Mặc dù Indonesia tuyên bố quyết định của họ là do khó khăn về ngân sách nhưng một phần nguyên nhân được cho là do áp lực mạnh mẽ từ phía Washington, và trong khi nhiều năm qua, Moscow đã tìm cách thuyết phục Jarkata bằng các đưa ra những điều kiện nhượng bộ chưa từng có, nhưng thỏa thuận này lại không thể thành hiện thực, khiến một trong những thông tin 'không vui' nhất trong những ngày gần đây với Nga là hợp đồng cung cấp máy bay chiến đấu thế hệ 4++ Su-35 cho Indonesia đã bị hủy bỏ.
NGA NHƯỢNG BỘ HẾT MỰC NHƯNG BẤT THÀNH
Trong nhiều năm qua, Moscow đã tìm cách thuyết phục Jarkata bằng các đưa ra những điều kiện nhượng bộ chưa từng có, nhưng thỏa thuận này lại không thể thành hiện thực. Mặc dù Indonesia tuyên bố quyết định của họ là do khó khăn về ngân sách nhưng một phần nguyên nhân được cho là do áp lực mạnh mẽ từ phía Washington.
Indonesia không phải là quốc gia đầu tiên trong danh sách những nước từng phải từ bỏ vũ khí Nga vì lý do chính trị. Giờ đây, một câu hỏi được đặt ra là: Liệu tổ hợp công nghệ-quân sự Nga có tương lai ở thị trường nước ngoài nữa không? Và nếu không phải là Indonesia thì những chiếc Su-35 này có thể "bay" sang đâu?
Đầu tiên, cần phải điểm lại rằng Su-35 là máy bay chiến đấu siêu cơ động, trang bị động cơ phản lực AL-41F-1S. Nó nằm ở vị trí chuyển tiếp giữa Su-27 và máy bay chiến đấu thế hệ 5 đầy hứa hẹn Su-57. Hiện Su-35, cùng với Su-30, là phương tiện chiến đấu cấp chiến thuật chủ lực trong lực lượng hàng không vũ trụ Nga.
Tiêm kích Su-35 do Nga sản xuất. Ảnh: MW
Su-35 đã thu hút Indonesia như thế nào? Điểm hấp dẫn của nó nằm ở tỷ lệ giá cả - chất lượng. Máy bay Nga mang lại cho khách hàng lợi ích chi phí lớn hơn các sản phẩm của Mỹ và châu Âu, trong khi lại có tính năng kỹ thuật và chiến thuật không hề thua kém.
Bắc Kinh, Cairo và Jakarta đã bày tỏ mong muốn có được các chiến đấu cơ từ Nga. Với Trung Quốc, mọi thứ đã rõ ràng từ lâu: Họ có ý định mua về nghiên cứu và sau đó có thể áp dụng kỹ thuật đảo ngược để cho ra một bản sao 'made in China', tương tự như những gì đã làm với mẫu Su-27.
Trong khi đó, điều này chỉ là "giấc mơ" với Indonesia - một quốc gia nghèo hơn và kém tiên tiến hơn về kỹ thuật so với Trung Quốc. Việc lựa chọn Su-35 được đánh giá là một thỏa thuận tốt với quốc đảo này, vì Moscow thậm chí đã đồng ý nhận một phần chi trả "bằng hiện vật", đó là dầu cọ.
Tuy nhiên, với lý do "thâm hụt ngân sách", Indonesia đã từ bỏ Su-35 để chuyển sang sử dụng các máy bay chiến đấu của Pháp và Mỹ. Điều này đã được Tham mưu trưởng Lực lượng Không quân Indonesia, Nguyên soái Không quân Fajar Praseto tuyên bố.
"Ngay từ đầu đã có quy định rằng, trong việc tăng cường khả năng trên không, chúng tôi phải dựa vào ngân sách. Nếu những người chịu trách nhiệm mua sắm không muốn mua Su-35 thì chúng tôi không thể tiếp tục việc bàn bạc", ông Prasetio nói.
Hiện tại, ngoài mẫu Rafale của Pháp, Jarkata đang cân nhắc mua mẫu F-15EX của Mỹ. Không rõ từ khi nào các mẫu máy bay chiến đấu do phương Tây sản xuất lại "ít tốn kém hơn" so với máy bay chiến đấu của Nga. Tuy nhiên, dù thế nào thì đây vẫn là một xu hướng đáng báo động đối với Moscow.
Dưới áp lực của Mỹ, vòng tròn khách hàng tiềm năng của tổ hợp công nghiệp-quân sự Nga dần bị thu hẹp. Chỉ những nước lớn như Trung Quốc, Ấn Độ, cũng như Thổ Nhĩ Kỳ [với tham vọng tân Ottoman] mới có đủ khả năng giữ vững lập trường của mình. Nhiều nước phải từ bỏ việc mua vũ khí Nga để tránh rắc rối lớn.
Vậy thay vì Indonesia, Nga có thể bán lô Su-35 này cho ai? Quốc gia nào có thể giúp Moscow bù đắp cho sự mất mát của một số thị trường xuất khẩu quan trọng?
IRAN LÀ LỰA CHỌN TỐI ƯU?
Theo topcor, câu trả lời chính là Iran. Quốc gia này đang theo đuổi chính sách đối ngoại độc lập và sẽ không nao núng trước những lời đe dọa từ Washington.
Tehran đang rất cần nâng cấp lực lượng không quân của mình để có thể đối phó hiệu quả với các chiến đấu cơ Mỹ và Israel. Các máy bay chiến đấu hiện đại sẽ là thành phần cần thiết để yểm trợ đường không cho những chiến dịch của lực lượng vũ trang Iran, cũng như lực lượng ủy nhiệm của họ ở Syria, và ngăn chặn cái gọi là 'các cuộc tấn công phủ đầu' của Israel nhằm vào nhiều cơ sở hạt nhân của nước này.
Trong nhiều năm qua, Iran đã bị áp đặt lệnh trừng phạt của Liên Hiệp Quốc khiến họ không thể tiếp cận các loại vũ khí tiên tiến. Tuy nhiên, lệnh cấm vận này đã kết thúc vào ngày 18/10/2020.
Hãng thông tấn Tasnim của Iran dẫn các nguồn tin riêng cho biết, Tehran đang thể hiện sự quan tâm ngày càng gia tăng đối với các mẫu máy bay chiến đấu Su-30, Su-35, MiG-35, và trực thăng Mi-28N, Ka-52 của Nga.
Đáng lưu ý, Iran dường như đặc biệt để mắt tới tiêm kích hệ hệ 5 Su-57. Tất nhiên, với mẫu máy bay này, họ sẽ phải chờ đợi thêm nhưng với Su-30 và Su-35 thì Nga có thể chuyển giao cho Tehran một cách nhanh chóng.
Không quân Israel sẽ không vui vẻ gì nếu các máy bay chiến đấu siêu cơ động Su-35, và phi công Iran, hoạt động trên bầu trời Syria. Topcor nhận định, ở khía cạnh này, lợi ích của Nga và Iran là trùng khớp. Iran là một thị trường rộng lớn, giàu có đối với vũ khí Nga và điều đó chắc chắn sẽ khiến Mỹ lo ngại.
