Chuyện mua bán laptop với giá rẻ nay chỉ còn là quá khứ!

[trungthuc]

Thị trường mua bán máy tính đầu từ năm 2026 đang chứng kiến một nghịch lý chưa từng có khi giá RAM và ổ cứng còn mắc tiền hơn cả máy tính đã hoàn chỉnh, góp phần khiến cho thị trường máy tính tân trang, cũ gặp nhiều khó khăn khó vượt qua nỗi.

Các nơi đang cho bóc các thanh memory RAM và ổ cứng ra khỏi laptop cũ để bán kiếm lời khiến cho hàng tân trang với giá rẻ không đến được tay người tiêu dùng. (Ảnh: OpenEdu)
Trong một chia sẻ mới đây, Andy Harding, chủ kênh YouTube kỹ thuật nổi tiếng Salem Techsperts đã chính thức thông báo ngừng kinh doanh dạng laptop cũ tân trang với giá rẻ. Đây không chỉ là câu chuyện của một cá nhân, mà là bức tranh phản chiếu sự khắc nghiệt của chuỗi cung ứng kỹ nghệ trên toàn cầu kể từ cuối năm 2025.

Nguyên nhân chính dẫn đến sự sụp đổ của mô hình kinh doanh laptop cũ chính là việc giá RAM và bộ nhớ đã và đang tăng lên phi mã. Theo ghi nhận của anh Harding, giá của một thanh RAM DDR5 hoặc ổ cứng NVMe hiện tại còn cao hơn cả doanh thu quảng cáo của một video triệu view trên YouTube.

Tình trạng này tạo ra một hiện tượng kỳ lạ. Các nơi cung cấp máy tính cũ thay vì bán nguyên chiếc thì họ chọn ra cách "rã máy" để lấy phụ tùng linh kiện. Một chiếc laptop cũ từ các công ty khi thải ra sẽ được cho tháo sạch các thanh RAM và ổ cứng để đem bán rời vì lợi nhuận sẽ cao hơn gấp nhiều lần.

Những gì còn lại đến tay các thợ sửa chữa chỉ là "những cái xác không hồn" gồm vỏ, màn hình và bo mạch chủ.

Andy Harding và nhiều thợ sửa laptop khác đang bị dồn vào bờ vực phải bỏ nghề do cơn khủng hoảng bộ nhớ. (Ảnh: YouTube)
Khi các tay thợ tân trang phải mua thêm phụ tùng linh kiện mới để cho lắp hoàn chỉnh một chiếc laptop, tổng số chi phí bỏ ra thường vượt quá giá trị mà người tiêu dùng sẵn lòng bỏ tiền ra để mua.

"Chúng tôi đang ở trong một vị thế thật tồi tệ khi phụ tùng linh kiện bên trong còn mắc mỏ hơn cả chiếc laptop", chủ kênh Salem Techsperts có chia sẻ.

Trong nhiều năm qua, người tiêu dùng thông minh thường tìm đến các loại laptop cũ (như ThinkPad hay Dell Precision) do độ bền bỉ và khả năng cho nâng cấp tương đối dễ dàng.

Tuy nhiên, cơn bão giá này đang buộc thị trường phải di chuyển sang các loại máy có RAM và ổ cứng bị cho "hàn chết trên bo mạch" giống như Macbook, loại thiết bị vốn bị giới kỹ thuật chỉ trích là "đồ sử dụng một lần".

Việc sử dụng các thiết bị hàn chết phụ tùng linh kiện sẽ phần nào giúp giảm bớt chi phí sản xuất và giá thành đầu vào, nhưng lại tước đi quyền sửa chữa của người tiêu dùng.

Khi thanh RAM 8 GB (mức tối thiểu này không còn đủ dùng cho Windows 11) gặp lỗi hoặc trở nên lạc hậu, người tiêu dùng bị buộc phải vứt bỏ cả chiếc máy thay vì chỉ tốn vài chục USD để cho nâng cấp. Điều này vô hình chung biến rác thải điện tử trở thành một gánh nặng khổng lồ cho môi sinh môi trường.

Không chỉ người bán máy cũ gặp khó khăn, các tiệm sửa chữa nhỏ lẻ cũng đang đứng trước bờ vực bị phá sản. Với giá phụ tùng linh kiện tăng vọt, chi phí sửa chữa một lỗi nhỏ cũng có thể khiến cho khách hàng bị choáng váng và bỏ chạy.

Vốn dĩ ngành sửa chữa máy tính luôn phải đối mặt với định kiến về tình trạng "bị chặt chém" từ phía khách hàng. Giờ đây, những người thợ chân chính lại càng rơi vào thế khó khi giá phụ tùng linh kiện tăng cao phi mã tiếp tục làm làm xói mòn uy tín mà họ đã dày công gây dựng.

Theo nhận định của YouTuber nói trên, cơn khủng hoảng cung/cầu này không chỉ có mặt ở một quốc gia nhất định nào đó mà đang lan rộng ra khắp nơi. Tại những khu vực chưa bị ảnh hưởng, các chuyên gia cảnh cáo đó chỉ là sự chậm trễ nhất thời về nhu cầu. Một khi nguồn cung hàng cũ đã cạn kiệt, kịch bản "phụ tùng linh kiện đắt hơn máy" sẽ thấy lặp đi lặp lại ở khắp mọi nơi.

Sự rút lui của những nơi có tâm huyết như Salem Techsperts là một tín hiệu đáng báo động. Khi thị trường bị ám ảnh bởi các thiết bị không thể sửa chữa và giá phụ tùng linh kiện nằm ngoài tầm mức kiểm soát, người gánh chịu thiệt thòi cuối cùng chính là người tiêu dùng vậy.