Mỹ đã có cớ để đánh Syria?

Nhà Trắng hôm 25/4 bất ngờ tuyên bố có bằng chứng về việc chính phủ Syria sử dụng vũ khí hóa học. Một ngày sau, Tổng thống Obama lên tiếng khẳng định, việc chính quyền của Tổng thống Bashar al-Assad sử dụng vũ khí hóa học sẽ “làm thay đổi cuộc chơi”. Liệu có phải đây là những bước đi chuẩn bị sẵn cho một cuộc tấn công rầm rộ của Mỹ vào Syria?

Phe nổi dậy Syria đang kêu gọi phương Tây hành động khẩn cấp để giúp họ lật đổ Tổng thống Assad.

Chỉ hai ngày sau khi xem nhẹ đánh giá của Israel về việc có nhiều dấu hiệu lặp đi lặp lại cho thấy vũ khí hóa học đang được sử dụng ở Syria, chính quyền của Tổng thống Barack Obama hôm thứ Năm lại bất ngờ đưa ra một kết luận tương tự. Cụ thể, Nhà Trắng tuyên bố, họ có bằng chứng chứng tỏ chính quyền Syria sử dụng vũ khí hóa học chống lại phe nổi dậy nhưng ở quy mô nhỏ.

Không rõ tại sao chính quyền của ông Obama lại thay đổi trong cách đánh giá của mình chóng vánh như vậy. Tuy nhiên, ông chủ Nhà Trắng hôm qua (26/4) tuyên bố, việc chính quyền của Tổng thống Assad sử dụng vũ khí hóa học sẽ “làm thay đổi cuộc chơi”.

"Rõ ràng là kinh hoàng khi người ta bắn súng cối vào dân thường và mọi người đang bị giết hại một cách bừa bãi. Việc sử dụng vũ khí hủy diệt hàng loạt nhằm vào dân thường lại là một hành động bước qua ranh giới khác. Đó là hành động coi thường các luật lệ, tiêu chuẩn quốc tế. Và điều đó chắc chắn sẽ làm thay đổi cuộc chơi”, Tổng thống Obama đã phát biểu như vậy trước báo giới.

Trước đó, ông Obama cũng từng khẳng định, nếu Syria “tung” vũ khí hóa học ra chiến trường thì đó sẽ là hành động vượt qua “lằn ranh đỏ”. Điều đó sẽ buộc Mỹ phải hành động.

"Chúng ta cần phải hành động thận trọng. Chúng ta phải xem xét kỹ lưỡng những đánh giá đó. Tuy nhiên, tôi cho rằng, tất cả chúng tôi, không chỉ Mỹ mà khắp thế giới đều phải thừa nhận một điều là làm sao chúng ta có thể ngồi yên cho phép tình trạng sử dụng vũ khí hóa học một cách có hệ thống nhằm vào dân thường," ông Obama cho biết đồng thời cam kết sẽ “huy động cộng đồng quốc tế” ra tay trong vấn đề này.

Những diễn biến khác thường trong hai ngày qua đang khiến nhiều người lo ngại viễn cảnh Mỹ sắp phát động một chiến dịch tấn công quân sự vào Syria giống như họ đã làm ở Libya cùng với các nước đồng minh của mình. Hiện tại, cả Pháp và Anh cũng đều có chung quan điểm với Mỹ về việc chính quyền Syria đang sử dụng vũ khí hóa học trong cuộc nội chiến với phe nổi dậy.

Mặc dù người ta bắt đầu nghĩ đến viễn cảnh phương Tây can thiệp quân sự vào Syria sau khi Nhà Trắng xác nhận việc chính phủ Syria dùng vũ khí hóa học nhưng Tổng thống Obama vẫn tỏ ra thận trọng, nói rằng những đánh giá mà tình báo Mỹ vừa đưa ra mới chỉ là “ban đầu”. Ông chủ Nhà Trắng chưa tuyên bố, Nhà lãnh đạo Syria đã bước qua lằn ranh đỏ hay chưa.

"Những kết luận đó mới chỉ là đánh giá sơ bộ, ban đầu. Có một loạt câu hỏi cần phải giải đáp về việc làm thế nào, khi nào và ở đâu vũ khí hóa học được sử dụng", ông Obama đã nói như vậy với Quốc vương Jordan.

Tổng thống Mỹ cam kết, Washington sẽ theo đuổi một “cuộc điều tra tích cực” đồng thời hợp tác với cộng đồng quốc tế để có thể đưa ra đánh giá chính xác về tình trạng sử dụng vũ khí hóa học ở đất nước Syria.

Obama có thực sự muốn can thiệp quân sự vào Syria?

Tại thời điểm này, rất dễ nghĩ rằng, chính quyền của Tổng thống Obama đang tìm cớ, dọn đường cho một chiến dịch can thiệp quân sự trực tiếp vào Syria. Tuy nhiên, giới phân tích tin rằng, Mỹ hoàn toàn không muốn đánh Syria mà chỉ muốn dùng vấn đề vũ khí hóa học làm lá bài chính trị gây sức ép đối với chính quyền của Tổng thống Assad.

Washington có thể muốn dùng lá bài trên để ép các bên ngồi vào bàn đàm phán nhằm sớm kết thúc cuộc nội chiến hiện nay.

Việc Mỹ đưa ra kết luận về vấn đề sử dụng vũ khí hóa học của chính quyền Syria cũng diễn ra đúng thời điểm quân đội trung thành với ông Assad đang thắng thế trên một loạt mặt trận trên khắp cả nước. Vì vậy, một số nhà phân tích cho rằng, hành động của Mỹ là nhằm để xốc lại tinh thần cho phe nổi dậy sau những thất bại nặng nề trước quân chính phủ và gây sức ép để chính quyền ở Damascus phải đồng ý với bất kỳ đề xuất chính trị nào.

Tuy nhiên, giới chuyên gia bác bỏ khả năng Mỹ sẽ tiến hành một chiến dịch quân sự vào Syria dựa trên cái cớ vũ khí hóa học. Nhà Trắng chắc chắn phải luôn nhắc mình nhớ rõ rằng, các cuộc thăm dò dư luận cho thấy, hầu hết người Mỹ phản đối việc nước này dính líu thêm vào bất kỳ cuộc chiến tranh hay xung đột nào trên thế giới bởi họ đã quá sợ hai cuộc chiến ở Iraq và Afghanistan.

Ông Obama hiểu rất rõ những nguy cơ mà ông phải đối mặt nếu để Mỹ can dự thêm vào một cuộc chiến nữa ở Trung Đông. Chính vì thế, ông này đã nói rõ rằng, thế giới sẽ không hành động trước khi có “bằng chứng thực tế và đáng tin cậy” chứng tỏ chính phủ Syria sử dụng vũ khí hóa học trong cuộc chiến với phe nổi dậy. Ông chủ Nhà Trắng rõ ràng không muốn lặp lại kịch bản của cuộc chiến ở Iraq. Cuộc chiến đó được phát động dựa trên cái cớ vũ khí hóa học nhưng sau này người ta đưa ra kết luận, chẳng có vũ khí hóa học nào ở Iraq cả.

Bản thân chính quyền Syria hôm qua cũng lên tiếng khẳng định, họ không sử dụng vũ khí hóa học trong cuộc nội chiến ở nước này. Thứ trưởng Ngoại giao Syria - ông Faisal Mekdad cáo buộc các nước phương Tây đã giả mạo thông tin, bằng chứng về việc họ sử dụng vũ khí hóa học.

Kiệt Linh - (tổng hợp)