Dự án 500 triệu USD, vốn vay Trung Quốc ở Pakistan gặp nguy to: Chỉ vì Bắc Kinh "hứa lèo"?

[Cupcake01]

Các cuộc biểu tình lần này đã phơi bày căng thẳng kéo dài xung quanh các siêu dự án của Trung Quốc trong một khu vực nhạy cảm của Pakistan.

Bắc Kinh và cả Islamabad đều lo ngại vì làn sóng biểu tình quy mô lớn khiến cảng Gwadar do Trung Quốc đang xây dựng và những dự án khác có nguy cơ khó được hoàn thành.

Chính phủ Pakistan đã nỗ lực tìm cách hạ nhiệt căng thẳng liên quan một trong những dự án thuộc sáng kiến Vành đai và Con đường của Trung Quốc với một cách chẳng đặng đừng: đạt được thỏa thuận với nhóm người biểu tình trong nhiều tuần ở thành phố cảng Gwadar, ở tỉnh Balochistan.

Người Pakistan mệt mỏi vì Trung Quốc hứa lèo

Trong những tuần qua, nhiều ngư dân và cư dân khác của thành phố Gwadar thuộc tỉnh Balochistan, nằm phía tây nam Pakistan, đã xuống đường biểu tình vì quá thất vọng trước những lời hứa hẹn suông của Trung Quốc: đó cam kết tạo sự thịnh vượng cho mọi người dân từ các dự án xây dựng và các dự án khác. Nhưng thực tế là mọi cam kết cho đến nay vẫn chỉ ở trên giấy.

Các cuộc biểu tình đã nổ ra ở thành phố cảng Gwadar ở tỉnh Balochistan của Pakistan rất gay gắt nhằm phản đối tình trạng thiếu nước và điện trầm trọng cũng như ngăn tàu Trung Quốc đánh bắt trái phép ở vùng biển gần đó.

Thậm chí, nhiều ngư dân và công nhân địa phương đã chặn các con đường ở Gwadar. Họ đốt lốp xe, hô khẩu hiệu và khiến thành phố rơi vào tê liệt. Trong vụ việc mới nhất, vào ngày 10/12 hàng chục ngàn người biểu tình xuống đường tuần hành trên các con phố tại Gwadar để yêu cầu chính quyền đáp ứng những yêu cầu.

Làn sóng biểu tình quy mô lớn đã khiến cảng Gwadar do Trung Quốc đang xây và những dự án khác trước nguy cơ khó được hoàn thành.


Hàng chục ngàn người biểu tình ở thành phố cảng Gwadar thuộc tỉnh Balochistan, Pakistan ngày 10/12. Ảnh: Dawn

Theo tờ FT, Pakistan và Trung Quốc đang đầu tư khoảng 500 triệu USD vào cảng này. Theo dự án, Pakistan cho một tập đoàn đa quốc gia do Trung Quốc hậu thuẫn thuê cảng Gwadar trong 40 năm.

Làn sóng biểu tình bùng nổ trong bối cảnh người dân địa phương ngày càng phản ứng dữ dội với các dự án và sự hiện diện của Trung Quốc ở Gwadar.

Người dân địa phương phàn nàn rằng các tàu đánh cá đang xâm phạm vùng biển của họ trong khi giới chức chính quyền đã tạo điều kiện cho Trung Quốc đầu tư hàng tỷ USD vào cơ sở hạ tầng trong khi hoàn toàn xem nhẹ các dịch vụ cơ bản, chẳng hạn như giáo dục, y tế và cung cấp nước sạch.

Phản ứng dữ dội đã thu hút sự chú ý của Thủ tướng Imran Khan. Hồi tuần trước, nhà lãnh đạo này đã "lưu ý đến những yêu cầu rất chính đáng của những ngư dân chăm chỉ của Gwadar" và cam kết sẽ truy quét tình trạng đánh bắt bất hợp pháp.

Trước làn sóng biểu tình không ngừng leo thang, hôm 16/12, chính phủ Pakistan tuyên bố sẽ cấm hoạt động đánh bắt trái phép để bảo vệ các quyền đánh bắt hợp pháp của người dân địa phương cũng như đẩy nhanh các dự án cải thiện khả năng tiếp cận nước sạch và tăng cường các dịch vụ công cộng khác cho người dân.

Khi lãnh đạo phong trào biểu tình ký kết một thỏa thuận với các bộ trưởng và lãnh đạo tỉnh Balochistan hôm 16/12, phong trào biểu tình mới chấm dứt. Chính phủ đã chấp nhận tất cả yêu cầu của người biểu tình.

Phơi bày lỗ hổng của Trung Quốc

Các cuộc biểu tình lần này đã phơi bày căng thẳng kéo dài xung quanh các siêu dự án của Trung Quốc trong một vùng nhạy cảm của Pakistan.

Balochistan là quê hương của những cuộc nổi dậy lâu đời do những người ly khai lãnh đạo, những người tin rằng khu vực này, một trong những nơi nghèo nhất đất nước, đang bị nhà nước khai thác để lấy nguồn tài nguyên, bao gồm khí đốt và khoáng sản.

Các vấn đề của Balochistan cũng làm lộ rõ những khó khăn mà Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình phải đối mặt khi thực hiện sáng kiến ​​Vành đai và Con đường, một dự án trị giá 1 tỷ USD đầy tham vọng nhằm xây dựng cầu, cảng và những con đường qua một số quốc gia nghèo nhất trên thế giới.

"Sự bất bình của người dân địa phương đã có từ lâu", Ayaz Amir, cựu nghị sĩ quốc hội Pakistan, cho biết. "Người dân địa phương không có việc làm, nước sạch là một vấn đề và an ninh là một vấn đề khác nữa".

Nhiều công dân Trung Quốc và các dự án đã bị nhắm mục tiêu tấn công ở Balochistan và các nơi khác ở Pakistan. Mới đây nhất là trong một cuộc tấn công vào tháng 7 khiến 13 người thiệt mạng - trong đó có 9 người Trung Quốc - ở một tỉnh lân cận Balochistan. Theo đó, vào ngày 14/7, xe buýt của một công ty Trung Quốc chở nhân viên làm cho dự án đập thủy điện Dasu ở tỉnh Khyber Pakhtunkhwa đã bị đánh bom khi đang chở họ đến công trường. 9 công dân Trung Quốc và 3 người Pakistan thiệt mạng.

"Người Trung Quốc đang nhìn vấn đề Gwadar với sự quan tâm và thận trọng sâu sắc", ông Bilal Gilani, Giám đốc điều hành của công ty tư vấn Gallup Pakistan cho biết. Theo ông, nếu chính phủ Pakistan không quản lý được thì họ sẽ xem xét lại chính sách quan tâm dành cho Islamabad.

"Ở một khía cạnh nào đó, đây là một cuộc biểu tình có thể chấp nhận được đối với chính phủ Pakistan, quốc gia vốn đang chống lại những cuộc kháng chiến khác", ông nói thêm.

Nằm gần biên giới phía tây của Pakistan giáp với Iran, cảng Gwadar là điểm vào cực nam của Vành đai kinh tế Trung Quốc-Pakistan (CPEC) trị giá 60 tỷ USD. CPEC là trọng tâm của sáng kiến Vành đai và Con đường của ông Tập.

Trung Quốc có kế hoạch liên kết tỉnh Tân Cương phía Tây của mình với Gwadar, cung cấp một điểm tiếp cận chiến lược quan trọng tới biển Ả Rập và Vùng Vịnh thông qua mạng lưới đường cao tốc và đường ống năng lượng.

Giới chức chính phủ Pakistan thừa nhận, phong trào biểu tình như trên đã phơi bày những thiếu sót trong việc lập kế hoạch và phát triển CPEC.

Ali Shah, nhà báo truyền hình nổi tiếng ở thành phố Quetta, thủ phủ của Balochistan, cho biết: "Chúng tôi chưa từng thấy một cuộc biểu tình nào tương tự như vậy trong quá khứ ở Gwadar". Vì vậy, theo ông, các cuộc biểu tình ở Gwadar là "một bài học cần được ghi nhớ và các yêu cầu của người dân phải được đáp ứng trước khi sự việc tương tự lại xảy ra một lần nữa".

VietBF @ Sưu tầm