Theo như cựu Tổng thống Mỹ Trump đã xác nhận trong một tuyên bố được công bố trực tuyến rằng nơi ở của ông ta đã bị “một nhóm lớn các đặc vụ FBI chiếm giữ”, mặc dù bản thân Trump được cho là đang ở New York khi lệnh khám xét được thực thi vào hôm chiều tối thứ Hai, các nhân viên FBI đã thực hiện lệnh khám xét tại Mar-a-Lago, nhà của ông Donald Trump ở tiểu bang Florida.
Chúng ta biết rất ít về cuộc đột kích bất ngờ này – hoặc những điều bất ngờ nào khác nữa mà Bộ Tư pháp có thể thực hiện – nhưng theo một số đánh giá từ giới luật gia, thì cuộc đột kích này có ý nghĩa rất quan trọng về mặt chính trị và lịch sử của nước Mỹ, tức là lần đầu tiên trong lịch sử Hoa Kỳ, chưa từng có vị TT nào sau khi mãn nhiệm lại bị cơ quan thực thi pháp luật như FBI thực hiện một cuộc đột kích, khám xét nơi ở riêng như vậy.
Có các quy tắc hiến pháp liên quan đến những gì cơ quan thực thi pháp luật phải làm để biện minh cho việc khám xét tài sản tư nhân, phải có lệnh của tòa án và Bộ Tư pháp có các quy định thể chế trên cơ sở các quy định về việc đối xử với các nhân vật chính trị có thể gây ảnh hưởng đến bầu cử.
Nói công khai, thì cuộc đột kích này được thực hiện với lý do tìm những chứng cứ phạm tội của Donald Trump về việc đem những tài liệu mật của chính phủ về nơi ở riêng, và đây được xem là lý do chính của lần khám xét này.
Chúng ta cùng tìm hiểu nguyên nhân sâu xa hơn trong cuộc đột kích của FBI ra sao. Vẫn chưa rõ những đặc vụ này đang tìm kiếm điều gì cụ thể trong cuộc đột kích, nhưng CNN có đưa ra một số chi tiết về nó. Trong nhiều hành động của các đặc vụ FBI, cuộc khám xét “bao gồm việc kiểm tra nơi tài liệu đã, đang và có thể vẫn còn được lưu giữ” trong tư gia và văn phòng cá nhân của Trump, và “một số thùng đựng giấy tờ đã được nhân vien FBI đem đi.”
Hiện tại, Bộ Tư pháp đang tiến hành hai cuộc điều tra được biết có liên quan đến Trump: một cuộc điều tra về nỗ lực của Trump nhằm lật ngược cuộc bầu cử năm 2020 và cuộc tấn công ngày 6 tháng 1 vào Điện Capitol của Hoa Kỳ, và một cuộc điều tra khác liên quan đến việc Trump bị cáo buộc giải quyết sai các tài liệu mật của chính phủ.
Theo New York Times, cuộc tìm kiếm tập trung vào tài liệu Trump mang từ TBO đến Mar-a-Lago sau khi mãn nhiệm, tài liệu này bao gồm các hồ sơ, giấy tờ tuyệt mật và các tài liệu khác phải tuân theo Đạo luật Hồ sơ Tổng thống, có nghĩa là các tài liệu chính thức của tổng thống phải được chuyển giao cho Cơ quan Lưu trữ Quốc gia khi kết thúc nhiệm kỳ tổng thống.
Tuy nhiên, ngoài báo cáo này, ít người biết rõ về nguyên nhân chính yếu và thời điểm của cuộc đột kích, có liên quan thế nào đến các cuộc điều tra rộng hơn về Trump, và liệu các cáo buộc liên bang sẽ xảy ra hay không, thậm chí nếu những cáo buộc có thực sự xảy ra thì có đủ yếu tố thuyết phục để chống lại Trump hay không?
Điều đáng chú ý là ngay cả TBO cũng không được báo trước, các quan chức cấp cao trong TBO cho báo chí truyền thông biết là họ cũng hoàn toàn bất ngờ và chỉ biết qua hệ thống mạng xã hội khi Donald Trump lên tiếng phàn nàn.
Tổng thống Joe Biden chỉ biết về cuộc đột kích từ Twitter cùng thời điểm với phần còn lại của đất nước.
Về phía đảng Cộng Hòa, các nhà lập pháp trong Quốc Hội, những người theo dõi Trump thì phản ứng như thế nào?
Các thành viên đảng Cộng Hòa bị Trump tẩy não và thuần phục đã nhanh chóng lao vào bảo vệ quyết liệt cựu tổng thống và lên tiếng bênh vực tên giáo chủ rất hung hăng, mạnh miệng.
Cần lưu ý ở lời đe dọa công khai của một nhà lập pháp đối với một vị Bộ trưởng Tư Pháp đương nhiệm, khi Kevin McCarthy nói thẳng rằng, mục tiêu đầu tiên của ông ta chính là ông Merrick Garland sau khi nắm quyền Hạ Viện.
Lãnh đạo phe thiểu số tại Hạ Viện, Kevin McCarthy hứa sẽ “tiến hành giám sát ngay lập tức” Bộ Tư pháp nếu đảng Cộng Hòa của ông ta nắm lại quyền kiểm soát Hạ Viện, và sẽ luận tội Bộ trưởng Tư pháp Merrick Garland vì đã có những hành động vi hiến.
Trong một tuyên bố được đăng trên Twitter ngay sau vụ đột kích của FBI, McCarthy đã công kích Bộ Tư pháp khi nói rằng, Bộ Tư Pháp đã đạt đến “trạng thái không thể dung thứ được của chính trị hóa vũ khí hóa.”
Đảng Cộng hòa dường như đang nắm chắc lấy phần thắng với cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ trong tháng 11 sắp tới đây, còn hơn ba tháng trước cuộc bầu cử, nhưng họ đã xác định một cách khá chắc chắn rằng họ sẽ giành lại Hạ Viện từ tay đảng Dân Chủ, và lời đe dọa thì không thể nào nghe và hiểu sai được rằng, họ sẽ sử dụng trọn hai năm còn lại của nhiệm kỳ TT của TT Biden để mở hàng loạt các phiên điều trần và hàng loạt các trát đòi hầu tòa để tấn công Tổng thống Joe Biden và nhiều quan chức trong chính quyền của ông.
Đây có thể gọi là “Chưa đỗ ông Nghè đã đe hàng Tổng” của Kevin McCarthy, kẻ đang nôn nao được ngồi vào ghế chủ tịch Hạ Viện một khi đảng Cộng Hòa giành lại được quyền lực, nhưng có lẽ nếu ông ta nghe được tin từ đám bộ sậu tay chân của Trump ở Mar-a-Lago, chắc Kevin McCarthy sẽ không còn cảm thấy hồ hỡi nữa, vì ghế chủ tịch Hạ Viện đó dường như ban tham mưu của Trump đã dành sẵn cho Trump thì đúng hơn với âm mưu đưa Trump ngồi vào ghế chủ tịch Hạ Viện, ghế này không yêu cầu phải là một thành viên Quốc Hội, có thể là bất cứ công dân Mỹ nào, và họ chỉ cần không chứng nhận kết quả của cuộc bầu cử TT năm 2024, và sẽ không có buổi chứng nhận kết quả hay tuyên bố người chiến thắng bầu cử TT năm 2024, thì người thứ ba có thể lên nắm quyền TT một cách hợp pháp để ổn định đất nước, không ai khác, đó là chủ tịch Hạ Viện, đây là một hướng đi khác để giành lấy quyền lực của Donald Trump ngoài con đường ra tái tranh cử.
Kevin McCarthy vẫn đang hung hăng tấn công Bộ Tư Pháp và nói trong một tuyên bố rằng: “Khi đảng Cộng Hòa lấy lại Hạ Viện, chúng tôi sẽ tiến hành giám sát ngay lập tức bộ phận Tư Pháp này, theo sát mọi hành động của họ và không để xảy ra bất cứ điều gì“.
Đây cũng là điều chưa từng xảy ra trong lịch sử Hoa Kỳ, khi một lãnh đạo thiểu số trong Hạ Viện lại lên tiếng đe dọa tấn công cả hai ngành Tư Pháp và Hành Pháp của chính phủ đương nhiệm.
Lần đầu tiên trong lịch sử Hoa Kỳ, xác suất một cựu tổng thống có thể phải đối mặt với một phiên tòa hình sự là rất cao.
Và một cuộc báo thù gay gắt, lộ liễu, công khai nhất của đảng Cộng hòa đã báo hiệu trước rằng họ sẽ trả đũa đảng Dân chủ và các lãnh đạo các cơ quan thực thi pháp luật nếu họ giành lại quyền lực ở Washington.
Phần lớn sự thất vọng của đảng Cộng Hòa đối với Merrick Garland bắt nguồn từ kế hoạch của Bộ Tư pháp nhằm ngăn chặn nguy cơ bạo lực tại các trường học trong bối cảnh các cuộc họp hội đồng do phe bảo thủ dẫn đầu lan rộng về chương trình giảng dạy liên quan đến chủng tộc, giới tính và giới tính, DOJ khi đó đã đưa ra một bản ghi nhớ cảnh báo về “sự gia tăng đáng lo ngại về quấy rối, đe dọa bạo lực đối với các quản lý trường học, các thành viên hội đồng quản trị, giáo viên và nhân viên tham gia vào công việc quan trọng là điều hành các trường công lập của quốc gia chúng ta.” Ông Merrick Garland cũng thông báo rằng DOJ sẽ triệu tập một lực lượng đặc nhiệm chung để giảm thiểu nguy cơ bạo lực liên quan đến việc gây rối trong trường học.
FBI có bao nhiêu bằng chứng chống lại Trump?
Tuyên bố của Trump cho rằng một cuộc đột kích như vậy chỉ có thể xảy ra ở “các Quốc gia thuộc Thế giới thứ Ba” và đưa ra câu hỏi: “Sự khác biệt giữa vụ này và Watergate là gì?”
Để trả lời câu hỏi này của Trump, xin thưa với quý vị, sự khác biệt giữa cuộc đột kích này của FBI và Watergate là như thế nào, khác và giống nhau ở những điểm nào?
Vụ đột nhập Watergate là một vụ trộm bất hợp pháp do 5 cá nhân có liên quan đến chiến dịch tái tranh cử của Tổng thống Richard Nixon khi đó thực hiện để thúc đẩy chiến dịch tranh cử tổng thống năm 1972. Ngược lại, khi FBI nhận được lệnh khám xét tư dinh của Trump, FBI phải tuân thủ một danh sách các yêu cầu được quy định trong Hiến pháp. Như vậy, về bản chất của một vụ đột kích công khai theo Hiến Pháp và có lệnh đồng ý của Tòa án thì sự kiện này khác hoàn toàn với một vụ đột nhập lén lút, xâm nhập để ăn trộm các hồ sơ quan trọng của đảng đối lập.
Tu chính án thứ 4 quy định rằng không có lệnh khám xét nào có thể được ban hành ngoại trừ “khi có nguyên nhân xảy ra, được hỗ trợ bởi lời tuyên thệ hoặc sự khẳng định, và đặc biệt mô tả địa điểm sẽ được khám xét và những người hoặc đồ vật sẽ bị bắt giữ.” Theo cách lý giải này từ Hiến Pháp dựa trên Tu chính án thứ 4 thì “nguyên nhân có thể xảy ra” tồn tại khi cơ quan thực thi pháp luật có “đủ cơ sở hợp lý để nghi ngờ điều đó là những nơi chứa các mục cụ thể liên quan đến tội phạm. “
Ông Merrick Garland là một BTTP, một luật sư, một công tố viên, ông ta nắm vững những điều luật để có thể tiến hành một cuộc đột kích công khai vào nơi ở của một cựu TT, một nhân vật lãnh đạo chính trị có ảnh hưởng, ông Garland không thể làm một cách hời hợt được.
Mặc dù cơ quan thực thi pháp luật có thể nhận được lệnh khám xét dựa trên “những bằng chứng có thể biện minh cho lời kết tội”, nhưng yêu cầu về nguyên nhân có thể xảy ra có nghĩa là các đặc vụ liên bang không thể đơn giản khám xét nhà dựa trên linh cảm, nghi ngờ.
Đối với Tu chính án thứ 4, luật yêu cầu các đặc vụ liên bang phải trình bày, mô tả rõ ràng các địa điểm mà họ định khám xét và “người hoặc vật có thể sẽ bị bắt giữ” trước khi một lệnh tòa án cho phép có thể được ban hành, các nhân viên FBI khi khám xét nhà của Trump đều hiểu là họ đang muốn tìm những gì và với một niềm tin tương đối chắc chắn rằng họ sẽ tìm thấy điều họ muốn tìm ở Mar-a-Lago.
Về một lệnh của tòa án, các nhân viên FBI đã có được một phán quyết cho phép từ một thẩm phán liên bang để bảo đảm công việc họ làm là đúng theo Hiến Pháp, trung lập và công bằng.
Điều đáng chú ý là, nguyên nhân có thể xảy ra đó là mức tối thiểu để có được lệnh khám xét theo Hiến pháp.
Các quy tắc và chuẩn mực của Bộ Tư pháp luôn thận trọng đặc biệt khi điều tra “các cá nhân và thực thể nhạy cảm về chính trị” và DOJ cũng phải biết rằng một cuộc đột kích của FBI nhắm vào nhân vật nổi bật nhất của GOP sẽ kích hoạt các mối đe dọa trả đũa từ các quan chức Đảng Cộng Hòa. Với những điều nhạy cảm này, tôi tin chắc chắn là FBI sẽ không tiến hành cuộc đột kích này với sự tự tin rằng họ sẽ tìm thấy bằng chứng tội ác ở Mar-a-Lago.
Trump có thể phải đối mặt với những cáo buộc nào?
Một lần nữa, chúng ta vẫn chưa biết các nhân viên FBI đã tìm kiếm bằng chứng cụ thể nào trong cuộc đột kích, và liệu họ có đưa ra bất kỳ bằng chứng nào như vậy để chứng tỏ bản thân Trump hay người trong ban tham mưu của ông ta đã vi phạm hay không.
Tuy nhiên, với nhận định cho rằng cuộc đột kích này chủ yếu tập trung vào việc Trump bị cáo buộc giải quyết sai thông tin mật của chính phủ là chính xác, thì Trump có thể đã vi phạm luật liên bang là luật được áp dụng cho bất kỳ ai “cố tình che giấu, xóa bỏ, cắt xén, xóa hoặc phá hủy hoặc cố tình làm trái pháp luật.” những hồ sơ, tài liệu liên bang.
Nếu Donald Trump bị kết tội theo điều luật liên bang này, ông ta có thể bị phạt tiền và phải ngồi tù đến 3 năm.
Dĩ nhiên, điều mà nhiều người trong chúng ta mong đợi là Trump sẽ phải bị buộc tội vì đã vi phạm các quy chế hình sự khác như nỗ lực lật ngược cuộc bầu cử năm 2020 và kích động cuộc tấn công ngày 6 tháng 1 – mặc dù, một lần nữa, thưa quý vị, tôi muốn nhấn mạnh ở điểm này, rằng chúng ta vẫn chưa rõ liệu cuộc đột kích này của FBI có tìm kiếm bằng chứng rằng Trump đã vi phạm các tội vừa nói hay không hay chỉ thuần túy là tìm bằng chứng của vụ vi phạm hồ sơ mật của chính phủ.
Vào tháng 3 năm ngoái, một thẩm phán liên bang đã xác định rằng Trump rất có thể đã phạm tội cản trở hoạt động chính thức của Quốc hội với hình phạt tối đa lên đến 20 năm tù hoặc âm mưu lừa đảo Hoa Kỳ với hình phạt tối đa lên đến 5 năm tù.
Trump có thể tranh cử tổng thống một lần nữa nếu ông ta bị buộc tội hoặc thậm chí có thể bị kết án hay không?
Theo nguyên tắc chung, thưa quý vị, bất cứ ai bị buộc tội hoặc bị kết án vì bất kỳ tội gì vẫn có thể tranh cử vào văn phòng liên bang. Tuy nhiên, luật sư chuyên về luật bầu cử của đảng Dân chủ, Marc Elias, lưu ý rằng quy chế quản lý việc giải quyết sai các tài liệu liên bang sẽ dẫn đến một hình phạt bổ sung và người vi phạm có thể “bị tước quyền đảm nhiệm bất kỳ chức vụ nào trong chính quyền liên bang.”
Điều tôi vừa nói có nghĩa là, ngay cả khi Trump bị kết tội vi phạm luật này và bị tuyên bố là không đủ điều kiện cho việc tranh cử tổng thống, thì vẫn chưa rõ liệu Hiến pháp có cho phép Quốc Hội truất quyền ông ta ra khỏi văn phòng liên bang được bầu hay không ngoại trừ khi ông ta bị Hạ Viện Hoa Kỳ luận tội và bị Thượng viện kết tội với tuyên bố chính thức là ông ta không đủ điều kiện cho một chức vụ liên bang.
Vụ án gần nhất có liên quan đến vấn đề này là vụ Adam Clayton Powell kiện John William McCormack lên Tòa án Tối cao liên quan đến việc Hạ viện từ chối ghế chủ tịch Hạ viện của Adam Clayton Powell do cáo buộc rằng Powell đã lừa dối các nhà chức trách Hạ viện để thanh toán chi phí đi lại và trả các khoản thanh toán bất hợp pháp cho vợ khi ông ta làm chủ tịch một ủy ban trong quốc hội.
Tuy nhiên, Tòa án phán quyết rằng Quốc hội chỉ có quyền hạn hạn chế trong việc loại trừ một thành viên được bầu hợp lệ mà họ cho là không đủ điều kiện để đảm nhiệm chức vụ.
Trở lại với Donald Trump, nếu một tòa án liên bang cho rằng Trump không đủ điều kiện cho chức vụ tổng thống vì ông ta đã vi phạm quy chế liên bang, thì quyết định cuối cùng sẽ tùy thuộc vào Tòa án tối cao để quyết định xem Trump có bị hạn chế hay bị cấm ra tranh cử hay không, về vấn đề này, thì như quý vị đã biết, Trump và đảng Cộng Hòa đã cài vào TATC 6 nhân vật đa số bảo thủ, luôn phục vụ cho quyền lợi của đảng Cộng Hòa và luôn sẵn sàng đền ơn mưa móc cho Trump, thì chắc chắn, ở đó, ông ta sẽ thắng kiện.
Nói cách khác, DOJ từ lâu đã quá thận trọng về việc thực hiện bất kỳ hành động nào có thể gây ảnh hưởng đến kết quả của một cuộc bầu cử, đó là lý do tại sao cựu Giám đốc FBI khi đó là James Comey quyết định liên tục chê bai ứng cử viên Tổng thống đảng Dân chủ là bà Hillary Clinton vào năm 2016, đó được xem là một sự phản bội đối với Bộ Tư pháp và Hiệp chủng quốc Hoa Kỳ.
DOJ thậm chí còn có một quy tắc rằng “trong khoảng thời gian 60 ngày trước cuộc bầu cử, các cáo trạng liên quan đến các cá nhân ra tranh cử phải được hủy bỏ nếu chưa hoàn thành, cũng như chống lại việc tiết lộ bất kỳ bước điều tra nào trước thời gian tranh cử”.
Một cuộc đột kích của FBI nhằm vào một cựu tổng thống trong một năm bầu cử giữa nhiệm kỳ không phải là một hành động phản bội không thể tha thứ mà James Comey đã phạm vào năm 2016 vì Trump hiện không phải là ứng cử viên cho chức vụ dân cử nào.
Tuy nhiên, một cuộc đột kích như vậy rõ ràng có thể ảnh hưởng đến các cử tri, những người đang cố gắng quyết định có nên bỏ phiếu cho một đảng vẫn còn ràng buộc với Trump vào tháng 11 hay không.
Và cuộc đột kích còn mang đến những rủi ro vô cùng nghiêm trọng khác. Như tuyên bố của lãnh đạo phe thiểu số Kevin McCarthy cho rằng, đảng Cộng hòa có khả năng sẽ tập trung toàn bộ nguồn lực của họ bao gồm các tổ chức truyền thông cánh hữu, các cơ sở tuyên truyền vào nhiệm vụ làm mất uy tín của Bộ Tư pháp và FBI.
Và một khả năng đen tối hơn có thể xảy ra là, nếu đảng Cộng Hòa giành lại quyền kiểm soát Bộ Tư pháp, GOP với chủ trương ngày càng độc tài hơn có thể viện dẫn cuộc đột kích của FBI vào Mar-a-Lago như một lời biện minh cho việc sử dụng lực lượng thực thi pháp luật để nhắm vào các đảng viên Dân chủ nổi tiếng.
Đó chính là một sự trả thù tàn nhẫn và bất hợp pháp vì đảng phái.
Tóm lại, những gì mà Bộ Tư Pháp sẽ công khai sắp tới về những bằng chứng thu được ở Mar-a-Lago có thuyết phục được công chúng Mỹ rằng cuộc điều tra của họ là công bằng, chính trực, hoàn toàn làm đúng theo Hiến Pháp và bảo vệ nền dân chủ hay không, đó là một nhiệm vụ không hề dễ dàng chút nào. Việt Linh
