Mỹ điều tra rủi ro an ninh ở xe sử dụng công nghệ kết nối của Trung Quốc

[Romano]

Hôm 29-2, Tổng thống Mỹ Joe Biden ra lệnh Bộ Thương mại Mỹ mở cuộc điều tra rủi ro an ninh quốc gia từ xe kết nối sử dụng công nghệ từ các nước đáng quan ngại, bao gồm Trung Quốc. Động thái này diễn ra khi Washington lo dữ liệu nhạy cảm có thể rơi vào tay Bắc Kinh khi xe kết nối, bao gồm xe điện, ngày càng phổ biến trên thị trường.

Xe kết nối có thể thu thập dữ liệu sinh trắc học và cơ sở hạ tầng

Lệnh của Tổng thống Joe Biden cũng yêu cầu Bộ Thương mại xác định các biện pháp để ngăn ngừa Trung Quốc gây tổn hại an ninh quốc gia thông qua việc thúc đẩy xuất khẩu xe kết nối. Ông nhấn mạnh động thái điều tra chưa có tiền lệ này được thiết kế để bảo đảm Mỹ duy trì ngành công nghiệp ô tô năng động.

“Trung Quốc quyết tâm thống trị tương lai của thị trường ô tô, bao gồm cả việc sử dụng các hành vi thương mại không công bằng. Các chính sách đó có thể khiến xe của Trung Quốc tràn ngập thị trường của chúng ta, gây rủi ro cho an ninh quốc gia”, Tổng thống Biden nói khi công bố cuộc điều tra.

Người đứng đầu Nhà Trắng lưu ý, hầu hết xe cộ hiện nay đều được “kết nối”, khiến chúng giống như những chiếc điện thoại thông minh (smartphone) có gắn bánh. Ông bày tỏ lo ngại các phương tiện của Trung Quốc có thể thu thập dữ liệu nhạy cảm về công dân và cơ sở hạ tầng của Mỹ, rồi gửi trở lại Trung Quốc.

“Trung Quốc áp đặt các hạn chế đối với ô tô của Mỹ và các nước ngoài hoạt động tại Trung Quốc. Nhưng vì sao các phương tiện kết nối từ Trung Quốc lại được phép hoạt động ở nước chúng ta mà không có biện pháp bảo vệ?”, Tổng thống Biden nói.

Nhà Trắng cho biết cuộc điều tra của Bộ Thương mại là cần thiết vì các phương tiện “thu thập lượng lớn dữ liệu nhạy cảm về người lái và hành khách cũng như thường xuyên sử dụng camera và cảm biến để ghi lại thông tin chi tiết về cơ sở hạ tầng của Mỹ.

Trao đổi với báo chí cùng ngày, Bộ trưởng Thương mại Mỹ Gina Raimondo cho rằng những chiếc xe “được kết nối” có thể thu thập lượng lớn dữ liệu nhạy cảm, từ lộ trình lái xe đến thông tin sinh trắc học.

“Không cần nhiều trí tưởng tượng để hình dung cách một đối thủ nước ngoài như Trung Quốc truy cập vào loại thông tin này trên quy mô lớn, có thể gây ra rủi ro nghiêm trọng cho an ninh quốc gia và quyền riêng tư của công dân Mỹ”, bà nói.

Bà Raimondo cho biết Mỹ phải hành động “trước khi xe do Trung Quốc sản xuất trở nên phổ biến ở Mỹ”. Giám đốc Hội đồng kinh tế quốc gia Mỹ Lael Brainard lưu ý Trung Quốc đã áp đặt các quy định hạn chế xe kết nối của nước ngoài hoạt động ở nước này, trừ khi chúng chỉ sử dụng phần mềm của Trung Quốc và cung cấp dữ liệu thu thập được cho các doanh nghiệp của Trung Quốc.

Tại Trung Quốc, chủ sở hữu xe Tesla đối mặt với các hạn chế liên quan đến an ninh, bao gồm cả lệnh cấm đỗ xe bên trong một số khu quân sự ở Bắc Kinh. Giới chức trách lo ngại, camera tích hợp trong xe của Tesla có thể gây rủi ro an ninh. Elon Musk, CEO của Tesla, phủ nhận camera trên xe của Tesla có thể được sử dụng cho mục đích do thám.

Quân nhân và nhân viên của một số cơ quan chính phủ và doanh nghiệp nhà nước Trung Quốc được cho là bị cấm lái xe của Tesla đi làm. Các quy định của Trung Quốc cũng yêu cầu các công ty ô tô lưu trữ và xử lý nhiều dữ liệu trong nước.

Lo xe điện giá rẻ của Trung Quốc tràn ngập thị trường

Ngoài ra, Washington cũng lo ngại về tình trạng dư thừa công suất công nghiệp của Trung Quốc, dẫn đến khả năng các doanh nghiệp của nước này bán phá giá các sản phẩm, bao gồm cả xe điện, trên thị trường quốc tế.

Các quan chức Bộ Tài chính Mỹ gần đây nói với Financial Times rằng xe điện là một trong những lĩnh vực mà chính quyền Tổng thống Biden lo ngại nhất về khả năng Trung Quốc tràn ngập Mỹ và các thị trường khác.

“Cuộc điều tra cụ thể này được thúc đẩy bởi rủi ro an ninh quốc gia , nhưng cũng phù hợp với một chiến lược rộng lớn hơn nhằm đảm bảo rằng chúng ta đang hỗ trợ ngành công nghiệp ô tô phát triển mạnh mẽ của Mỹ”, một quan chức Bộ Tài chính nói.

Động thái trên diễn ra trong bối cảnh ông Biden đang vận động tái tranh cử trước đối thủ tiềm năng của đảng Cộng hòa là ông Donald Trump, người xem các vấn đề thương mại liên quan đến Trung Quốc là một phần quan trọng trong chiến dịch tranh cử tổng thống đầu tiên của ông vào năm 2016.

Các quan chức Mỹ cho biết, còn quá sớm để xác định xem cuộc điều tra sẽ có tác động gì, nếu có, đối với Tesla, một công ty Mỹ đang sản xuất xe điện tại Trung Quốc. Năm ngoái, gần 1/3 số xe điện xuất khẩu từ Trung Quốc là xe được sản xuất tại nhà máy của Tesla ở Thượng Hải.

Một số chuyên gia đang chờ xem liệu Washington có thay đổi các mức thuế mà tổng thống tiền nhiệm Donanld Trump đã áp đặt đối với hàng nhập khẩu từ Trung Quốc theo cách khiến Trung Quốc khó bán xe điện ở Mỹ hơn hay không.

Một quan chức chính quyền Mỹ cho hay, Mỹ vẫn chưa kêu gọi cấm nhập khẩu xe điện của Trung Quốc nhưng có thể áp đặt một số hạn chế nhập khẩu xe điện hoặc phụ tùng.

Các hãng xe Trung Quốc hiện diện rất hạn chế ở Mỹ do mức thuế 27,5% được đưa ra kể từ thời kỳ cầm quyền Tổng thống Donald Trump. Bloomberg đưa tin, chính quyền Tổng thống Biden đang xem xét tăng các mức thuế đó lên cao hơn nữa, nhưng các quan chức lo ngại chỉ riêng thuế quan sẽ không đủ để ngăn xe Trung Quốc thâm nhập vào thị trường Mỹ. Các hãng xe Trung Quốc có thể xuất khẩu xe sang Mỹ thông qua các nước thứ ba và mở nhà máy ở những nơi như Mexico. Theo Motor Trend, chín nhà sản xuất ô tô Trung Quốc đã thiết lập hoạt động kinh doanh ở Mexico trong 3 năm qua.

Cuộc điều tra nói trên đánh dấu nỗ lực mới nhất của Mỹ nhằm chống lại mối đe dọa an ninh từ Trung Quốc. Chính quyền Tổng thống Biden đã đưa ra các biện pháp kiểm soát xuất khẩu sâu rộng để gây khó khăn hơn cho các tập đoàn Trung Quốc trong việc tiếp cận công nghệ tiên tiến của Mỹ trong các lĩnh vực từ trí tuệ nhân tạo (AI) đến điện toán lượng tử, có thể sử dụng cho các hệ thống vũ khí.