DUBAI, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất
Ả Rập Xê Út đã cho ném bom thành phố cảng Mukalla của Yemen hôm thứ Ba sau khi một lô vũ khí từ Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất được chở đến cho lực lượng ly khai ở quốc gia bị chiến tranh tàn phá này, và cảnh cáo rằng, họ coi hành động của UAE là
"rất nguy hiểm".
Vụ oanh kích này đã xảy ra sau các căng thẳng đã leo thang do sự tiến công của lực lượng ly khai được UAE hậu thuẫn, được gọi là Hội đồng Chuyển tiếp miền Nam. Hội đồng và các đồng minh đã ra tuyên bố ủng hộ sự hiện diện của UAE, ngay cả khi các đồng minh khác của Ả Rập Xê Út yêu cầu lực lượng của UAE phải rút ra khỏi Yemen trong vòng 24 giờ.
UAE kêu gọi sự kiềm chế và khôn ngoan cũng như bác bỏ những lời cáo buộc của Riyadh. Nhưng ngay sau đó, nước này tuyên bố sẽ cho rút toàn bộ quân đội còn lạira khỏi Yemen. Vẫn chưa rõ liệu phe ly khai nào mà UAE đứng ra hậu thuẫn có chịu từ bỏ lãnh thổ mà họ vừa mới chiếm được hay không.
Cuộc đối đầu này đe dọa mở ra một mặt trận mới trong cuộc chiến kéo dài một thập kỷ ở Yemen, với việc các lực lượng đồng minh chống lại phiến quân Houthi được Iran hậu thuẫn có thể chuyển hướng tấn công lẫn nhau tại quốc gia nghèo nhất trong thế giới Ả Rập này.
Vụ này cũng làm căng thẳng thêm mối bang giao giữa Ả Rập Xê Út và UAE, hai nước láng giềng trên bán đảo Ả Rập ngày càng cạnh tranh gay gắt về các vấn đề kinh tế và chính trị khu vực, đặc biệt là khu vực Biển Đỏ. Các cuộc không kích và tối hậu thư hôm thứ Ba dường như là cuộc đối đầu nghiêm trọng nhất giữa hai bên trong nhiều thập kỷ qua.
"Tôi dự đoán sẽ có sự leo thang có tính toán từ cả hai phía. Hội đồng Chuyển tiếp miền Nam do UAE hậu thuẫn có khả năng sẽ đáp trả bằng cách củng cố quyền kiểm soát", ông Mohammed al-Basha, chuyên gia về Yemen và người sáng lập Basha Report, một công ty tư vấn về rủi ro, cho biết.
"Đồng thời, việc vận chuyển vũ khí từ UAE đến STC dự kiến sẽ bị hạn chế sau vụ tấn công hải cảng này, đặc biệt là khi Ả Rập Xê Út kiểm soát không phận".
Không kích tấn công hải cảng Mukalla
Một tuyên bố quân sự được hãng thông tấn chính phủ
Saudi Press Agency cho đăng tải đã thông báo về các cuộc tấn công vào Mukalla, cho biết các cuộc không kích này xảy ra sau khi các tàu từ Fujairah thuộc UAE vừa cập đến đó.
"Thủy thủ đoàn các tàu đã cho vô hiệu hóa các thiết bị theo dõi trên tàu và dỡ xuống một lượng lớn vũ khí và xe quân sự để hỗ trợ lực lượng của Hội đồng Chuyển tiếp miền Nam", tuyên bố cho biết.
"Xét thấy các loại vũ khí nói trên cấu tạo thành mối đe dọa cận kề và là sự leo thang đe dọa hòa bình và ổn định, Lực lượng Không quân Liên quân đã tiến hành một cuộc không kích hạn chế sáng nay nhằm vào vũ khí và phương tiện quân sự được dỡ xuống từ hai tàu ở Mukalla", thông báo này cho biết thêm.
Chưa rõ có thương vong nào hay không.
Vài giờ sau, Bộ Ngoại giao Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) phủ nhận việc vận chuyển vũ khí nhưng đã thừa nhận có gửi các phương tiện để cho lực lượng UAE sử dụng tại Yemen. Bộ này cũng khẳng định Ả Rập Xê Út đã biết về lô hàng này từ trước.
Bộ này kêu gọi
"sự phối hợp, kiềm chế và khôn ngoan ở mức cao nhất, có tính đến những thách thức và mối đe dọa an ninh hiện có".
Bộ Quốc phòng Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) sau đó tuyên bố sẽ cho rút toàn bộ quân đội còn lại khỏi Yemen do
"những diễn biến gần đây và những hậu quả tiềm tàng của chúng đối với sự an toàn và hiệu quả của các hoạt động chống khủng bố". Bộ này không đưa ra thời gian cụ thể cho việc rút quân này. UAE đã cho rút phần lớn quân đội của mình ra khỏi Yemen trong nhiều năm trước đó.
Các lực lượng chống Houthi ở Yemen, không liên kết với phe ly khai, đã tuyên bố tình trạng khẩn cấp vào thứ Ba và chấm dứt hợp tác với UAE. Họ ban hành lệnh cấm 72 giờ đối với việc vượt biên tại lãnh thổ do họ kiểm soát, cũng như việc nhập cảnh vào các sân bay và cảng biển, ngoại trừ những trường hợp được Ả Rập Xê Út cho phép. Vẫn chưa rõ liệu liên minh này, được điều hành dưới sự bảo trợ của Hội đồng Lãnh đạo Tổng thống Yemen, có còn duy trì được sự toàn vẹn hay không.
Kênh truyền hình vệ tinh AIC của Hội đồng Chuyển tiếp Miền Nam đã phát sóng đoạn phim về hậu quả của cuộc tấn công nhưng tránh chiếu cảnh tổn thất hư hại đối với các xe bọc thép.
Kênh truyền hình này cho biết:
"Việc leo thang không kích vô cớ nhằm vào các cảng và cơ sở hạ tầng dân sự sẽ chỉ làm gia tăng yêu cầu của người dân về hành động quyết đoán và tuyên bố thành lập một nhà nước Nam Ả Rập"
Hình ảnh các xe bọc thép được nhìn thấy tại hải cảng Mukalla
(Minh họa)
Vụ tấn công này có khả năng nhắm vào một con tàu được xác định tên là Greenland, một tàu mang cờ của St. Kitts. Số liệu theo dõi được AP phân tích, cho thấy con tàu này đã ở Fujairah vào ngày 22 tháng 12 và đến Mukalla vào hôm Chủ nhật. Con tàu thứ hai chưa thể được xác định ra ngay lập tức.
Jens Laerke, người phát ngôn của văn phòng nhân đạo Liên Hợp Quốc, kêu gọi các bên tham chiến bảo vệ thường dân và cơ sở hạ tầng dân sự, như cảng biển, đồng thời cho rằng bất cứ sự gián đoạn nào đối với hoạt động của cảng đều
"có nguy cơ ảnh hưởng đến tình hình nhân đạo vốn đã tồi tệ và chuỗi cung ứng nhân đạo".
