Giả thuyết mới: Trí tuệ nhân tạo rất có thể đã thôn tính sạch sẽ người ngoài hành tinh

[june04]

Người ngoài hành tinh luôn là đề tài bất tận đối với con người, có người cho rằng như thế này nhưng lại có người nghĩ như thế khác, mỗi người một cách nghĩ khác nhau. Thậm chí, có người còn đưa ra giả thuyết, người ngoài hành tinh có thể đã bị trí tuệ nhân tạo thôn tính sạch sẽ rồi.

Hơn một thế kỷ, chúng ta liên tục phát đi những thông điệp về sự hiện diện của con người trên Trái Đất ra vũ trụ nhưng vẫn chưa nhận được hồi đáp. Theo BBC, có nhiều cách lý giải cho sự im lặng này.

Nền văn minh ngoài hành tinh trong vũ trụ lân cận nhiều khả năng không tồn tại. Có thể người ngoài hành tinh mà con người tìm kiếm chưa tiến hóa tới mức có nhận thức hoặc các sinh vật sống quyết định không trả lời Trái Đất để giữ an toàn.

Tuy nhiên, có lập luận cho rằng "người ngoài hành tinh" không sở hữu đặc điểm nào giống con người như hình dung từ trước tới nay, bởi đơn giản là họ đã bị tiêu diệt bởi chính công nghệ trí tuệ nhân tạo do họ phát minh ra.

"Nếu nhận được tín hiệu trả lời, chúng ta không nên trông đợi rằng bên kia đầu dây là những sinh vật màu xanh nhầy nhụa trong tưởng tượng của nhiều người", Seth Shostak, nhà thiên văn cao cấp của Viện nghiên cứu nền văn minh trong vũ trụ (SETI), cho hay.

SETI đã tích cực tìm kiếm các dấu hiệu sự sống ngoài hành tinh trong suốt nửa thế kỷ song chưa thu về bằng chứng đáng kể nào. Dù vậy, chuyên gia Shostak tin rằng con người nên nhìn vào tương lai của nhân loại để xây dựng hình dung mới về người ngoài hành tinh.

"Công trình đáng chú ý nhất mà con người đang thực hiện chính là phát triển thế hệ kế thừa. Nếu chúng ta có thể phát triển trí tuệ nhân tạo chỉ trong vài trăm năm sau khi tìm ra sóng vô tuyến, bất cứ nền văn minh ngoài hành tinh nào chúng ta biết tới cũng đã trải qua giai đoạn này", Shostak nhận định.

Nói cách khác, hầu hết trí thông minh trong vũ trụ có thể là trí thông minh nhân tạo. "Điều này sẽ khiến nhiều tín đồ phim ảnh, những người hy vọng tìm thấy người ngoài hành tinh có cơ thể bé nhỏ màu xám với đôi mắt mở to, không quần áo, không đầu tóc hay óc khôi hài, phải thất vọng", ông nói.

Shostak cho rằng cha đẻ của các trí tuệ nhân tạo đầu tiên, tức nền văn minh ngoài hành tinh siêu trí tuệ đã không còn tồn tại.

"Có lẽ họ đã từng tồn tại. Song một khi chế tạo thành công trí tuệ nhân tạo, bạn có thể dùng nó để phát triển thế hệ máy móc tiếp theo có khả năng suy nghĩ và hơn thế nữa. Trong nửa thế kỷ, bạn có thể sở hữu không chỉ một chiếc máy thông minh hơn tất cả loại máy móc trước đây mà còn thông minh hơn cả nhân loại cộng lại", Shostak nói.

"Câu hỏi quan trọng là liệu trí tuệ nhân tạo có thể nhận thức và xác định mục tiêu của mình để quyết định rằng chúng không cần tới sinh vật sống đã chế tạo ra mình hay không", nhà thiên văn học Stuart Clark nhận xét.

Theo Clark, viễn cảnh trí tuệ nhân tạo thống trị và loại bỏ người chế tạo thua kém chúng có thể trở thành hiện thực ở tất cả nền văn minh công nghệ. Nguyên nhân là trí tuệ nhân tạo sở hữu khả năng nhận thức siêu việt.

"Chúng ta chưa rõ liệu điều này có xảy ra hay không. Tuy nhiên, điểm mấu chốt là chúng ta đang tìm kiếm người ngoài hành tinh theo tưởng tượng với các đặc điểm giống con người, từ đó tự giới hạn vùng tìm kiếm", Stuart nói.

Viện SETI đang sử dụng một loạt kính thiên văn vô tuyến đặt tại bang California, Mỹ để săn các tín hiệu vô tuyến từ vũ trụ. Mục tiêu của viện là các hệ sao có hành tinh từng được kính thiên văn vũ trụ như Kepler của NASA phát hiện. Đây là những hành tinh tồn tại đại dương lỏng và khí quyển, tức môi trường tiềm năng cho sự sống phát triển. Tuy nhiên, trí thông minh nhân tạo có thể hiện diện ở khắp mọi nơi.

"Đó là toàn bộ vấn đề. Trí tuệ nhân tạo có thể hiện diện ở bất kỳ đâu và còn có khả năng tập trung tại những vùng có nguồn năng lượng lớn trong vũ trụ để hoạt động", Shostak nói.

Trong trường hợp này, SETI có thể tìm kiếm sai địa điểm. "Thay vì xây dựng các kính thiên văn vô tuyến, SETI nên dành kinh phí trang bị cho mỗi đài quan sát một vệ tinh phụ truy ngược (piggyback) theo dấu tất cả tín hiệu nhận được và tìm kiếm các dao động lặp lại", Clark bình luận.

Việc nên hay không lắp đặt piggyback cho các đài quan sát vẫn là vấn đề gây nhiều tranh cãi. Tuy nhiên, đây là cơ sở cho các khám phá thiên văn đáng chú ý. Các ẩn tinh (pulsar) hay các ngôi sao neutron xoay rất nhanh được nhà vật lý thiên văn Jocelyn Bell phát hiện năm 1967 nhờ tín hiệu sóng radio dao động.