Giá dầu tăng hơn 2% sau khi Mỹ tấn công Iran làm dấy lên lo ngại về gián đoạn nguồn cung

[djt]

Giá dầu tương lai tăng hơn 2% vào đầu phiên giao dịch đầu tiên kể từ khi Mỹ tấn công trực tiếp Iran, phủ bóng đen lên triển vọng nguồn cung tại khu vực Trung Đông giàu dầu mỏ đang gặp khó khăn.

Dầu thô của Mỹ vào tối Chủ Nhật tăng 1,76 đô la, tương đương 2,38%, lên 75,60 đô la một thùng, trong khi giá chuẩn toàn cầu Brent tăng 1,80 đô la, tương đương 2,34%, lên 78,81 đô la một thùng. Brent đã tăng 5,7% lên 81 đô la trước khi giảm.

Tổng thống Donald Trump hôm thứ Bảy đã khiến thị trường ngạc nhiên khi tuyên bố rằng Washington đã trực tiếp tham gia vào cuộc xung đột Iran-Israel, tấn công ba địa điểm hạt nhân của Iran ở Fordo, Natanz và Isfahan.

Các nhà đầu tư hiện đang tìm cách xem Iran sẽ phản ứng như thế nào trước các cuộc tấn công chưa từng có của Hoa Kỳ. Bộ trưởng ngoại giao Iran cho biết hôm Chủ Nhật rằng Cộng hòa Hồi giáo này dành "mọi lựa chọn" để bảo vệ chủ quyền của mình. Theo S&P Global Platts, đợt tăng giá dầu ban đầu có thể chậm lại nếu Iran không có phản ứng.

Eo biển Hormuz đã đóng

Theo các nhà phân tích năng lượng, kịch bản tệ nhất đối với thị trường dầu mỏ là Iran sẽ cố gắng đóng eo biển Hormuz. Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng, khoảng 20 triệu thùng dầu thô mỗi ngày, tương đương 20% ​​lượng tiêu thụ toàn cầu, đã đi qua eo biển này vào năm 2024.

Truyền thông nhà nước Iran đưa tin rằng quốc hội Iran đã ủng hộ việc đóng eo biển này, trích lời một nhà lập pháp cấp cao. Tuy nhiên, quyết định cuối cùng về việc đóng eo biển này nằm trong tay hội đồng an ninh quốc gia Iran, theo báo cáo.

Ngoại trưởng Hoa Kỳ Marco Rubio đã cảnh báo Iran không nên cố gắng đóng eo biển này. Rubio cho biết đây sẽ là "tự sát về kinh tế" đối với Cộng hòa Hồi giáo vì hàng xuất khẩu của họ phải đi qua tuyến đường thủy này.

"Chúng tôi vẫn giữ các phương án để giải quyết vấn đề đó", Rubio trả lời phỏng vấn Fox News vào Chủ Nhật. "Điều này sẽ gây tổn hại đến nền kinh tế của các quốc gia khác tệ hơn nhiều so với chúng ta. Tôi nghĩ rằng, đây sẽ là một sự leo thang lớn và sẽ phải có phản ứng, không chỉ từ chúng ta mà còn từ những quốc gia khác".

Iran đã sản xuất 3,3 triệu thùng/ngày vào tháng 5, theo báo cáo thị trường dầu hàng tháng của OPEC được công bố vào tháng 6, trích dẫn các nguồn tin phân tích độc lập. Theo dữ liệu từ Kpler, nước này đã xuất khẩu 1,84 triệu thùng/ngày vào tháng trước, phần lớn được bán cho Trung Quốc.

Rubio kêu gọi Trung Quốc sử dụng ảnh hưởng của mình để ngăn Tehran đóng eo biển này. Theo Kpler, khoảng một nửa lượng dầu thô nhập khẩu qua đường thủy của Trung Quốc đến từ Vịnh Ba Tư.

"Tôi khuyến khích chính phủ Trung Quốc tại Bắc Kinh gọi điện cho họ về vấn đề này, vì họ phụ thuộc rất nhiều vào Eo biển Hormuz để lấy dầu", Rubio cho biết.

Các nhà đầu tư cũng đang theo dõi khả năng chế độ Iran tiếp tục bất ổn do sự thù địch giữa Hoa Kỳ và Israel, lấy ví dụ về tác động kéo dài của việc NATO lật đổ Muammar Gaddafi năm 2011 đối với nguồn cung của Libya.

Căng thẳng khu vực
Căng thẳng cũng gia tăng ở nước láng giềng Iraq, quốc gia sản xuất lớn thứ hai của OPEC, nơi các lực lượng dân quân thân Tehran trước đây đã đe dọa Washington nếu Washington nhắm vào nhà lãnh đạo tối cao của Iran, Đại giáo chủ Ali Khamenei.

Vào Chủ Nhật, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran đã cảnh báo rằng "các căn cứ của Hoa Kỳ trong khu vực không phải là sức mạnh của họ mà là điểm yếu lớn nhất của họ" mà không nêu rõ các địa điểm cụ thể, theo bình luận được Google dịch bởi hãng thông tấn Fars của Iran.

Trong khi đó, mối quan hệ ngoại giao mới chớm nở nhưng đã được khôi phục giữa Iran và Ả Rập Xê Út có thể làm giảm khả năng gián đoạn nguồn cung của quốc gia xuất khẩu dầu thô lớn nhất thế giới.

"Vương quốc Ả Rập Xê Út đang theo dõi với sự quan ngại sâu sắc các diễn biến ở Cộng hòa Hồi giáo Iran, đặc biệt là việc Hoa Kỳ nhắm mục tiêu vào các cơ sở hạt nhân của Iran", Bộ ngoại giao Ả Rập Xê Út cho biết vào Chủ Nhật. Riyadh, một đồng minh thân cận của Hoa Kỳ ở Trung Đông, đã hạn chế sự tham gia của mình vào các cuộc tấn công của Iran-Israel.

Quay trở lại năm 2019 — bốn năm trước khi nối lại quan hệ ngoại giao với Iran — các cơ sở lắp đặt dầu của Ả Rập Xê Út tại Abqaiq và Khurais đã bị hư hại trong các cuộc tấn công do Houthis nhận trách nhiệm, nhưng Riyadh và Hoa Kỳ cho biết Iran phải chịu trách nhiệm. Tehran phủ nhận sự liên quan.

Khi hỏa lực Israel-Iran tiếp tục nổ ra vào tuần trước, người đứng đầu Cơ quan Năng lượng Quốc tế Fatih Birol cho biết tổ chức này đang theo dõi các diễn biến và "thị trường hiện đang được cung cấp đầy đủ nhưng chúng tôi sẵn sàng hành động nếu cần", với 1,2 tỷ thùng dự trữ khẩn cấp đang chờ.