiếm số ít. Ta cũng chẳng tệ hơn đa số mọi người. Nghĩ đến đó, lương tâm sẽ hết cồn cào.
Trong chúng ta, không ít người đă có lần chứng kiến ở chợ, bến tàu, trên xe bus, xe khách… cảnh trộm móc túi người khác. Nhưng được mấy người tri hô để bắt trộm hay lên tiếng nhắc nạn nhân? “Ḿnh lên tiếng, lỡ nó đánh cho th́ sao? Hoặc hôm khác nó theo dơi, trả thù th́ sao?”. Nỗi lo sợ đó khiến cho không ít người trong số chúng ta khi phát hiện ḿnh đă bị móc túi, chỉ biết ngậm ngùi khi có người đứng gần đó tiết lộ, họ nh́n thấy tên trộm đang “tác nghiệp” mà chỉ dám ra hiệu chứ không dám nói.
Thực ra, cũng chẳng có ǵ đáng trách khi người ta tự bảo vệ ḿnh, khi những câu “làm việc tốt thiệt thân”, “khôn sống mống chết”… vẫn đang được nhiều người “kiểm chứng”. Dù vậy, một điều chắc chắn là ta vẫn gặp đâu đó những việc tốt, người tốt. Có lẽ v́ họ không nghĩ nhiều đến chuyện dại – khôn, hay có thể họ vốn rất “khôn” nhưng ở những t́nh huống đặc biệt nào đó đă trở nên “dại” một cách vô cùng đẹp đẽ?
Phạm Hoàng
Oái oăm chuyện cứu người, bị chửi là ngu
