CUỘC ĐẤU GIỮA ĐỒNG ĐÔ LA VÀ THAM VỌNG TÀI CHÁNH CỦA TRUNG CỘNG

[nguoiduatinabc]

Trong nhiều thập niên qua. Đồng đô la vẫn là nền tảng của hệ thống tài chánh toàn cầu. Đồng tiền này chi phối phần lớn các giao dịch thương mại quốc tế, giữ vai trò chủ đạo trong dự trữ ngoại tệ của các ngân hàng trung ương và là trụ cột của các mạng lưới tài chánh quốc tế như hệ thống thanh toán SWIFT.

Chính vị thế này đã mang lại cho Hoa Kỳ một lợi thế kinh tế và địa chính trị to lớn. Khi đồng đô la nằm ở trung tâm của hệ thống tài chánh thế giới, Washington có khả năng áp đặt các biện pháp trừng phạt, kiểm soát dòng vốn quốc tế và gây ảnh hưởng đến các kết quả địa chính trị.

Từ góc nhìn của Bắc Kinh, hệ thống này lại là một điểm yếu chiến lược. Trung Cộng cho rằng việc phụ thuộc vào đồng đô la khiến các quốc gia dễ bị tổn thương trước các quyết định chính sách từ Washington. Chính vì vậy, Bắc Kinh đã theo đuổi một chiến lược dài hạn được gọi là “phi đô la hóa”.

Chiến lược này nhằm giảm dần sự phụ thuộc của thế giới vào đồng đô la thông qua việc xây dựng các cơ chế thanh toán thương mại thay thế, thiết lập các định chế tài chánh mới và phát triển các hệ thống thanh toán quốc tế nằm ngoài mạng lưới tài chánh phương Tây.

Một trong những công cụ quan trọng trong chiến lược này là khối BRICS, bao gồm Brazil, Nga, Ấn Độ, Trung Cộng và Nam Phi. Các quốc gia trong khối này chiếm hơn 40% dân số thế giới và ngày càng gia tăng tỷ trọng trong tổng sản lượng kinh tế toàn cầu.

Trong khuôn khổ BRICS, Trung Cộng thúc đẩy việc thanh toán thương mại bằng các đồng tiền quốc gia thay vì sử dụng đô la Mỹ. Bắc Kinh cũng khuyến khích các thỏa thuận hoán đổi tiền tệ song phương và xây dựng các hệ thống thanh toán có thể hoạt động bên ngoài cơ sở hạ tầng tài chánh của phương Tây.

Khối BRICS cũng đã thành lập các định chế tài chánh mới như Ngân hàng Phát triển Mới và Quỹ Dự trữ Khẩn cấp nhằm tạo ra những lựa chọn thay thế cho các định chế quốc tế truyền thống như Quỹ Tiền tệ Quốc tế và Ngân hàng Thế giới.

Trong khi đó, chính sách thương mại của Hoa Kỳ dưới thời Tổng thống Trump cũng được nhiều nhà quan sát xem là nỗ lực nhằm củng cố vai trò trung tâm của đồng đô la trong hệ thống kinh tế toàn cầu.

Các mức thuế quan áp đặt lên hàng hóa Trung Cộng trong cuộc chiến thương mại giữa hai nước đã có ảnh hưởng đáng kể đến chuỗi cung ứng toàn cầu. Trong một số giai đoạn, mức thuế trung bình của Hoa Kỳ đối với hàng nhập khẩu từ Trung Cộng đã vượt quá 40%.

Đáp lại, Trung Cộng áp dụng các biện pháp trả đũa thương mại, khiến quan hệ kinh tế giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới ngày càng tiến gần hơn đến tình trạng tách rời từng phần.

Ngoài thương mại, thị trường năng lượng cũng là một chiến trường quan trọng trong cuộc cạnh tranh giữa hệ thống đô la và các nỗ lực thay thế. Trong nhiều năm qua, Trung Cộng đã đầu tư hàng tỷ Mỹ kim vào ngành năng lượng của Venezuela nhằm bảo đảm nguồn cung dầu lâu dài.

Tuy nhiên, việc Hoa Kỳ giành quyền kiểm soát ngành dầu khí Venezuela đã hạn chế đáng kể khả năng xuất khẩu dầu của quốc gia này và làm suy yếu các khoản đầu tư của Trung Cộng tại đây.

Một yếu tố khác là phần lớn các giao dịch dầu mỏ toàn cầu vẫn được thanh toán bằng đô la Mỹ. Điều này cho phép các biện pháp trừng phạt tài chánh của Hoa Kỳ có thể cô lập các quốc gia khỏi thị trường năng lượng quốc tế.



Hạ tầng thương mại toàn cầu cũng đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì hệ thống kinh tế dựa trên đồng đô la. Chính quyền Tổng thống Trump gần đây đã tăng cường nỗ lực hạn chế ảnh hưởng của Trung Cộng đối với Kênh đào Panama, một trong những tuyến vận tải hàng hải quan trọng nhất thế giới.

Washington nhấn mạnh rằng tuyến vận tải chiến lược này phải được bảo vệ khỏi ảnh hưởng địa chính trị của Bắc Kinh. Từ góc nhìn của Trung Cộng, các bước đi này là một phần trong chiến lược rộng lớn hơn nhằm bảo vệ hệ thống thương mại toàn cầu dựa trên đồng đô la.

Các biện pháp trừng phạt và cuộc chiến với Iran cũng phản ánh quyền lực tài chánh của Hoa Kỳ. Khi các ngân hàng quốc tế phụ thuộc vào hệ thống thanh toán bằng đô la, các quốc gia bị trừng phạt thường bị loại khỏi hệ thống tài chánh toàn cầu.

Tuy nhiên, bất chấp các nỗ lực của Trung Cộng, đồng đô la vẫn duy trì vị thế thống trị trong hệ thống tài chánh quốc tế. Theo các dữ kiện tài chánh quốc tế, khoảng 57% dự trữ ngoại tệ toàn cầu vẫn được nắm giữ bằng đô la Mỹ.

Sự thống trị này phản ánh sức mạnh của hệ thống tài chánh Hoa Kỳ, các thị trường vốn sâu rộng và mạng lưới ngân hàng toàn cầu gắn liền với nền kinh tế Hoa Kỳ.

Trong bối cảnh đó, cuộc cạnh tranh giữa Hoa Kỳ và Trung Cộng không chỉ là một cuộc chiến thương mại hay địa chính trị. Đó còn là một cuộc cạnh tranh lâu dài về việc kiểm soát hệ thống tài chánh toàn cầu trong thế kỷ 21.

Nhân dân tệ còn quá tệ, không cạnh tranh đươc với ai đâu, tàu chó cứ mơ.