Chuyên gia lên án Trung Quốc vì đã che giấu thông tin quỹ đạo rơi mảnh vỡ hỏa tiển Trường Chinh 5B

[trungthuc]

Mảnh vỡ hỏa tiển đẩy khổng lồ Trường Chinh 5B của TQ đã rơi xuống Ấn Độ Dương hôm 30/7.

Mảnh vỡ Trường Chinh 5B đã rơi trở lại Trái Đất hôm 30/7 tại Ấn Độ Dương, nhưng NASA (Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Hoa Kỳ) cho biết TQ đã không có chia sẻ về "thông tin quỹ đạo cụ thể" cần thiết để biết nơi mà các mảnh vỡ có thể rơi xuống.

Bộ Tư lệnh Không gian Mỹ cho biết mảnh vỡ hỏa tiển Trường Chinh 5B đã rơi xuống Ấn Độ Dương vào 16 giờ 45 ngày 30/7 theo giờ GMT và đã chuyển các câu hỏi về "các khía cạnh kỹ thuật của tái nhập, chẳng hạn vị trí có khả năng phát tán mảnh vỡ" cho phía TQ.

Theo cơ quan Vũ trụ TQ, mảnh vỡ của Trường Chinh 5B đã rơi trên vùng biển Tây Nam Philippines, với "phần lớn mảnh vụn đã cháy hết trong quá trình trở lại Trái Đất".

Bill Nelson, Tổng giám đốc của NASA, lên tiếng chỉ trích TQ trên Twitter: "TQ đã không hề chia sẻ các thông tin quỹ đạo chi tiết trong lúc hỏa tiển Trường Chinh 5B rơi trở lại Trái Đất. Mọi quốc gia du hành vũ trụ cần phải tuân thủ cách thực hành tốt nhất và làm tròn trách nhiệm để chia sẻ các loại thông tin này từ sớm để tạo điều kiện cho việc dự đoán các rủi ro va chạm có thể xảy ra, đặc biệt là với thiết bị đẩy có trọng tải nặng như Trường Chinh 5B".

Ông Jonathan McDowell, nhà thiên văn học tại Trung tâm Vật lý thiên văn Harvard-Smithsonian (Mỹ), nói: "Không có quốc gia nào lại để cho những vật thể nặng hơn 20 tấn quay trở lại quỹ đạo một cách mất kiểm soát như TQ".

Hồi đầu tuần này, các giới phân tích cho biết thân hỏa tiển Trường Chinh 5B sẽ tan rã khi lao qua bầu khí quyển nhưng vẫn còn đủ lớn để cho nhiều khối có khả năng sống sót sau khi va chạm với khí quyển, tạo ra mưa các mảnh vụn rơi trên một khu vực dài khoảng 2.000 km, rộng khoảng 70 km.

Đại sứ quán TQ tại Washington D.C. chưa đưa ra lời bình luận ngay lập tức.

Hỏa tiển Trường Chinh 5B mang theo module lõi trạm vũ trụ Thiên Hà của TQ được nhìn thấy khi cất cánh và trong không gian (Ảnh: Space)

Trường Chinh 5B được phóng đi hôm 24/7 để đưa module phòng thí nghiệm Vấn Thiên lên trạm vũ trụ Thiên Cung mà TQ đang xây dựng trên quỹ đạo, đánh dấu chuyến bay thứ ba của hỏa tiển mạnh nhất nước này kể từ lần phóng đầu tiên vào năm 2020. Song ngay sau đó, nó đã lao xuống Trái Đất một cách mất kiểm soát, cũng đánh dấu lần thứ ba mà TQ bị cáo buộc xử lý không đúng cách các mảnh vỡ từ hỏa tiển trong không gian.

Đầu tuần này, TQ cho biết sẽ theo dõi chặt chẽ các mảnh vỡ nhưng nói rằng có ít vấn đề rủi ro cho bất cứ ai trên mặt đất.

Các mảnh vỡ của Trường Chinh 5B khác đã rơi xuống vào Bờ Biển Ngà vào năm 2020, làm hư hại một số tòa nhà ở quốc gia Tây Phi đó, nhưng không có thương tích nào được báo cáo.

Mỹ và hầu hết quốc gia khác có liên quan đến không gian thường phải trả thêm chi phí thiết kế hỏa tiển của họ để tránh các vụ tái nhập lớn, không được kiểm soát, một sứ mạng được quan sát kể từ khi các khối lớn của trạm vũ trụ NASA Skylab rơi từ quỹ đạo vào năm 1979 và rơi xuống xuống lảnh thổ của nước Úc.

Năm ngoái, NASA và những người khác đã cáo buộc TQ mờ ám sau khi giữ im lặng về quỹ đạo ước tính về mảnh vỡ tên lửa Trường Chinh rơi trở lại Trái Đất vào tháng 5/2021. Các mảnh vỡ đó cuối cùng đã rơi xuống Ấn Độ Dương một cách vô hại.

Có nhiều trường hợp mảnh vỡ phi thuyền rơi xuống đất sau khi tái nhập vào bầu khí quyển. Vệ tinh Nghiên cứu Thượng tầng khí quyển của NASA, ngừng hoạt động vào năm 2005, đã đâm vào bầu khí quyển Trái đất ngày 23/9/2011 mà không có sự can thiệp của con người và rơi xuống vùng lảnh thổ của Canada. Không có thương vong nào được báo cáo.

Năm ngoái, tàn tích của tầng 2 hỏa tiển SpaceX Falcon 9 đã rơi không kiểm soát xuống một trang trại ở hạt Grant, tiểu bang Washington, Mỹ vào ngày 26/3/21. Một lần nữa không có ai bị thương trong vụ này.

Người phát ngôn viên của cảnh sát trưởng hạt Grant, Kyle Foreman, cho biết bình áp suất bằng composite dày khoảng 1,5 m được sử dụng để lưu trữ khí heli đã để lại một vết lõm gần 10,16 m trên mặt đất.

Trước đó, cơ quan Thời tiết Quốc gia ở thành phố Seattle (Mỹ) thông báo các vật thể phát sáng được phát hiện trên bầu trời hôm 25/3 là tàn tích tầng 2 của hỏa tiển Falcon 9, để lại những vệt sáng giống sao chổi khi bốc cháy lúc quay trở lại bầu khí quyển của Trái Đất.

Falcon 9 là một hỏa tiển đẩy 2 tầng có thể tái sử dụng, được SpaceX thiết kế để vận chuyển người và hàng hóa vào quỹ đạo Trái Đất, theo trang web của SpaceX.