Giấc mộng cha truyền con nối của Loukachenko tan vỡ

[vuitoichat]

Đối mặt với những cuộc biểu tình rầm rộ hiện nay, mưu toan cho con trai cưng Nikolai một ngày nào đó lên nối ngôi đang dần tan thành mây khói, sau khi ngay từ khi lên nắm quyền, Loukachenko tổ chức lại cơ quan an ninh, vẫn giữ tên cũ là KGB, khiến nhiều nhà đối lập Belarus bị bắt cóc, ám sát hoặc mất tích.

Ông Alexander Loukachenko và lực lượng an ninh trước Phủ tổng thống Belarus sau cuộc biểu tình tại Minsk, ngày 23/08/2020. Ảnh chụp từ video. © Courtesy of POOL PERVOGO/Handout via REUTERS TV

Kinh tế Pháp trước dịch bệnh là chủ đề chiếm trang nhất của nhiều tờ báo Paris hôm nay, 26/08/2020. La Croix nói về trợ giúp của chính phủ Pháp cho các doanh nghiệp trong mùa dịch, Le Figaro nhấn mạnh « Trước Covid, các công ty được kêu gọi hãy lạc quan ». Libération chạy tựa « Những gì người dân Pháp chờ đợi » ở tổng thống Macron, Le Monde cho biết « Covid-19 : Lo ngại lại tăng lên tại các viện dưỡng lão ». Riêng nhật báo kinh tế Les Echos đề cập đến « Một tập đoàn Trung Quốc làm rung chuyển tài chính thế giới ».

« Hoàng tử bé » Nikolai có mặt bên tổng thống « trên từng cây số »

Về tình hình Belarus, theo Le Figaro, « Giấc mộng cha truyền con nối của Loukachenko tan vỡ ». Đối mặt với những cuộc biểu tình rầm rộ, mưu toan cho con trai cưng Nikolai một ngày nào đó lên nối ngôi của ông Loukachenko đang dần trở thành bất khả thi.

Tờ báo mở đầu bài viết là hình ảnh đầy ấn tượng tối Chủ Nhật tuần trước, sau cuộc biểu tỉnh 100.000 người ở thủ đô Minsk. Tổng thống Alexandre Loukachenko bước xuống từ trực thăng, mặc áo giáp, mang súng AK. Nhìn quảng trường Độc Lập, nơi xuất phát cuộc biểu tình nay đã vắng lặng, ông phán : « Chúng nó đã lủi như chuột ! ». Người ta chú ý đến sự hiện diện của con trai ông là Nikolai, 15 tuổi bên cạnh, cũng đeo một khẩu Kalachnikov.

Nikolai hay còn gọi là « Kolia », « Hoàng tử bé », luôn có mặt bên cạnh cha từ năm lên ba, xuất hiện bên cạnh Obama, đức giáo hoàng... Cậu bé tóc vàng này thường được so sánh với hoàng tử William nước Anh. Cùng với video trên đây, Phủ tổng thống còn phổ biến một tấm ảnh khác : Loukachenko ngồi tại một chiếc bàn hội nghị lớn, thành viên tham dự cuộc họp chỉ có tùy viên báo chí của ông và…con trai cưng Kolia.
« Cha dân tộc » và những sắp đặt để truyền lại vương trượng

Chừng như Alexandre Loukachenko muốn lập nên một triều đại để trả thù số phận. Sinh năm 1954 tại một ngôi làng nhỏ gần biên giới Nga, Alexandre có cha vô danh, mẹ làm việc cho một hãng sữa quốc doanh, ông gắn bó với văn hóa nông trường kiểu Liên Xô. Năm 1975 lên thủ đô theo đuổi sự nghiệp chính trị, ông để lại vợ con ở tỉnh. Trở thành tổng thống Belarus thời kỳ hậu cộng sản từ năm 1994, Loukachenko vẫn duy trì hệ thống kinh tế chính trị dựa theo mô hình Xô Viết cũ.

Hai vợ chồng ông sống ly thân nhưng chưa hề ly dị. Ngoài hai con trai Viktor và Dimitri, tổng thống có thêm Kolia năm 2004 với một người phụ nữ chưa bao giờ được nêu tên. Người ta cho rằng mẹ của Kolia là Irina Abelskaya, bác sĩ riêng của Loukachenko. Viktor trở thành trợ lý an ninh cho cha, Dimitri lãnh đạo một câu lạc bộ thể thao.

Ngay từ khi lên nắm quyền, Loukachenko tổ chức lại cơ quan an ninh, vẫn giữ tên cũ là KGB. Bằng nhiều cách, từ trấn áp đến việc cho mật vụ xâm nhập, phe đối lập bị chia rẽ và loại khỏi chính trường. Nhiều nhà đối lập bị bắt cóc, ám sát hoặc mất tích - chẳng hạn cựu bộ trưởng Nội Vụ Youri Zakharenko hay Viktor Gontchar, cựu chủ tịch ủy ban bầu cử nắm giữ các bằng chứng gian lận của Loukachenko.

Theo một nhà quan sát, việc « Batka » (Cha dân tộc), tên mà Loukachenko thích được gọi, ông đặt Viktor phụ trách an ninh là để dọn đường cho con trai út Kolia. Loukachenko coi Belarus là sở hữu của mình, và tất nhiên sẽ truyền ngôi cho con. Nhưng giờ đây thậm chí còn chưa thể biết được Kolia có thể yên ổn nhập học vào mùa tựu trường sắp tới hay không.

Cách mạng Belarus có nguy cơ kéo dài

Cũng về Belarus, Libération cho rằng « Cuộc cách mạng ôn hòa có nguy cơ kéo dài ». Loukachenko đã đe dọa « lập lại trật tự », và không ai có thể là ngoại lệ, kể cả nhân vật nổi tiếng nhất nước là nhà văn nữ đoạt giải Nobel Văn chương năm 2015.

Bà Svetlana Alexievitch đã bị công an triệu tập, vì vai trò của bà trong Hội đồng điều phối – định chế của đối lập để tiến hành chuyển đổi dân chủ, bị nghi là âm mưu đảo chính. Hai thành viên khác của Hội đồng bị bắt hôm thứ Hai trong lúc đang đối thoại với công nhân, tương tự với các nhà lãnh đạo phong trào đình công.

Hội đồng điều phối vạch ra một phương án đấu tranh lâu dài, trong đó Hội đồng đại diện hợp pháp của xã hội dân sự. Trước hết là tổ chức trưng cầu dân ý để tái lập Hiến Pháp năm 1994, hạn chế quyền lực tổng thống và giới hạn trong hai nhiệm kỳ. Tiếp đến là thúc đẩy Quốc Hội và các đại biểu địa phương từ chức.